İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/61 K.2022/280

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalırdan...Sis. Paz. San. Tic. Ltd. Şti (...) ile müvekkili şirket ... ... Gıda. San. Ve Tic. Ltd. Şti (... )'in alt bayisi 14/09/2019 tarihinde ... yayını alabilmeye devam edebilmek için taahhütlü abonelik sözleşmesi yaptıklarını, bu sözleşme kapsamında ... Şubesine ait ... seri numaralı 15/12/2019 tarihli 15.000 TL, ...

Şubesine ait ... seri numaralı, 15/03/2020 tarihli 15.000,00 TL tutarlı çekler ve 2.000 TL nakit olmak üzere toplam 32.000,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin yaşadığı ekonomik problemle sebebiyle tek restaurantını kapattığı ve müvekkili şirketin tasfiye aşamasına geçtiğini, bu sebeple müvekkilinin abonelik sözleşmesinin feshini bildirdiği,

ihtarname çekildiğini ve ihtarnamede çeklerin iadesini talep ettiğini fakat davalıların ihtaran rağmen yayın vermeye devam ettiklerini ve teslim edilen çekleri iade etmedikleri , müvekkilinin hizmeti almadan hizmetin tamamına ilişkin ödeme yaptığını, müvekkili şirketin aboneliği sone erdirdiği tarihe kadar hizmet alındığı göz önüne alınarak hizmet aldığı döneme ilişkin davalının bedel talep edebileceği,

müvekkili şirkete ait olan çeklerin iyi niyetli üçüncü kişilere devir ve teslim edilmesinin engellenmesi ve dolayısıyla müvekkilinin uğraması muhtemel bir zarardan korunması maksadıyla davalılara teslim edilen çeklere yönelik ihtiyati tedbir kararı verilerek dava konusu sözleşmenin feshi ile müvekkilinin borçlunun olmadığının tespitini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ...AŞ vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... markasının sahibi olduğunu, abonelerle yapılan sözleşmelerin tarafı olmadığını, ... markasına ait ürün ve hizmet satışlarının bayilikler aracılığıyla yapıldığını, bayiler tüm ticari faaliyetlerini yalnız kendi işletme adları ile kendi na ve hesaplarına yürüttüklerini, davacının müvekkili şirkete teslim ettiği bir çek bulunmadığını, müvekkil şirket bayileri ile aboneler arasında imzalanan sözleşmelerin tarafı olmadığı gibi üyeler tarafından müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını bu nedenle huzurdaki dava bakımından pasif husumet ehliyeti bulunmadığından iş bu davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı...Sistemleri Paz. San. Tic. Ltd. Şti vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle.

Davacı ve müvekkili şirketin tacir olduğunu, TTK bu sıfata basiretli iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü getirdiğini, sözleşme ile sezonluk... ve ... teknolojiye karşı olan borçlarının faiz ve ferilerinin tamamını hiçbir suretle iptalin ve devrini talep etmeyeceğini gayri kabili rüvu peşinde kabul ve taahhüt ettiğini, her tacir TTK nun 18/2 gereğince basiretli tacirden beklenebilecek özen ve dikkat ile ticari hayatını sürdürmekle yükümlü olduğunu, sözleşmede açıkça tarafların aralarında olacak herhangi bir ihtilafın abonelik ücretinin taksitlerinin ve senetlerinin tahsilatını durdurmayacağının belirtildiğini,

davacı vekilinin dava dilekçesinde bahsettiği 15/12/2019 tarihli ve 15/03/2020 tarihli çeklerin ödemesinin yapılmadığını ve müvekkilinin mağdur edildiğini, bu nedenlerde davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü cevabi yazı içerikleri, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.

Davaya konu somut olayda davalılardan.... Ticaret Limited Şirketi'nin davacı ile akdedilen ... abonelik sözleşmesinin tarafı ve aynı zamanda diğer davalı ...A.Ş.'nin bayisi olduğu anlaşılmıştır.

Dava, davacı ile davalılardan.... Ticaret Limited Şirketi arasında akdedilen taahhütnameli ... Abonelik Sözleşmesinin feshi ile davacının iş bu sözleşmeden dolayı borçlu olmadığının tespiti ve sözleşme kapsamında verilen çeklerin iptali istemli, İİK'nın 72/2. maddesine istinaden icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır.

Dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine alınmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmış ve ayrıca taraf iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi amacıyla davacı tanıkları dinlenilmiş ve beyanları alınmıştır.

28/06/2021 tarihli celsede dinlenilen davacı tanıklarından, tanık Baran Yıldız yeminli beyanında özetle;

"Ben davacı ...Şirketinde 2017 - 2018 ve 2019 yıllarında çalıştım, çalışmış olduğum restoran 27/10/2019 tarihinde kapatıldı, iş yerinin kapatılmasının sebebi, işlerin olmaması ve iş yerinin zarar ediyor olmasıydı, iş yeri kapatılmadan 6 ay önceden işler kötüye gidiyordu, 6 ay sonra iş yeri kapatıldı, benim çalıştığım dönemde iş yerinde ... kullanıyorduk ancak kapatılmaya yakın zamanda ...' e haber verdiler gelip kapatın dediler ancak ilgilenen olmadı ondan bir kaç gün sonra iş yeri kapatıldı" şeklinde;

Yine aynı celsede dinlenilen davalı tanığı ... yeminli beyanında özetle de;

"Ben davacı iş yerinde 2016 yılından 27/10/2019 tarihine kadar çalıştım, benim çıktığım tarihte işyeri kapatıldı iş yerinin kapatılmasının sebebi iş yerinin zarar ediyor olması ve müşterinin olmamasıydı, iş yerinin bulunduğu yer merkezi bir yerde değildi, iş yeri kebapçı dükkanı olarak faaliyet göstermekte idi, Benim çalıştığım dönemde ... vardı, 3 yıl ... kullandığımızı biliyorum, sonrasında patronumuz ... bey ...'ün kapatılması için aradı ancak gelen olmadı, ...'ün kapatılmasının sebebi de dükkanın kapatılmış olmasıydı, biz iş yerinde ...'ü iş yeri kapatıldığı tarihe kadar kullandık, iş yerinin başka bir şubesi yoktu sadece orada faaliyet gösteriyordu" şeklinde beyanda bulunmuşlardır.

Tüm bu açıklamalar ışığında, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, davacı ile davalılardan.... Ticaret Limited Şirketi arasında akdedilen taahhütnameli ...

Abonelik Sözleşmesinin feshi ile davacının iş bu sözleşmeden dolayı borçlu olmadığının tespiti ve sözleşme kapsamında verilen çeklerin iptali istemli, İİK'nın 72/2. maddesine istinaden icra takibinden önce açılan menfi tespit davası olduğu, bu kapsamda tüm delillerin toplandığı, davacı vekili tarafından her ne kadar dava dilekçesinde, davacının restaurant işletmesinden dolayı davalılardan...şirketi ile ...

Abonelik sözleşmesi imzaladığı, müvekkilinin yaşadığı ekonomik problemler sebebiyle tek restaurantını kapattığı ve müvekkili şirketin tasfiye aşamasına geçtiği, bu sebeple müvekkilinin abonelik sözleşmesinin feshini bildirdiği, ihtarname çekildiği ve ihtarnamede çeklerin iadesini talep ettiği, fakat davalıların ihtara rağmen yayın vermeye devam ettikleri ve teslim edilen çekleri iade etmedikleri, müvekkilinin hizmeti almadan hizmetin tamamına ilişkin ödeme yaptığı, müvekkili şirketin aboneliği sone erdirdiği tarihe kadar hizmet alındığı göz önüne alınarak,

hizmet aldığı döneme ilişkin davalının bedel talep edebileceği, iş bu nedenle dava konusu sözleşmenin feshi ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ve dava konusu çeklerin iptali talep edilmiş ise de; bir sureti dosyamız mündericatında yer alan ve davacı ile davalılardan.... Ticaret Limited Şirketi arasında akdedilen ve taraflarca da inkar edilmeyen sözleşmenin, "Sözleşmenin Bağlayıcılığı ve Süresi" madde başlıklı E. Bendinin.

"İş bu sözleşme Abonenin...'le yaptığı işyeri aboneliği sözleşmesinin ayrılmaz bir parçası kabul ederek Abone iş bu sözleşme ile alınan sezonluk... ve...karşı olan borçların faiz ve ferilerin tamamını ödemeden hiç bir surette iptalini ve devrini talep edemeyeceğini, gayri kabili rücu peşinden kabul ve taahhüt etmiştir.

Taraflar arasında olacak herhangi bir ihtilaf abonelik ücretinin taksitlerinin ve senetlerin tahsilatını durdurmayacaktır..." hükmünü içerdiği, sözleşmede yer alan iş bu hükümden de açıkça anlaşılacağı üzere; fesih beyanının/işleminin abonenin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı, sözleşme feshedilse dahi abonenin sözleşmeden doğan yükümlülüklerinin devam edeceği, davacı abonenin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldıracak istisnai bir durum da sözleşmede düzenlenmemiş olduğu,

ayrıca işletmenin ekonomik problemler sebebi ile kapatılmasının da davacının tacir sıfatı ve basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunması da dikkate alındığında, sözleşmenin iptalini gerektiren bir durum olmadığı, ayrıca davacının, iradesinin fesada uğratıldığı şeklinde bir beyanın da bulunmadığı, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin sözleşme serbestisi ilkesi kapsamında akdedildiği, ayrıca hukukumuzda, sözleşme serbestisi ilkelerinin yanında sözleşmeye bağlılık ilkesinin de (...) kabul edildiği,

bu kurala göre, sözleşmenin yapıldığı andaki gibi aynen uygulanması ve hükümlerine riayet edilmesi gerektiği, sözleşmeye bağlılık ilkesinin, hukuki güvenlik, doğruluk ve dürüstlük kuralının da bir gereği olarak, sözleşme hukukunun temel ilkelerinden birisi olduğu ve bu haliyle de; fesih beyanının davacı abonenin bedel ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı sonuç ve vicdani kanaatine ulaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır