İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/818 K.2022/697

Mahkememizde görülmekte olan Elatmanın Önlenmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı şirketin dava dışı kiralayanlar ..., ..., ...ve ... ile imzaladığı kira sözleşmesi ile İstanbul İli, Maltepe İlçesi, Bağlarbaşı Mahallesi, Bağlarbaşı Mevkiinde ...Ada ...

Parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde bulunan akaryakıt istasyonunu 07/06/2027 yılına kadar geçerli olmak üzere 15 yıl süre ile kiraladığını ve kira akdinin 27/07/2012 tarihinde tapuya şerh edildiğini, davacı şirketin kira hakkından kaynaklanan haklarını, aralarındaki 22/07/2013 tarihli bayilik sözleşmesi ile davalı aracılığıyla kullandığını, davalının açıkça sözleşmeye aykırılık teşkil edecek şekilde mayıs 2014 tarihinden itibaren herhangi bir ürün alımı yapmadığını, sonrasında da istasyonu kapalı tutarak davacının zarar etmesine neden olduğunu,

davalı şirketin açıkça bayilik sözleşmesinin 4,17,25. maddelerindeki düzenlemelere aykırı davrandığını, bunun üzerine Beyoğlu... Noterliğinin 27/08/2014 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile istasyon faaliyetlerinin sözleşmeye uygun olarak yürütülmesi aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiğini, dava tarihi itibariyle taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi ve bağlı tüm sözleşmelerin feshedildiğini,

davalının hukuka aykırı eylemleri nedeniyle kira sözleşmesinden kaynaklanan haklarını kullanamadığını belirterek taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin feshedildiğinin tespiti ile kiralanan taşınmaz üzerindeki davalı yanın haksız müdahalesinin menine ve dava konusu taşınmazın üzerine kurulu istasyonun tüm eklentileriyle birlikte kendilerine teslimine ve muarazanın bu şekilde giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı tarafla imzalamış oldukları 22/07/2013 tarihli bayilik sözleşmesi gereğince İstanbul, Maltepe, Bağlarbaşı Mah., Bağlarbaşı Mevkii, ...

Ada, ...Parsel, ...Cilt, ... sayfada kayıtlı 1205,41 m2 yüz ölçümlü taşınmazda ...Ofisi bayii olarak faaliyet gösterdiklerini, istasyonda davacı tarafa ait amblem, logo ve kurumsal kimlik kullanıldığını, ...Ofisi marka ve ambleminin kaldırılmasına yönelik eylemde bulunulmasının söz konusu olmadığını, davacı tarafın hiçbir haklı neden olmaksızın Mayıs 2014 döneminden itibaren taraflarına mal, yakıt satışını durdurduklarını, davacı tarafın 190.000,00-TL tutarındaki parayı uhdesinde tutmakta olduğunu, hal böyleyken defalarca kendilerinden mal, yakıt talep etmelerine rağmen her defasında davacı tarafından oyalandıklarını,

davacı tarafa borçları bulunmamasına rağmen davacı tarafın mal vermeyerek şirketlerini iflasa sürüklediğini, ihtiyati tedbir talebinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, kendilerinin bayilik sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirdiklerini ancak davacı tarafın keyfi olarak mal vermediğini, istasyonun işletmek/ işlettirmek üzere davacı tarafa yediemin olarak teslimi halinde davacı tarafın başka bir şirketle bayilik sözlemesi imzalayacağını ve davanın reddi halinde müvekkili şirketin istasyona geri dönme imkanının ellerinden alınarak istasyonda faaliyette bulunma hakkını ellerinden alacaklarını,

davacı tarafın tek taraflı olarak standart bayilik sözleşmesi hazırladığını ve müvekkili şirketin sözleşme üzerinde değişiklik yapma imkanı olmadığını, daha önce taşınmaz sahipleri ile imzalanan kira sözleşmesinin feshedilerek davacı tarafın alt kiracısı olmaları nedeniyle mevcut haliyle sözleşmeyi imzalamak zorunda kaldıklarını, daha önceden ...Petrol ile davacı şirketin sözleşme imzaladığını, ancak davacı şirketin keyfi olarak bu sözleşmeyi feshettiğini, bu kapsamda İstanbul ...

ATM ...Esas sayılı dosyası ile davacı taraf ile ...Petrol arasındaki men'i müdahale davasının devam ettiğini, bu aşamalar devam ederken davacı şirket ile müvekkili davalı şirket arasında sözleşme imzalandığını, daha önce ...

Petrol ile taşınmaz sahipleri arasında imzalanmış olan kira sözleşmesi feshedildiğinden ve davacı tarafın alt kiracısı durumuna düşüldüğünden dolayı mevcut haliyle sözleşmeyi imzalamaları gerektiğini, sözleşmenin tek taraflı olarak dayatıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 13/08/2015 tarih ve... E., 2015/685 K. Sayılı kararı ile, davanın kira sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 10/05/2017 tarih ve 2017/3186 Esas, 2017/6893 Karar sayılı ilamı ile. "Uyuşmazlık bayilik sözleşmesinden kaynaklanmakta olup davanın tarafları arasında kira ilişkisi bulunmamaktadır.

Tarafları tacir olan sözleşmenin, niteliğine göre Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Bu nedenle yargılamaya devam edilerek davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, sözleşmenin kiraya ilişkin olduğundan bahisle mahkemenin görevsizliğine karar verilmesi doğru değildir." gerekçesi ile bozulması üzerine Mahkememizce bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur. Mahkememizin 19/09/2022 tarihli ara kararı ile dosyanın Mahkeme heyetine tevdiine karar verilmiştir.

Dava, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin feshi nedeniyle, davacı tarafça dava dışı taşınmaz maliklerinden kiralanan taşınmaz üzerindeki davalı yanın haksız müdahalesinin meni ve dava konusu taşınmaz üzerine kurulu istasyonun tüm eklentileriyle birlikte davacı tarafa teslimi şeklinde taraflar arasındaki muarazanın giderilmesi talebine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememizce, kira sözleşmesi, tescil istem belgesi, bayilik sözleşmesi, protokol- işleticilik sözleşmesi, Beyoğlu... Noterliğinin 27/08/2014 tarih ve...yevmiye sayılı ihtarnamesi, Kartal ...Noterliğinin 26/01/2015 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ...Petrol ile davacı şirket arasında imzalanan kira sözleşmesi, davacı ile taşınmaz sahipleri arasında imzalanan kira sözleşmesi, bir takım faturalar, işletme hakkı devir sözleşmesi, Üsküdar...

Noterliğinin 18/06/2012 tarih ve ... yevmiye numaralı işletme devir hakkı sözleşmesi, Üsküdar ...Noterliğinin 07/12/2012 tarih ve...yevmiye numaralı ihtarnamesi, Üsküdar...Noterliğinin 09/02/2012 tarihli ihtarnamesi, Üsküdar ...oterliğinin 10/04/2012 tari...yevmiye numaralı ihtarnamesi, Kadıköy...Noterliğinin 05/03/2013 tarih...yevmiye numaralı ve 05/03/2013 tarih ...yevmiye sayılı ihtarnameleri, ... Petrol ... LTD. ŞTİ.'nin ticaret sicil kayıtları, İstanbul ...

ATM'nin...esas sayılı dosya kayıtları, İstanbul ...SHM'nin ... esas sayılı dosyası, davacı şirket yetkililerinin nüfus kayıt örnekleri dosyamız arasına alınmış, mahallinde keşif yapılarak bilirkişilerden raporlar ve ek rapor temin edilmiştir.

Dosya kapsamında bulunan 27/07/2012 tarihli "Kira Kontratı" ve 22/07/2013 tarihli "İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi"nin incelenmesinden, davacı şirketin dava dışı kiralayanlar ..., ..., ... ve ... ile imzaladığı kira sözleşmesi ile İstanbul İli, Maltepe İlçesi, Bağlarbaşı Mahallesi, Bağlarbaşı Mevkii...Ada...

Parselde kayıtlı olan ve üzerine akaryakıt petrol istasyonu yapılmış olan arsayı 07/06/2027 tarihine kadar geçerli olmak üzere 15 yıl süre ile kiraladığı ve kira akdinin 27/07/2012 tarihinde tapuya şerh edildiği, davacı şirketin kira hakkından kaynaklanan haklarını, aralarındaki 22/07/2013 tarihli bayilik sözleşmesi ile davalı aracılığıyla kullandığı anlaşılmaktadır.

Davacı taraf, davalı taraf ile aralarındaki bayilik sözleşmesini haklı nedenle tek taraflı olarak feshettiğini belirterek, davalı tarafın dava konusu taşınmaza vaki haksız müdahalesinin önlenmesine, taşınmaz üzerinde kurulu istasyonun tüm eklentileriyle birlikte davacı şirkete teslimine karar verilmesi talebiyle eldeki davayı açmış bulunmaktadır.

Dosya kapsamındaki (tapuya da şerh edilmiş) 27/07/2017 tarihli kira sözleşmesi dikkate alındığında, davacı şirketin kiracı sıfatıyla dava konusu taşınmaz üzerinde hak sahibi olduğu, kiralamış olduğu taşınmazın zilyedi olduğu açıktır. 6100 Sayılı HMK'nun 12/1. maddesi; "Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir." hükmünü içermektedir.

Davacı şirketin, kira sözleşmesi gereğince kiracı sıfatıyla dava konusu taşınmazın zilyedi olması, davadaki talebin müdahalenin önlenmesine yönelik olması dikkate alındığında, davanın taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde görülmesi gerektiği açıktır. 6100 Sayılı HMK'nun 12/1. maddesi gereğince, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin yetkisi kesin yetki niteliğinde olup, Mahkemece re'sen dikkate alınması gerekmektedir.

Yine her he kadar taraflar arasındaki 22/07/2013 tarihli bayilik sözleşmesinin 39/1. maddesi ile, taraflar arasındaki sözleşmenin uygulanmasından ve yorumlanmasından kaynaklanan tüm uyuşmazlıkların çözümü hususunda münhasıran İstanbul(Çağlayan) Mahkemelerinin yetkili olduğu kararlaştırılmışsa da, 6100 Sayılı HMK'nun 12/1. maddesindeki yetki kuralının kesin yetki niteliğinde olması, 6100 Sayılı HMK'nun 18/1. maddesi ile, kesin yetki hâllerinde, yetki sözleşmesi yapılamayacağının kabul edilmiş olması karşısında, taraflar arasındaki sözleşmedeki yetki şartının geçersiz olduğu sonucuna varılmıştır.

Dava konusu taşınmaz, İstanbul İli, Maltepe İlçesi, Bağlarbaşı Mahallesi, Bağlarbaşı Mevkii ...Ada... Parsel sayılı taşınmaz olup, yargı çevresi olarak İstanbul Anadolu Adliyesi sınırları içerisinde kalmaktadır. Tüm bu hususlar dikkate alınarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1-Mahkememizin yetkisine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan, 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-ç ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2-Karar kesinleştiğinde ve süresi içerisinde talep halinde dosyanın yetkili İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne GÖNDERİLMESİNE,

3-HMK'nun 331. maddesi uyarınca harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin yetkili mahkemece DEĞERLENDİRİLMESİNE, davaya başka bir mahkemede devam edilmediği takdirde, talep üzerine harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti konusunda mahkememizce karar OLUŞTURULMASINA,

4-HMK'nun 20. maddesi gereğince, karar tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde yetkili mahkemeye gönderilmesi talebinde bulunulmaması halinde, davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,

Başkan · e-imzalıdır . · Üye · e-imzalıdır . · Üye · e-imzalıdır . · Katip · e-imzalıdır .