İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/386 K.2024/437

Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilleri tarafından ... Şubesi'nde 01/11/2010 tarihinde 96 nolu ve 108 nolu kiralık kasalar kiralandığını, 10/04/2015 tarihinde ise 110 nolu kiralık kasa kiralandığını ve bu durumun banka kayıtlarında yer aldığını ve yapılan sözleşmeler ile sabit olduğunu, müvekkili ... tarafından 06/12/2021 tarihinde saat 11:30-12:00 sularında muhatap bankanın ...

Şubesi'nde bulunan 110 nolu kiralık kasanın ziyaretinde, kasada yer alan 800.000,00-USD, 280.000,00-EURO paranın ve ayrıca ...'nın dağıttığı "..." markalı hediye çanta içerisinde yer alan 100,00-USD bulunan cüzdan, 15.000,00-TL, 400,00-EURO, 300,00-USD'nin bulunduğu kasanın boş olduğunu fark ettiğini, olay yerine derhal polis çağırılarak ...

Polis Karakoluna giderek şikayetçi olduğunu, meydana gelen hırsızlık nedeniyle İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... ve ... soruşturma numaralı dosyalarının açıldığını, daha sonra dosyaların ... soruşturma dosyası üzerinde birleştirildiğini, davalı bankadan kamera kayıtlarının talep edildiğini, davalı bankanın kamera kayıtlarını göndermediğini, müvekkillerinin kiralık kasasına en son girdiği tarihin 30/08/2020 tarihi olduğunu, muhatap banka nezdinde bulunan kasanın bir anahtarının da banka görevlilerinde olduğunu, yani banka görevlisi olmadan kasanın açılmasının mümkün olmadığını,

polis karakolunda verilen ifade sırasında haricen edinilen bilgiye göre kimliği belirsiz kişilerin banka görevlilerince kasa dairesine alındığı ve kamera kayıtlarında elleri boş olarak girdikleri kasa dairesinde ellerinde 2 adet siyah poşetle çıktıklarının tespit edildiğini, ayrıca müvekkilinin şikayetçi olduğu gün yapılan incelemede kasaların bulunduğu zeminde müvekkilinin kasasında yer alan poşetlere benzer 2-3 adet poşete de rastlandığını, olay yeri inceleme ekiplerince bunlara el konulduğunu, yine iş bu soruşturma dosyasına İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma nolu dosyasının da gönderildiğini,

bu dosyanın müştekisinin kiralık kasasında bulunan altın ve paraların bulunmadığına yönelik şikayeti üzerine açıldığının görülmekte olduğunu, aynı şubede gerçekleşen birden çok hırsızlık olayının olması, her iki hırsızlık olayının da benzer şekilde ve benzer dönemde kasada herhangi bir zorlama olmaksızın gerçekleşmiş olmasının, banka çalışanlarından bir veya birkaçının iş bu hırsızlık suçunun faillerine açıkça yardım ederek suça ortak olduğunu gösterdiğini, kiralık kasanın güvenliği ve hukuki sorumluluğunun davalı bankada yer alması nedeniyle, toplamda 800.400,00-USD, 280.000,00-EURO,

15.000,00-TL paranın tebliğden itibaren 7 gün içinde müvekkillerinden herhangi birine ödenmesi hususunda davalı bankaya ...

10. Noterliği'nin 18/05/2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini, iş bu ihtarnamenin 20/05/2022 tarihinde davalı bankaya tebliğ edildiğini, ancak herhangi bir ödemenin yapılmadığını belirterek, müvekkilleri tarafından davalı banka uhdesinde kiralanan kasa içerisindeki paranın çalınmış olması nedeni ile 800.400,00-USD, 280.000,00-Euro ve 15.000,00-TL'nin, hırsızlık tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalı bankadan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının huzurdaki davaya konu talebinin, müvekkili bankanın nezdinde bulunan kiralık kasasındaki muhteviyatın bilgi ve iradesi dışında alındığı, hırsızlığa maruz kaldığı yönünde olduğunu, dava dilekçesi, sunulan deliller, dava miktarı gözetildiğinde; davacıların tüketici olmadığını, davacıların; ...İç ve Dış. Tic. Ltd.

(VKN: ...) ve ...Şirketi’nin (VKN: ...) ortakları olduğunu, bu nedenle davacıların tacir olduğunu, müvekkili bankanın tacir sıfatı ve TTK'nın 4. ve 5. maddeleri gereği huzurdaki davanın "mutlak ticari davalar" arasında yer aldığını, davada görevli Mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olması nedeniyle davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu olayda müvekkili bankanın sorumluluğunun bulunmadığını, kiralık kasa tahsisi sonrası, söz konusu kasaya davacıların ziyaretlerini gösterir kiralık kasa kartonu tutulduğunu, bunun dilekçe ekinde sunulduğunu,

kiralık kasaların 2 anahtar ile açıldığını ve bu anahtarlardan birinin müşteride birinin de banka görevlisinde bulunduğunu, müşteri olmadan tek anahtar ile kasanın açılmasının mümkün olmadığını, davacının kasada eksik bulunduğuna ilişkin itirazı sonrasında söz konusu kiralık kasanın ... firması tarafından incelendiğini ve kiralık kasa kilitlerine fiziksel bir müdahale olduğuna yönelik bir tespite ulaşılmadığını ve bunun tutanak altına alındığını, davacıların aynı kiralık kasada yaklaşık 350.000,00-TL değerinde altın bulunduğunu, söz konusu altınların göz önünde olmasına rağmen alınmadığını belirttiklerini,

kiralık kasaların BK 299. maddesi anlamında adi kira sözleşmesi mahiyetinde olduğunu ve müvekkili bankanın kasa üzerinde zilyetliği bulunmadığını ve kasa içeriğini bilmediğini, kasada bulunduğu iddia edilen nakit varlığının ne şekilde elde edildiğinin/ kasaya nasıl konulduğunun davacılar tarafından kanıtlanması gerektiğini, söz konusu tutarların kiralık kasaya son ziyaret öncesi konulduğununun somut bir delille ispat edilmesi gerektiğini, söz konusu olaya ilişkin kamera kayıtları ve banka kayıtları incelendiğinde şube personeline yönelik herhangi bir suistimale rastlanılmadığını,

ayrıca kamera kayıtlarının İstanbul CBS'nın ... soruşturma sayılı dosyasına gönderildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davacılar ile davalı banka arasında yapılan kiralık kasa sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkin bulunmaktadır.

Eldeki dava dosyasının, ilk olarak .... Tüketici Mahkemesi'nin ...esas sırasına tevzi edildiği, .... Tüketici Mahkemesi'nin 29/03/2023 tarih ve ...E., ... K. sayılı kararıyla; "... 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesinde "Mahkemenin görevli olması" şeklinde hüküm altına alınan dava şartının yokluğu nedeniyle, 6100 sayılı HMK'nın 115/2. md. gereğince, davanın görev nedeniyle usülden reddine.

Mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu" gerekçesiyle mahkemelerinin görevsizliğine ve talep halinde dosyanın, görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, dava dosyasının.... Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edildiği, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/05/2023 tarih ve ...

K. sayılı kararı ile, açılan davada finans ihtisas mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle, mahkemelerinin görevsizliğine, dosyanın görevli İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, dava dosyasının Mahkememizin 2023/386 esas sırasına tevzi edilerek yargılamaya mahkememizce devam olunduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma Sayılı dosyası, taraflar arasındaki kiralık kasa sözleşmesi, davacıların ticaret sicil kayıtları, vergi kayıtları, davacıların davalı banka ve dava dışı bankalardaki kiralık kasa ile hesaplarına ilişkin bilgi ve belgeler, davacılar adına kayıtlı taşınmazların tapu kayıtları, araçlara ilişkin trafik tescil kayıtları dosyamız arasına alınmış, davacıların sosyo-ekonomik durumlarına ilişkin araştırma yapılmış, isimleri bildirilen tanıkların beyanları alınmıştır.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...

Soruşturma Sayılı dosyasının incelenmesinden, müştekiler ... tarafından, davalı banka şubesindeki 110 nolu kiralık kasa içinde bulunan paraların yerinde olmadığı gerekçesiyle yapılan ihbar üzerine emniyet birimleri tarafından gerekli soruşturmanın başlatıldığı, müştekilerin ve ilgili banka personelinin ifadelerini alındığı, soruşturmanın halen derdest olduğu, yine aynı banka şubesinde kiralık kasası bulunan ... isimli şahsın da 15/12/2021 tarihli dilekçesi ile, bankada bulunan 77 nolu kiralık kasasından altın ve ziynet eşyalarının çalındığı iddiası ile suç duyurusunda bulunulduğu,

bu şahıs tarafından yapılan başvuru üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığı, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 19/12/2022 tarihli kararı ile İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyasının İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, davacıların, davalı bankanın ...

Şubesi'nde 3 adet kiralık kasası bulunduğu, davacı ...'in 06/12/2021 tarihinde davalı banka şubesine gittiği, 110 nolu kiralık kasayı kontrol ettiğinde, kasada yer alan 800.000,00-USD, 280.000,00-EURO paranın ve ayrıca ...'nın dağıttığı "..." markalı hediye çanta içerisinde yer alan 100,00-USD bulunan cüzdan, 15.000,00-TL, 400,00-EURO, 300,00-USD'nin bulunduğu kasanın boş olduğunu fark ettiği, durumu banka görevlilerine ilettiği, olay yerine polis çağrıldığı, davacıların şikâyeti üzerine, meydana gelen hırsızlık nedeniyle İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... ve ... soruşturma numaralı dosyalarının açıldığı,

... soruşturma sayılı dosyanın 01/11/2022 tarihinde ... soruşturma sayılı dosyası ile birleştirildiği, soruşturma dosyasının halen devam ettiği, davacı tarafça, kiralık kasadan alındığı belirtilen para nedeniyle eldeki alacak davasının açıldığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği gibi bankalar, özel yasa ile kurulan ve kendilerine alanlarında çeşitli imtiyazlar tanınan kuruluşlardır. Bankalar, sahip oldukları bu vasıfları sebebiyle bankacılık işlemlerinin güvenilen tarafı konumundadırlar. Bu durum, bankaların bir güven kurumu olarak kabul edilmesini ve bankanın sorumluluğunun özel güven sebebiyle ağırlaştırılmasını gerektirir.

Kuruluş faaliyetleri özel izne tabi olan ve özel usullerle denetlenen, yeterliliği ve uzmanlığı kabul edilmiş olan tüzel kişi tacir olan bankaların kendilerine yüklenen özen borcuna uygun hareket etmeleri gerekir. O hâlde bankalar, ağırlaştırılmış sorumluluğun bir gereği olarak objektif özen yükümlülüğü altında bulunmakta olup hafif kusurlarından dahi sorumludurlar.

Bankaların kiralık kasa faaliyetlerinde ve işlemlerinde kasanın içinde bulunduğu binanın korunması ve kasadaki eşyanın muhafazası konusunda da gereken dikkat ve özeni aynı şekilde yerine getirmesi gerekmektedir(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 16/11/2009 tarih ve 2009/13118 Esas, 2009/11859 Karar sayılı kararı). Somut olayda, ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...

Soruşturma sayılı dosyası, davacılar dışında, aynı soruşturma dosyası kapsamında müşteki sıfatıyla yer alan ...'a ait aynı banka şubesindeki kiralık kasadan da altın ve ziynet eşyalarının alındığının belirtilmesi dikkate alındığında, davalının kasanın güvenliğini sağlama konusunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği, davacılara atfedilecek bir kusurun bulunmadığı, davalının kusurlu olduğu, aradaki hukuki ilişkinin niteliği gereğince davalı bankanın, kiralık kasa hizmetini özenle yerine getirmek, bu kiralık kasanın korunması konusunda gerekli olan tüm önlemleri almak, üçüncü kişilerin bu kasalara erişimini engellemek yükümlülüğü bulunduğu,

davalı bankanın bu yükümlülüklerine uyduğunu ve taraflar arasındaki sözleşme gereğince davacılara tahsis ettiği kiralık kasanın muhafazası için gerekli güvenlik önlemini aldığını ispatlayamadığı, bu nedenle davacıların zararından sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır.

Yine, taraflar arasında kiralık kasa sözleşmesi imzalandığından ve uyuşmazlık anılan sözleşmelerden, Bankacılık Kanunu'ndan kaynaklandığından, davalı tarafın, adi kira ilişkisinin bulunduğu, buna göre davalı bankanın kiralık kasa üzerinde zilyetliğinin söz konusu olmadığı ve davalının kusurlu olmadığı yönündeki iddialarına itibar edilmemiştir. Aynı zamanda, davalı banka, kiralık kasadaki paraların davacı tarafından alınmış olduğu hususunu da ispat edememektedir.

Ayrıca Mahkememizce davacılar hakkında yaptırılan sosyo-ekonomik durum araştırması, dinlenen tanık beyanları, ticaret ve vergi kayıtları, taşınmaz bilgileri, trafik tescil kayıtları ve banka hesaplarının incelenmesinden, davacıların ...Şirketi'nin ortakları oldukları, tekstil ticareti ile iştigal ettikleri, İstanbul Sultanhamam'da işyerleri bulunduğu, ... ...'de fabrikaları bulunduğu, başka bankalarda da hesapları ve kiralık kasaları bulunduğu, İstanbul, ..., ... ve ...'de adlarına kayıtlı çok sayıda taşınmaz bulunduğu, kendileri ve ortağı oldukları şirketler adına kayıtlı çok sayıda araç bulunduğu,

davacı banka teftiş kurulunun iç yazışmalarında da davacıların, davalı bankanın ... Şubesi'nin en büyük mevduat müşterileri olduğunun belirtildiği anlaşılmakla, davacıların, kiralık kasada olmadığı belirtilen miktar kadar parayı kiralık kasada bulundurabilecekleri sonucuna varılmış, bu itibarla, davacılar beyan ettiği kadar paranın davalıdan tahsili gerektiği değerlendirilmiş ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacılar tarafından, öncelikle Tüketici Mahkemesinde dava açılmış olması nedeniyle peşin harç ve başvuru harcı yatırılmamış, Tüketici Mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi sonrasında son olarak Mahkememizce yargılamaya devam edilmişse de, peşin harç ve başvuru harcı tamamlatılmadan dosya kapsamında karar verilmiştir. Ancak dosyanın incelenmesinden, Mahkememizce 16/05/2024 tarihinde karar verildikten sonra davacı tarafça 29/05/2024 tarihinde, dava değerinin (USD ve EURO'nun TL karşılığı da dikkate alınmak suretiyle) 20.806.600,64-TL olduğu belirtilerek toplam 353.712,00-TL tamamlama harcının yatırıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce, davacılar tarafından yatırılan harç, alınması gereken harçtan mahsup edilmek suretiyle hüküm kurulmuştur.

Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır