İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/559 K.2021/796

Davacı tarafından hasımsız olarak açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

DAVA /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin muhasebe bilgisayarına 15.01.2021 tarihinde siber saldırı olduğunu, Temmuz-Ağustos-Eylül 2020 dönemlerine ait e-defter beratlarına ulaşamadıklarını ve zayi olduğunu, söz konusu saldırıya ilişkin siber güvenlik şirketine başvurulduğunu ve ilgili dönem beratlarına ulaşılamadığını, cripto virüsün belgesinin dosyaya sunulduğunu, bu nedenlerle Temmuz-Ağustos-Eylül 2020 dönemlerine ait e-defter beratlarının zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE /

Açılan dava, TTK'nın 82. maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. Davacı vekili tarafından sunulan dilekçe ve belgeler incelenmiştir. Davacı şirketin 2020 yılı Temmuz, Ağustos ve Eylül dönemlerine ilişkin e-defter ve beratlarının ikincil kopyalarının istenilmesi noktasında Gelir İdaresi Başkanlığına müzekkere yazılmışsa da 14/06/2021 tarihli cevabi yazı ile ikincil kopyaların sisteme yüklenmediği bildirilmiştir.

Uyuşmazlık teknik çözümü gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, mali müşavir ve bilişim uzmanı bilirkişiler tarafından sunulan 03/11/2021 tarihli raporda; davacı tarafın 6102 Sayılı TTK.m.64 ve VUK.182 gereğince mecburi olan 2020 yılı ticari defterlerinin yevmiye ve kebir defterinin Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 1 sıra nolu elektronik defter tebliği gereğince elektronik ortamda e-defter olarak tutulduğu, davacı tarafın 2020 yılı Temmuz-Ağustos-Eylül ayları yevmiye ve kebir defterleri e-defter beratlarını sunduğu,

zayi belge talep edilen iş bu aylara ilişkin yevmiye ve kebir defterleri e-defter beratlarının yasal süresi içinde alındığı, TTK hükümlerine göre bir tacirin zayi belgesi alabilmesi için yerine getirmesi gereken koşullar olduğu, tacirin zıyai öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içerisinde ilgili yer yetkili mahkemesinde dava açması gerektiği, dava dilekçesi ile davacı tarafın 15.01.2021 tarihinde siber saldırıya uğradığını beyan ettiği, dosya muhteviyatına sunulan ...San. ve Tic.

Ltd.

Şti. tarafından sunulan ilgili makamın dikkatine başlıklı belgede, 15.01.2021 tarihinde virüs bulaşması nedeniyle 2020 yılı 07, 08, 09 aylarına ulaşılmadığının belirtildiği, davacının ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesine, kendisine zayi belgesi verilmesi istemiyle 25.01.2021 tarihinde dava açtığı, iş bu olayın tarihi ile dava tarihine kadar geçen sürenin 15 günden az olduğu, davacı tarafından zayi belge verilmesi için 15 günlük yasal süre içinde dava açıldığı,

tacirin TTK'nın 82/7 maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasının gerektiği, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmesinin zorunlu olduğu, sunucunun formatlanmasından hemen önce bilgisayardan alınan e-defter kayıtlarının yedekleri üzerinde yapılan teknik incelemelerde, siber saldırıya maruz kalan sunucuya enjekte olan kötü amaçlı yazılımlar nedeniyle Temmuz, Ağustos ve Eylül 2020 dönemlerine ait e-defter kayıtlarının bütünlüğünün bozulduğu ve verilerin okunabilir olmadığı,

yani kayıtların açılmadığı ve açılmaya çalışıldığında hata mesajı alındığı, bu bağlamda kurtarılması mümkün olmayan ilgili dönemlere ait e-defter kayıtlarının erişilemez olduğunun test edildiği, TTK'nın 82 maddesi uyarınca davacı şirketin ticari defter ve belgelerinin saklanması ve muhafazası konusunda gerekli dikkat, özen ve ihtimamı gösterip göstermediğinin takdirinin mahkemede olduğu tespitlerinde bulunulmuştur.

TTK'nın 64/3. Maddesinin son cümlesi "Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir." şeklindedir.

TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. " hükmü düzenlenmiştir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 19/10/2019 tarih 30923 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğle; elektronik ortamda tutulan defterlerin, vergi güvenliğini sağlamak ve virüs, siber saldırısı vb. diğer teknolojik ataklara karşı tedbir almak amacıyla ikincil kopyalarının gizliliği ve güvenliği sağlanmış şekilde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde ya da Başkanlıktan izin alabilen güvenli saklamacı kuruluşlar bünyesinde de saklanması zorunluluğu getirilmiştir(Tebliğ m.4.4.1-e).

Aynı tebliğin 7.1. maddesinde, e-defter tutanların, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini isteyebilecekleri.

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verileceği düzenlenmiştir.

TTK'nın 82/7. maddesine uygun şekilde düzenleme yapılan anılan tebliğde e-defter veya beratlarına ait kayıtların bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren 15 gün içinde yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini istemesi gerektiği belirtilmiştir. TTK'nın 82/7. maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılması zorunludur.

Somut olayda, davacı yanca hak düşürücü süresi içerisinde başvuru yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin Temmuz, Ağustos, Eylül 2020 dönemlerine ait e-defter beratlarının siber saldırı sonucu zayii olduğu anlaşılmaktaysa da, davacının e-defter beratlarının sisteme yüklenmediğinin Gelir İdaresi Başkanlığı cevabi yazısı ile sabit olması,

berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan hizmet alındığına ve/ veyahut şirket nezdinde yedeklemenin yapıldığına ilişkin iddiada bulunulmadığı gibi bu yönde bir tespit de yapılamamış olması nedeniyle davacının e-defterlerinin muhafazası için mevzuatta öngörülen kurallara riayet etmediği ve basiretli davranma yükümlülüğü kapsamında gerekli önlemleri almadığı sonucuna varılmış, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır . Hakim ... · e-imzalıdır .