İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/112 K.2019/751

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize verdiği 29/01/2015 havale tarihli dilekçesinde özetle.

Davacı şirketin adresine 13 Nisan 2014 gece yarısı girdiği anlaşılan kimliği belirsiz kişiler, davacı şirketin meşru hamili olarak elinde bulundurduğu sırada kıymetli evrakların muhafaza edildiği kasayı patlatarak açtıklarını, 45 adet müşteri çeklerini ve davacı şirkete ait çek koçanındaki çekleri kopartarak çaldıklarını, olay günü Yıldırım Polis Karakoluna başvurulduğunu, sanıklar hakkında İstanbul CBS...soruşturma sayılı dosyasından soruşturma başlatıldığını, çalınan çeklerin davacının imza ve kaşeleri taklit edilerek,

keşide tarihlerinde tahribatlar yapılarak piyasaya sürüldüğünü, 45 adetten ibaret kayıp çekin toplam tutarının 687.780,13 TL. olduğunu, çeklerin iptali ve öncelikle ihtiyati tedbir sureti ile ödeme yasağı konulmasına dair İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasından ihtiyati tedbir karar verildiğini, mahkemeye başvurularak dosyadaki çalınma sureti ile ...

Şubesi, keşideci ... tarafından keşide edilen ve davacının cirosu olmayan 24/05/2014 keşide tarihli 4.000,00 TL. bedelli bir adet çeki ile ilgili olarak 22/01/2015 tarihli celsede bu çek yönünden davalıya karşı istirdat davası açılmak üzere davacıya 1 hafta süre verildiğini, davanın açıldığını, çekin davacının rızasında dışında çıktığını ve çekte tahrifat yapılarak 24/08/2014 keşide tarihi ile piyasaya sürüldüğünü, keşideleri tarafından ciro edilerek davacıya teslim edilen...

A.Ş. ...Şubesi keşideci ... tarafından keşide edilen ve davacının cirosu olmayan 24/05/2014 tarihli 4.000,00 TL. Bedelli bir adet çek ile ilgili olarak TTK ilgili hükümleri gereği çalınma sureti ile kaybı nedeni ile davalının isteminin iptaline, çek aslının teslimine veya toplam 4.000,00 TL. Bedelin tüm ferileri ile birlikte davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalının mahkememize verdiği 20/10/2015 havale tarihli dilekçesinde özetle; Davalı kendine ait dükkanı 2013 yılında kiraya verdiğini, kiracı kira ilişkisinden doğan bedelleri ödemediğinden kira ilişkisini sonlandırdıklarını, kiracı şahısın kendilerinede borcu olduğunu söyleyen 3.şahıslar ... ve ortağı ...'nun dükkandaki malları yükleyip götürdüklerini ve kiracının birikmiş olan borcunuda üstlendiklerini söylediklerini, her ay taksit şeklinde ödeyeceklerini söylediklerini, 3.şahısların adreslerine gittiğini ve alacaklarını alamadığını, 2014 yılında dava konusu çeki verdiklerini, 4 ay çekin gününü beklediğini, 24/08/2018 günü çeki tahsil etmek üzere bankaya gittiğinde çekin karşılığının olmadığını, şahısların borcu ödemediğini, çekten mağduriyeti bulunduğunu, davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul CBS ... soruşturma sayılı dosyası, İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas sayılı dosyası, Banka çek kayıtları, cari hesap ekstreleri ve tüm dosya kapsamı. İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasının incelenmesind; davamız konusu çek hakkında açılan çek iptali davası nedeniyle ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konduğu ve dosyanın karara çıktığı, dava konusu çek hakkında konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı tarafça davalı aleyhine açılan dava konusu çekin çalınması nedeniyle elinden çıkmasından dolayı, çekin iadesi, olmadığı takdirde çek bedeli olan 4.000,00-TL'nin istirdatı istemine ilişkindir.

Davacı taraf çalınma sureti ile İzmir Kiraz Şubesi, keşideci ... tarafından keşide edilen ve davacının cirosu olmayan 24/05/2014 keşide tarihli 4.000,00 TL bedelli bir adet çekin aslının iadesini veya bedelinin ödenmesini talep etmiştir.

Davalı taraf çekin karşılığının olmadığını, şahısların borcu ödemediğini, çekten mağduriyeti bulunduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

6102 sayılı TTK.'nın 687. maddesine göre keşideci, hamilin senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olduğunu kanıtlamadıkça lehtar ile arasındaki hukuki ilişkiden doğan kişisel defileri iyiniyetli hamile karşı ileri süremez.

TTK 689. maddesinde ise ciro, "bedeli teminattır", "bedeli rehindir" ibaresini veya rehnetmeyi belirten diğer herhangi bir kaydı içerirse, hamil, poliçeden doğan bütün hakları kullanabilir; fakat kendisi tarafından yapılan bir ciro ancak tahsil cirosu hükmündedir. Poliçeden sorumlu olanlar, kendileriyle ciranta arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri hamile karşı ileri süremezler; meğerki, hamil poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmü düzenlenmiştir. Kanun maddesi ve Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarıylada sabit olduğu üzere, dava konusu çeklerdeki cirolarda “Tahsil içindir” “Bedeli Tahsildedir” gibi ifadeler yer almadığından, ciroların temlik cirosu olduğunun kabulü yasa hükmü gereğidir.

Davacı taraf dava konusu çekin müşteri çeki olduğunu, müşterileri tarafından ciro edilerek kendisine verildiği, taraflarınca ciro edilmeden çalındığını beyan ederek davalı aleyhine çekin iadesine ilişkin dava açılmış olup, yukarıda açıklandığı üzere somut olayda çekte tahsil cirosu ile verildiğine ilişkin bir kayıt bulunmadığına göre çekin temlik cirosu ile verildiğinin kabulü gerekir. Bu karinenin aksini davacı tarafın yazılı delil ile ispatlaması gerekmektedir.

Davalı tarafın çeki haksız şekilde elinde bulundurduğuna ilişkin bir delil dosyaya ibraz edilmemiş ve davalı hakkında bu hususta bir ceza soruşturması bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacı taraf dava konusu çekin elinden haksız şekilde çıktığını ileri sürse de davalının kambiyo senedini iktisapta bilerek davacının zararına hareket ettiği, ağır kusur ya da kötüniyetli olduğu kanıtlanamadığından davanın reddine dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.