İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/696 K.2024/812

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirket ile davalı arasında 26.06.2018 tarihli Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşmede müvekkilinin “YATIRIM KURULUŞU”, davalınin ise “MÜŞTERİ” sıfatıyla yer aldığını, davalı, Müvekkil Şirket ile imzalamış olduğu 26.06.2018 tarihli sözleşme uyarınca ...

A.Ş. (“...”) nezdinde bulunan Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasasında (“VİOP”) alım satım işlemleri gerçekleştirmekte olduğunu, müvekkil şirket, bu işlemlerde sadece davalı'nın alım satım emirlerini ... nezdindeki ilgili piyasaya iletmekte ve gerçekleşen işlemlerden komisyon geliri elde etmekte olduğunu, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri kaldıraç etkisi nedeniyle riskli işlemlerden olduğunu ,vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde taraflar ...'a sözleşme bedelinin tamamını değil, belirli bir kısmını TEMİNAT adı altında ödeyip,

sözleşmeye konu varlığın fiyatındaki değişimlere göre TEMİNAT'larının değeri arttığında çekme hakkı veya TEMİNAT eksildiğinde eksik teminatı tamamlama yükümlülüğü altında olduğunu, müvekkil Şirket ve diğer aracı kurumlar, yatırımcıların ...'un ilgili piyasasına teminatların yatırılmasına veya çekilmesine sadece aracılık etmekte olduğunu, davalıya, Sermaye Piyasası mevzuatının bir gereği olarak hesap açılışında kendisine gerekli bütün risk bildirimleri yapıldığın, Risk Bildirim Formu kendisine sunulduğunu,

okuması ve her bir sayfayı imzalaması sağlanmış ve söz konusu risk bildiriminin ikinci sayfasında yer alan işbu dava ile ilgili risk uyarılarının yapıldığını, bu uyarılardan özellikle “piyasada oluşacak fiyat hareketleri sonucunda aracı kuruluşa yatırdığınız teminatın tümünü kaybedebileceğiniz gibi, kayıplarınız toplam teminatınızı dahi aşabilecektir” şeklinde bildirimde bulunulduğunu, davalının hesap ekstrelerinden görülebileceği üzere VİOP nezdinde almış olduğu alım ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminatın tamamı kaybetmiş,

kayıpları yatırdığı teminatı aşarak eksi bakiye miktarı nın 5.915,89 -TL. olduğunu,davalıya müteaddit defalar teminat eksiğini tamamlaması çağrısı yapıldığını, ancak davalı bu çağrıların hiçbirine icabet etmediğini, nihayetinde borcunu ödemekten imtina ettiğini, Sözleşmenin 28. Maddesi gereği ;”Müşteri'nin teminat tamamlama çağrısına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda Aracı Kurum, başka bir ihbara veya bildirime gerek olmaksızın Müşteri'nin türev işlemlerinden kaynaklanan açık pozisyonlarının tamamını veya bir kısmını ters işlem ile tasfiye edebilir.

Müşteri, Aracı Kurum tarafından pozisyonun Ters İşlem ile kapatılması veya Ters İşlem yapılamaması neticesinde hesabında oluşan tüm borçları Aracı Kurum'a ödemekle ve kendisinin Aracı Kurum'a karşı olan teminat tamamlama yükümlülüğünü zamanında yerine getirmemesi durumunda doğacak tüm zararları tazminetmekle yükümlüdür."hükümleri bulunduğunu, davalı yanın, mevcut eksi bakiye ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine, ....İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden yasal takip başlatılmış olduğu, Davalı 26.09.2023 tarihinde bu takibe itiraz ettiğini belirterek, açıklanan nedenlerle; itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA VE KARŞI TALEPLER

Davalı asil yasal cevap verme süresinin bitiminden sonra verdiği cevap dilekçesinde özetle; usül yönünden görev ve yetki itirazlarında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da; davacı yana gerek sözleşmeden gerekse de takip talebinden kaynaklanan herhangi bir borcu belirterek; davanın usulden ve esastan reddine, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla davacının kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, beyan dilekçeleri, cevabi yazı içerikleri, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası mündericatı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.

Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.

Dosyamız mündericatında Uyap sureti yer alan, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı/alacaklının, davalı/borçlu hakkında, Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve sözleşmesinden kaynaklanan eksi bakiye alacağa dayalı olarak; 5.915,89TL asıl alacak, 423,03TL faiz olmak üzere toplam, 6.38,92-TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi yaptığı ve davalı/borçlunun süresi içerisinde, yetkiye, borca, takibe, faize itiraz ederek takibin durduğu görülmüştür.

Dava, taraflar arasında akdedilen Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve sözleşmesinden kapsamında bakiye alacağa dayanarak başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkememizce sermaye piyasası faaliyetleri çerçeve sözleşmeleri genel hüküm ve şartlarına dair ön bilgilendirme formu, sermaye piyasası faaliyetleri çerçeve sözleşmesi, türev araçların alım satımına aracılık faaliyeti özel şartlar, ... Anonim Şirketi vadeli işlem ve opsiyon piyasası çağrısız pozisyon kapama seviyesi formu, türev araçların alım satımına aracılık faaliyeti özel şartlar ve ...

Anonim Şirketi vadeli işlem ve opsiyon piyasası çağrısız pozisyon kapama seviyesi formunun elektronik olarak imzalandığına ilişkin log kayıtları, ... Anonim Şirketi VİOP teminat oranının artırıldığına dair Kamuyu Aydınlatma Platformu duyurusu, ... Şirketi ödeme dekontu, nakit ekstresi ve .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, SPK uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.

SPK uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 25/04/2024 tarihli rapor ile; ""... Taraflar arasında sermaye piyasalarında işlem yapabilmeye yönelik Sözleşme ilişkisinin

kurulmuş olduğu,

Taraflar arasında imzalanan sözleşme bütününde 28. Madde gereği; “Müşteri’nin teminat

tamamlama çağrısına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda Aracı Kurum,

başka bir ihbara veya bildirime gerek olmaksızın Müşteri’nin türev işlemlerinden

kaynaklanan açık pozisyonlarının tamamını veya bir kısmını ters işlem ile tasfiye edebilir.

Müşteri, Aracı Kurum tarafından pozisyonun Ters İşlem ile kapatılması veya Ters İşlem

yapılamaması neticesinde hesabında oluşan tüm borçları Aracı Kurum’a ödemekle ve

kendisinin Aracı Kurum’a karşı olan teminat tamamlama yükümlülüğünü zamanında yerine

getirmemesi durumunda doğacak tüm zararları tazmin etmekle yükümlüdür” hükümlerinin

davalı tarafından kabul ve taahhüt edildiği,

Davalının 10.08.2018 tarihi ile toplam 18 kontrat ... sözleşmesinde (6,0404

ve 6,0532TL kurdan) yatırım yaptığı ve bu sözleşme toplamı kadar açık pozisyonu

bulunduğu, 13.08.2018 tarihinde 13:30’a kadar taşımış olduğu açık pozisyon sebebi ile teminat

yatırması gerekmekte olup buna ilişkin teminat tamamlama çağrısını 13.08.2018 tarihinde

sabah 07:04 zamanlaması ile almış olmakla birlikte hesabına para göndermemiş ve eksik

teminatını tamamlamamış olduğu,

akabinde aracı kurumca, mevzuatın aracı kuruma verdiği yetki dahilinde 18 adet

... kontratlarının 5,5446TL’den ters pozisyonla kapatılmış olduğu,

tüm bunlar bağlamında davacı aracı kurumun davalı ... aleyhine T.C. .... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasındaki 5.915,85TL asıl alacağının davalı cari hesap eksi bakiyesi ile uyumlu olduğu, mevcut olduğu ve talep edilebilir olduğu, bu işlem sonucu teminat açığının 13:30 a kadar kapatılmamasına yönelik 5.917,03TL’nin

aracı kurum özkaynaklarından “Vadeli İşlem Ve Opsiyon Piyasası (Viop) Üyelik

Taahhütnamesi” gereği karşılanmış olduğu..."şeklinde tespitler yapılmıştır.

Bilirkişi raporundaki hukuki yorum ve nitelendirmeler mahkememize ait olmakla; yapılan sektörel yönden yapılan tespit ve değerlendirmeler dosya kapsamına uygun olmakla; hükme esas alınmıştır.

Sonuç olarak, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; taraflar arasında düzenlenen Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi ve Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi içeriği ve hükümleri, 6502 sayılı kanunun 3. maddesindeki tüketici tanımı, somut olayda taraflar arasındaki Sözleşme uyarınca yapılan işlemlerin SPK mevzuatına tabi işlemlerden olup, davalı ...'nin de, söz konusu işlemleri yapmak üzere ... A.

Ş. bünyesinde yatırım hesabı açarak, amacının aracı kurum üzerinden döviz ve borsada işlem gören hisse senetlerine yatırım yaparak kâr elde etmek olması, bir işlemin tüketici işlemi olarak nitelendirilebilmesi için işlemi yapan taraflardan birinin ticari veya mesleki olmayan amaçla (kâr elde etme amacı olmaksızın) hareket etmiş olmasının gerekmesi,

buna göre tarafların amacı ve aralarındaki sözleşmenin niteliği gözetildiğinde 6102 Sayılı TTK'nın 4. ve 5. maddeleri gereğince açılan davada Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olması karşısında Mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğu anlaşılmıştır (benzer yönde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16/05/2018 tarih ve 2017/11-22 E,, 2018/1102 K. Sayılı kararı).

Yine davalı tarafça icra takibinde icra müdürlüğünün yetkisine ve açılan davada Mahkememizin yetkisine itiraz edilmişse de. 2004 Sayılı İİK'nın 50. maddesinde. "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca yetkili icra müdürlüğünün belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. 6098 Sayılı TBK'nun 89/1. maddesine göre de, para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

Talep dayanağı para borcu olup, borcun götürülecek borçlardan olmasından dolayı TBK'nın 89/1. ve HMK'nın 10. maddeleri uyarınca alacaklının kendi yerleşim yeri icra dairesinde ve HMK'nın 6. maddesi uyarınca da borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde talepte bulunulabilecektir. Ayrıca, İİK'nın 50. maddesi uyarınca sözleşmenin yapıldığı yer icra müdürlükleri de yetkilidir.

Alacaklının yerleşim yeri olan Sarıyer ilçesinin İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetki sınırları içerisinde kaldığı anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davalı borçlunun, icra müdürlüğünün yetkisine yönelik itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Aynı gerekçelerle, davalı borçlunun Mahkememizin yetkisine yönelik itirazının da yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Sermaye piyasasında faaliyet gösteren aracı kurum olan davacı şirket ile davalı müşterisi arasında akdedilen sermaye piyasası işlem sözleşmeleri ve sermaye piyasası faaliyetleri çerçeve sözleşmesine dayalı olarak davalı tarafın, vadeli işlem opsiyon borsasında işlem yaptığı, bu kapsamda davalının yaptığı işlemler ve aldığı yatırım pozisyonları nedeniyle zarar oluştuğu, davacı kurumun, davalı müşterisine hesabındaki pozisyonların o andaki fiyatlarına göre zarar miktarını; bu meblağın şirketlerine ödenmesi gerektiğini ve ödenmediği takdirde pozisyonların satılacağını ve buna göre oluşacak bakiyenin davalı tarafından şirketlerine ödenmesi gerekeceğinin bildirdiği anlaşılmaktadır.

Davalı gibi yatırımcıların oluşan teminat eksiğini veya teminat eksiğini aşan hesap açığını kapatmaları ve bunun için teminat tamamlama çağrısı üzerine ödemek zorunda oldukları tutarı aracı kuruma ödemeleri gerekmektedir. Ancak aracı kurumun teminat eksiğini veya hesap açığını kapatma yükümlülüğü ... Şirketi'ne karşı devam etmektedir.

Bu kapsamda eldeki dosyada teminatın tamamlanmaması üzerine toplam 5.915,85TL açık tutarın, davacı vekilince ara karar gereği 07/03/2024 tarihinde sunulan hesap ekstresinden anlaşılacağı üzere 13/08/2018 tarihinde ... Şirketi'ne kendi hesabından ödenmesi sebebiyle davacının, davalıdan rücuen alacak talebinde bulunduğu, borcun ödenmemesi üzerine alacaklı davacı şirket tarafından, davalı borçlu aleyhine ....

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından 5.195,85TL asıl alacak, 423,03TL diğer faiz adı altında olmak üzere toplam 6.338,92TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, icra takibinin 11/05/2023 tarihinde yenilenerek ... sayısı üzerinden devam ettiği, davalı borçluya gönderilen yenileme emri üzerine borçlu tarafından 25/09/2023 tarihinde borca, yetkiye, faize, faiz oranlarına ve tüm ferilere itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosya davalısı tarafından davacı aracı kuruma herhangi bir borcu bulunmadığı belirtilerek icra takibine itiraz edilmişse de, dosya kapsamında toplanan deliller ve bilirkişi tarafından düzenlenen 25/04/2024 tarihli bilirkişi raporu ile davalının, davacı aracı kuruma raporda belirtilen miktar kadar borcunun bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı borçlu tarafından da söz konusu borcun ödendiğine ilişkin herhangi bir delil dosyaya sunulmamıştır. Bu itibarla davalı borçlunun, icra takibine itirazında haksız olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2004 sayılı İcra İflas Kanunu 67/2. maddesi icra inkâr tazminatını düzenlemektedir. Bu maddeye göre, borçlu itirazında haksız görülürse davacı tarafından açıkça talep edilmiş olması şartıyla icra inkâr tazminatına hükmedilecektir. Borçlunun itirazında haklı veya haksız olması ise alacağın likit (belirli) olup olmamasına bağlıdır. Eğer alacak likit (belirli) ise borçlu itirazında haksızdır; alacak likit (belirli) değilse borçlu itirazında haklıdır.

Borçlunun inkâr tazminatına mahküm edilebilmesi için onun ödeme emrine kötü niyetle itiraz etmiş olması şart değildir. İtirazının haksızlığına karar verilen borçlu, iyi niyetle itiraz etmiş olsa bile, icra inkâr tazminatına mahküm edilecektir.

Eldeki dosyada, davacı alacaklı şirket tarafından taraflar arasındaki yatırım sözleşmesine dayalı alacak isteminde bulunulmuş, davalı hesabının eksi bakiyeye düştüğünden ve miktarından haberdar olup talep edilen alacak miktarının ...'a ödenen miktarın altında olduğu da göz önüne alınarak davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır