İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/645 K.2025/736

Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili banka tarafından tanınan kredi limiti çerçevesinde imzalanan genel kredi sözleşmesi ve finansal kiralama sözleşmelerine dayanarak, FKS ve eki belgelerde yazılı malların davalı şirkete kiralandığını, kiracı/borçlu şirketin bu sözleşmelere konu borçlarını ödemede temerrüde düşmesi üzerine, müvekkili banka tarafından ...

32. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile fesih ihbarında bulunularak borçların ödenmesi için yasa ve sözleşmeler muvacehesinde süre verilmişse de, ihtarnameye rağmen kira bedelleri ödenmediği gibi, yasa ve sözleşme gereği mülkiyeti müvekkili bankaya ait olduğu tartışmasız olan finansal kiralama konusu malların müvekkili bankaya teslim edilmediğini, bu kapsamda sözleşmenin sona erdiğini, tüm bu nedenlerle öncelikle finansal kiralama konusu malların,

kaçırılma ihtimalleri ve müvekkili bankanın olası zararları dikkate alınarak müvekkili bankaya ve/veya 3. kişiye yediemin sıfatıyla teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini; malların rayiç bedellerinin tespiti ile teminat mukabilinde mallar üzerine tasarruf yetkisi kullanmalarına izin verilmesini; yapılacak yargılama sonunda ise fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 19/12/2023 tanzim tarihli finansal kiralama sözleşmesinin(eki niteliğindeki protokollerin) feshinin tespiti ile finansal kiralama konusu ... üretimi...model ekskavatörün müvekkili şirkete iadesini talep etmiştir.

Davalı taraf, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.

Dava, finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 19/12/2023 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, ödeme planı, fatura, cari hesap kayıtları, ... 32. Noterliğinin... tarihli ve .... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları vs. Dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.

Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.

Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 32. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 1 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 5 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.

Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.

Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır.

6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması,

22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; dava, davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi nedeniyle davalı şirkete kiralanan malın kira bedellerinin davalı şirket tarafından ödenmemesi nedeniyle, kiralanan malın aynen iadesi talebine ilişkin bulunmaktadır. Davacı tarafça, davalı tarafın finansal kiralama borçlarını ödemediği gerekçesiyle, davalı tarafa gönderilen ...

32. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 1 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 5 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.

Oysa ki, yukarıda da değinildi üzere haklı fesihten bahsedilebilmesi için, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31. maddesinin 1 fıkrası gereğince kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir.

Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bu anlamda söz konusu ihtarnamenin yukarıda bahsedilen kanun maddelerine uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Sunulan cari hesap dökümlerinden, davalı tarafça bir yıl içinde kira bedellerinden üçünün veya üst üste ikisinin zamanında ödememesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin haklı feshinden bahsedilemeyeceğinden, 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran kiracının malı iade yükümlülüğünün doğmamış olduğu anlaşılmıştır. Kaldı ki davacı tarafça, 6361 sayılı kanunun 20/1 ve 25/1. maddeleri kapsamında finansal kiralama konusu malın davalı tarafa teslim edildiğine dair dosya kapsamına herhangi bir teslim-tesellüm belgesi de sunulabilmiş değildir.

Bu haliyle yapılan değerlendirmede de davacının, finansal kiralama bedelinin istenebilir olduğunu, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğuna dair bir bulguya rastlanmadığından, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır