İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/395 K.2026/59

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin, tekstil alanında komisyoncu olduğunu, yurt içinde ve yurt dışında tekstil sektöründe faaliyet gösteren firmaları bir araya getirmekte olduğunu, bu kapsamda müvekkili ile davalı tedarikçi ...Şirketi arasında 09/12/2019 tarihinde hizmet komisyonu genel sipariş sözleşmesi imzalandığını, komisyon sözleşmesinin 2. maddesinin.

"Komisyoncu, Tedarikçi'ye madde 3.1.'de belirtilen Alıcı veya Alıcıların Tedarikçi'ye geçeceği siparişler için Komisyoncu'ya Tedarikçi tarafından ödenecek komisyonun belirlenmesi ve tarafların karşılıklı edimlerinin düzenlenmesidir.'', sözleşmenin 3. maddesinin.

"Komisyoncu, Tedarikçi ile yaptığı anlaşma gereği ve Madde 3.1.'de adı geçen Alıcı tarafından doğrudan Tedarikçi'ye verilecek ve/veya bu Alıcı adına Komisyoncu üzerinden Tedarikçi'ye verilecek ve Tedarikçi tarafından kabul edilen her büyüklük ve nitelikteki sipariş bedeli için kesilecek fatura tutarı üzerinden Madde3.1.'de belirtilen oranda hizmet komisyonunu Tedarikçi'ye tahakkuk ettirecektir.'' ve 3.1. maddesinin ise, sözleşme kapsamındaki alıcının ... şirketi olduğu,

müvekkilinin alacağı komisyon oranının ise her sipariş bedeli üzerinden %5 olduğu hükmünü içerdiğini, taraflar arasında imzalanan komisyon sözleşmesi uyarınca, müvekkilinin, komisyoncu olarak davalı ... ile yurt dışında bulunan ... şirketi arasında ticari ilişki kurulmasını sağlayacağını ve alıcı tarafından davalı ...

Şirketi'ne direk ve/veya kendisi üzerinden verilen siparişler üzerinden komisyon bedeli alacağını, davalı ...'ün, alıcıya ulaştıracağı siparişleri ...Şirketi aracılığı ile ulaştırmakta olduğunu, davalı ...'ün, ihracat işlemlerini dış ticaret şirketi olan ... şirketi aracılığı ile yürütmekte olduğunu, ticaret sicil ve mersis kayıtları uyarınca da bu iki şirketin ortakları ile yönetim kurulu üyelerinin aynı olduğunu, ayrıca müvekkilinin kesecek olduğu faturaları ...

Şirketi adına kesmesinin istenildiğini, bunun üzerine müvekkilinin, 14/07/2020 tarihli, ... numaralı ve 1.309,50-EUR bedelli faturayı ... adına kestiğini, müvekkiline bugüne kadar yapılan tek komisyon ödemesinin de ... tarafından 21/07/2020 tarihinde bu faturaya istinaden yapıldığını, dolayısı ile .... ile ... arasında fiili ve hukuki bağın varlığının açık olduğunu, müvekkilinin, hem şifahen ve hem de ...'ın kendisine attığı mailler vasıtasıyla öğrendiği kadarıyla, kendisinin bu ticari ilişkide devre dışı bırakıldığını ve tedarikçi ile alıcı arasında alım-satım işlemlerinin devam ettiğini, bu durumun,

hem müvekkilinin gelir elde etmesine engel olduğunu ve hem de dava dışı ...ile arasındaki ticari ilişkinin bozulmasına yol açtığını, bu anlamda yapılan alım satım işlemlerinde müvekkiline ödeme yapılmamış olduğunu, bu anlamda ..., ... ve Gümrük Bakanlığına müzekkere yazılarak, davalı şirketlerin 09/12/2019 tarihinden itibaren yurt dışına yapmış oldukları satışları gösterir belgelerin temininin sağlanmasının gerekmekte olduğunu, bu kapsamda taraflarınca arabuluculuğa başvurulduğunu ve fakat sürecin anlaşamama ile sonuçlandığını, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile,

ileride arttırılmak üzere şimdilik 100,00-EUR'un dava tarihinden itibaren işleyecek, devlet bankalarınca EUR ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketlerden ...

Şirketi ile davacı arasında imzalanmış olan herhangi bir komisyon ve aracılık sözleşmesinin bulunmamakta olduğunu ve anlamda müvekkili .... şirketinin pasif dava ehliyetinin bulunmamakta olduğunu, müvekkili ... ile davacı arasında ise hizmet komisyon sözleşmesi veya aracılık sözleşmesi bulunmamakta olduğunu, ticari ilişkinin sözlü olarak kurulduğunu, müvekkili ... tarafından davacıya bedeli ödenmiş olan faturanın, müvekkili ...'e düzenlenmiş olması gerektiğini, çünkü söz konusu faturanın, müvekkili ...'ün 01/02/2020 tarihinde toplam 26.190,00-EUR tutarındaki ...'a yapılan ihracata ilişkin olduğunu, ... ile müvekkili ...

Şirketi arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmamakta olduğunu, ...'ın müvekkili ...

Şirketi'nin müşterisi olduğunu, davacının aracılığı ile ...'a müvekkili şirketlerce yapılmış başkaca herhangi bir ihracat veya ticari ilişki bulunmamakta olduğunu ve dolayısıyla müvekkili şirketler tarafından davacıya başkaca herhangi bir ödeme yapılmamış olduğunu, her iki müvekkili şirketin farklı tüzel kişiliklerinin olduğunu ve aralarında fiili ve hukuki bir bağlantı bulunmadığını, bahsi geçen tek ihracat sonrasında müvekkili şirket yetkililerince davacıya, davacı ile başkaca çalışma yapmayacaklarına ilişkin e-posta ve whatsapp yoluyla yazılı olarak ve ayrıca sözlü olarak bildirildiğini,

böylelikle tarafların karşılıklı olarak ticari ilişkiye son verdiklerini, davacının iş ilişkisinin sona ermesinden sonra müvekkili şirkete ve müşterilerine, müvekkili şirketlerle ve yetkilileri ile ilgili ticari ahlaka sığmayacak ve basiretli bir tacire yakışmayacak şekilde birtakım yazılı ve sözlü bildirimlerde bulunduğunu, davacının basiretli bir tacir gibi davranmamakta olduğunu, ticari ilişkinin bitmesini fırsat bilerek haksız kazanç temin etmeye çalışmakta olduğunu, tüm bu nedenlerle her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle müvekkili ...

Şirketi yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesini, Mahkeme aksi kanatte olursa, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, komisyoncu davacı ile davalı tedarikçi ... Şirketi arasında akdedilen 09/12/2019 tarihli hizmet komisyonlu genel sipariş sözleşmesi kapsamında, tedarikçi şirket ve organik bağı bulunduğu belirtilen davalı ... Sanayi Anonim Şirketi tarafından, ihracat ve sipariş işlemlerinde davacı komisyoncunun yurt dışındaki alıcı ile aradan çıkarılarak zarara uğratıldığından bahisle, söz konusu komisyon bedellerinin tahsili istemine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememiz dosyası öncelikle 80,70-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 100,00-EUR(dava tarihindeki kur ile 1.835,00-TL) harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, dosya kapsamında bilirkişi raporu temin edilmesini müteakip davacı tarafça, talep arttırım dilekçelerini sunmak üzere süre talep edilmesi üzerine mahkememizin 02/12/2025 tarihli celsesinde; "avacı vekiline bedel artırım dilekçesini sunmak ve talebini harçlandırmak için 2 haftalık kesin süre verilmesine,

aksi halde eldeki duruma göre yargılamaya devam olunacağının ihtarına" ve duruşmanın 16/01/2026 günü saat 10:35'e bırakılmasına karar verilmiş, davacı vekili tarafından sunulan 15/12/2025 tarihli dilekçe ile 100,00-EUR'luk taleplerini, 74.977,90-EUR(ıslah tarihindeki kur ile 3.763.568,17-TL) arttırarak 75.077,90-EUR(3.765.403,17-TL)'a arttırdıkları bildirilmiş ve 64.273,00-TL tamamlama harcı ikmal edilmiş, mahkememizin 25/12/2025 tarihli ara kararı ile.

"6545 Sayılı Yasanın 45. Maddesi ile değişik 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kuruluş, görev ve yetkileri kanunun 5. Maddesi gereğince, değerleme raporu ile arttırılan dava değeri dikkate alınarak, dosyanın heyet halinde görülmesi gerektiği anlaşıldığından dosyanın HEYETE TEVDİİNE" karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.

Mahkememizce davacı komisyoncu ile davalı tedarikçi ... arasında akdedilen hizmet komisyonlu genel sipariş sözleşmesi, tedarikçi ... ile alıcı ... Şirketi arasında akdedilen sözleşme, sipariş formları, ürün görselleri, kalite kontrol formları, faturalar, dekontlar, gümrük belgeleri, taraflar arasındaki yazışmalar, gösterge niteliğindeki merkez bankası kurları, tarafların vergi kayıtları, ticaret sicili kayıtları, arabuluculuk son tutanağı vs. dosyamız arasına alınmış, tekstil mühendisi bilirkişiden raporlar ve tekstil mühendisi bilirkişinin yanına mali müşavir bilirkişi eklenerek raporlar temin edilmiştir.

Tekstil Mühendisi Aslı .... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 05/02/2024 havale tarihli rapor ile; davacı her ne kadar alıcı ile tedarikçiyi ilk tanıştıran kişi olsa da, tedarikçinin iş ilişkisini devam ettirmek istemediğini ve bunu beyan ettiğini, komisyoncunun sipariş alımı için alıcıya gerekli servisi veremediğini, sektör teamüllerine göre ...’in yaptığı ihracatlardan komisyon istemesinin etik olmadığı,

ancak ... ile imzalanan sözleşme ve ... ile .... arasındaki hukuki ve fiili bağ göz önünde bulundurulursa ve hukuken komisyon ödenmesine karar verilirse, sözleşmeye göre 09.12.2019’dan itibaren madde 3.1’de açıklandığı gibi 5 yıl üzerinden hesaplanırsa 09.12.2024’e kadar yapılan tüm ihracatların, madde 9’daki sözleşme süresi olan 2 yıl baz alırsa 09.12.2021 tarihine kadar yapılan tüm ihracatların her ne kadar sözleşmede, sözleşmenin tedarikçi tarafından feshedilemeyeceği yazılmışsa da, ....’nın e-mail ile bildirdiği fesih bildirimi dikkate alınırsa,

09.12.2019 ile 13.08.2020 tarihleri arasında yapılan ihracatların toplam tutarından o ihracatlara istinaden uygulanan indirim, iade vb. faturalar düşülerek, kalan rakamın %1’inin komisyon olarak hesaplanabileceği tespit edilmiş, aynı bilirkişiden temin edilen 27/09/2024 havale tarihli ek rapor ile;

... ile imzalanan sözleşme ve ... ile ... arasındaki hukuki ve fiili bağ göz önünde bulundurulursa ve hukuken komisyon ödenmesine karar verilirse, sözleşmeye göre 09.12.2019’dan itibaren madde 3.1’de açıklandığı gibi 5 yıl üzerinden hesaplanırsa, 09.12.2024’e kadar yapılan tüm ihracatların komisyon tutarının hesaplanması gerektiği, dosyada sadece 2 yıllık veri olduğundan 09.12.2024 tarihine kadar olan ihracatların kayıtlarının da gümrükten istenmesi gerektiği, madde 9’daki sözleşme süresi olan 2 yıl baz alırsa 09.12.2021 tarihine kadar yapılan tüm ihracatların komisyon hesabı yapıldığında, komisyon %1’den hesaplanırsa,

8.466,26-EUR komisyon %5’ten hesaplanırsa 42.331,31-EUR tutara ulaşıldığı, her ne kadar sözleşmede, sözleşmenin tedarikçi tarafından feshedilemeyeceği yazılmışsa da, ...’nın e-mail ile bildirdiği fesih bildirimi dikkate alınırsa, 09.12.2019 ile 13.08.2020 tarihleri arasında ...’in ihracat yapmadığından bu zaman dilimi için komisyonun söz konusu olmadığı tespit edilmiş, aynı bilirkişi tarafından düzenlenen 01/01/2025 havale tarihli rapor ile;

... ile imzalanan sözleşme ve ... ile ... arasındaki hukuki ve fiili bağ göz önünde bulundurulursa ve hukuken komisyon ödenmesine karar verilirse, sözleşmeye göre 09.12.2019’dan itibaren dava tarihi 9 Haziran 2022'ye kadar yapılan tüm ihracatların komisyon tutarı hesaplanırsa komisyon %1’den hesaplanırsa 15,015.59-EUR komisyon %5’ten hesaplanırsa, 75,077.90-EUR tutara ulaşıldığı, sözleşme süresi olan 2 yıl baz alırsa 09.12.2021 tarihine kadar yapılan tüm ihracatların komisyon hesabı yapıldığında, komisyon %1’den hesaplanırsa 8.466,26-EUR komisyon %5’ten hesaplanırsa 42.331,31-EUR tutara ulaşıldığı,

her ne kadar sözleşmede, sözleşmenin tedarikçi tarafından feshedilemeyeceği yazılmışsa da, ...’nın e-mail ile bildirdiği fesih bildirimi dikkate alınırsa, 09.12.2019 ile 13.08.2020 tarihleri arasında ...’in ihracat yapmadığından bu zaman dilimi için komisyon söz konusu olmadığı tespit edilmiş, aynı bilirkişinin yanına mali müşavir ...'ın eklenmesiyle oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 25/06/2025 havale tarihli rapor ile;

... ile imzalanan sözleşme ve ... ile ... arasındaki hukuki ve fiili bağ göz önünde bulundurulursa ve hukuken komisyon ödenmesine karar verilirse, sözleşmeye göre 09.12.2019’dan itibaren dava tarihi 9 Haziran 2022'ye kadar yapılan tüm ihracatların komisyon tutarı hesaplanırsa komisyon %1’den hesaplanırsa, 15,015.59-EUR komisyon %5’ten hesaplanırsa 75,077.90-EUR tutara ulaşıldığı, sözleşme süresi olan 2 yıl baz alırsa 09.12.2021 tarihine kadar yapılan tüm ihracatların komisyon hesabı yapıldığında, komisyon %1’den hesaplanırsa 8.466,26-EUR komisyon %5’ten hesaplanırsa 42.331,31-EUR tutara ulaşıldığı,

davacı tarafça ibraz edilen yasal defterlerin defter beratlarının süresi içinde Maliye Bakanlığına verildiği, davacı tarafından davalı aleyhine 1 adet 12.006,78.-TL(1.309,50-EUR) bedelli "İhraat Komisyn Faturası" açıklamalı fatura düzenlendiği, fatura bedelinin davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının ... aracılığı ile borcunu 20.07.2020 tarihinde ödediği, ancak davacı defterlerinde ibraz edilen alıcılar hesabında borcun kapatılmamış ve başka bir hesaba virmanlanmış olduğunun görülmekte olduğu,

kök raporda da belirtildiği üzere, her ne kadar sözleşmede, sözleşmenin tedarikçi tarafından feshedilemeyeceği yazılmışsa da, ...’nın e-mail ile bildirdiği fesih bildirimi dikkate alınırsa, 09.12.2019 ile 13.08.2020 tarihleri arasında ...’in ihracat yapmadığından bu zaman dilimi için komisyon söz konusu olmadığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, davacı ile davalı ... A. Ş. arasında, mail ortamında, 09/12/2019 tarihli "Hizmet Komisyonlu Genel Sipariş Sözleşmesi" düzenlendiği, davacı ....'in komisyoncu, davalı ... A.

Ş.'nin tedarikçi olarak sözleşmenin taraflarını oluşturduğu, sözleşme ile, ... (alıcı) tarafından doğrudan ve/veya komisyoncu(Hülya Gürsel) üzerinden tedarikçi(...)’ye verilecek ve tedarikçi tarafından kabul edilen her büyüklük ve nitelikteki sipariş bedeli için kesilecek fatura tutarı üzerinden %5 oranında hizmet komisyonunun tedarikçiye tahhakkuk ettirileceği(m.3, m.3/1), tedarikçinin alıcıya kestiği direk faturalar veya aracı ihracatçı eli ile kestiği faturaların da sözleşme kapsamında değerlendirileceği(m.3), komisyoncunun,

alıcı tarafından doğrudan veya komisyoncu aracılığı ile geçilecek tüm siparişler için sözleşme tarihinden itibaren 5 yıl süresince hizmet komisyon bedeline hak kazanacağı(m.3), sözleşmenin geçerlilik süresinin 2 yıl olduğu(m.9), sözleşmenin, tedarikçi tarafından süresi bitmeden feshedilemeyeceği(m.9) hususlarının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Söz konusu sözleşme kapsamında 3000 adetlik elbise siparişine istinaden 11/02/2020 tarihli ve 26190 Euro tutarındaki ... Tic. A.

Ş. tarafından ihracat faturası kesildiği, komisyon faturası için firma bilgisinin ...olarak; ... adresinden paylaşıldığı, ... ihracat faturası ödeme takibinin de yine bu mail adresinden yapıldığı, dosyaya sunulan fatura ve email içeriklerinden anlaşılmıştır. Komisyon faturası tedarikçinin(...) talebi üzerine...’e kesildiği ve ödemenin de ... üzerinden yapıldığı anlaşılmaktadır. Sonrasında kesilen herhangi bir komisyon faturası bulunmamaktadır.

Davacı taraf, davalı tarafların birlikte hareket ederek, kesilen bu faturadan sonra da...ile ticari faaliyetlerine devam etmelerine rağmen, kendisini aradan çıkararak, kendisine komisyon ödemesi yapmadıklarını belirterek, tarafına ödenmeyen komisyon alacağının tahsilini talep etmektedir. Davacı ile davalı ... arasında düzenlenen sözleşmenin 9. maddesi ile, sözleşmenin tedarikçi(...) tarafından süresi bitmeden feshedilemeyeceği kararlaştırılmış bulunmaktadır.

Yine sözleşmenin 3.1. maddesi ikinci cümlesi ile, komisyoncunun, yukarıda belirtilen alıcı tarafından doğrudan veya komisyoncu aracılığı ile geçilecek tüm siparişler için sözleşmenin imza tarihinden itibaren beş yıl süresince belirlenen hizmet komisyon oranı üzerinden hizmet komisyon bedeline hak kazanacağı, bu durumda tedarikçinin siparişin komisyoncu aracılığı ile iletilmediğinden bahisle komisyon bedelini vermekten imtina edemeyeceği, siparişlerin alıcı tarafından doğrudan tedarikçiye iletilmesi halinde, tedarikçinin derhal ilgili sipariş formunu komisyoncuya ulaştıracağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Tacirler arasında düzenlenen sözleme ile kararlaştırılan söz konusu bu hükümler dikkate alındığında, davalı ... şirketinin yetkilisi Berkan Burla'nın, sosyol medya yazışmaları ile artık davacı ile çalışmak istemediği yönündeki beyanı ile taraflar arasındaki sözlemenin sona erdiğini kabul etmek mümkün bulunmamaktadır.

Bu nedenle, davalı tedarikçi ..., sözleşme 3.1 ve 9. maddeleri gereğince, alıcı ... tarafından verilecek tüm siparişler nedeniyle davacıya komisyon ücretini ödemek durumundadır. Davalı ... A. Ş. tarafından, davacı ile aralarında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı, bu nedenle, pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

Dosya kapsamına alınan email yazışmaları, faturalar ve ödeme dekontları dikkate alındığında, sözleşme kapsamında 3000 adetlik elbise siparişine istinaden... tarihli ve ... Euro tutarındaki ... Tic. A. Ş. tarafından ihracat faturası kesildiği, komisyon faturası için firma bilgisinin ...olarak; ... adresinden paylaşıldığı, ... faturası ödeme takibinin de yine bu mail adresinden yapıldığı anlaşılmaktadır.

Komisyon faturasının, tedarikçinin(...) talebi üzerine ...’e kesildiği ve ödemenin de ... tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. Yine dosya kapsamına alınan ticaret sicil kayıtlarına göre, ... A. Ş. İle ... A. Ş.'nin ortaklarının aynı kişiler olduğu, benzer alanlarda faaliyet gösterdikleri, adreslerinin aynı olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca, taraflar arasındaki email yazışmalarında .... şirketinin de ilgili olarak ekli olduğu görülmektedir.

Bu hususlar dikkate alınarak, davalı şirketler arasında organik bağ olduğu, komisyon alacaklarından davalı ... şirketinin de diğer davalı ile birlikte sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır. Dosya kapsamına celbedilen gümrük kayıtları ve temin edilen bilirkişi rapor ve ek raporları ile, alıcı ... tarafından davalı ... şirketine çok sayıda sipariş verildiği ve ... tarafından alıcı şirkete ihracat yapıldığı tespit edilmiştir.

Sözleşme tarihi ile dava tarihi 09/06/2022 tarihi arasında siparişler verilip, ihracat işlemleri gerçekleştirilmesine rağmen, davacıya herhangi bir komisyon ücreti ödenmediği görülmektedir.

Hizmet Komisyonlu Genel Sipariş Sözleşmesi m.3 ve m. 3.1. maddeleri gereğince davacı komisyoncu, verilen siparişler üzerinden % 5 hizmet komisyonu oranında ücrete hak kazanmış olup, sözleşme tarihi ile dava tarihi arasındaki miktar bilirkişi heyetince 75.077,90-EURO olarak tespit edilmiş bulunmaktadır. Davacıya ödenen ilk ve tek komisyon ücretinin de % 5 oran üzerinden ödenmiş olduğu sabittir.

Bu itibarla, davacının toplam 75.077,90-EURO komisyon ücretine hak kazandığı, bu ücretten her iki davalının da müştereken sorumlu oldukları sonucuna varılarak açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır