İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/306 K.2019/522

Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 22/01/2016 tarihli verdiği dilekçesi özetle;

Müvekkili şirket Likit Petrol Gazı dağıtım firması olduğunu, davalı 24/03/2005 tarihli Otogaz Lpg Bayilik Sözleşmesi gereğince 24/03/2010 tarihine kadar ... adresinde müvekkilinin LPG Otogaz bayiliğini üstlendiğini, davalı müvekkilinin işbu sözleşmeden kaynaklanan hak ve alacaklarına güvence olmak üzere ...Mah.

1016 ada, 1 parsel sayılı yerde bulunan 3 nolu meskeni kaydına 80.000 TL bedel üzerinden 1. Derecede ipotek verildiğini, davalı bayi sözleşmesinin ekinde imzaladığı ek protokol ile 5 yıllık sözleşme süresince aylık 20 ton LPG'yi müvekkilinden almayı taahhüt ettiğini, bu taahhüdünü yerine getirmediği gibi 2007 yılı Kasım ayından itibaren LPG alımını tamamen bıraktığını, müvekkilinin ...

Noterliğinin 25/09/2008 tarih ...yevemiyeli ihtarı ile bayiliki sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini, bayilik sözleşmesi gereği davalıya teslim edilen ariyetleri 3 gün içinde teslimi ile sözleşmenin feshine neden olan davalıdan LPG alımının durdurduğu tarihten sözleşmenin sona erme tarihine kadarki süreye ilişkin kar mahrumiyetinin ödenmesini bildirdiğni, ihtarname davalıya 16/01/2009 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı müvekkilinin ihtarına itiraz etmeyerek ihtarname içeriğini kabul ettiğini, ariyetleri teslim ettiğini, ancak müvekkilinin kar mahrumiyetini ödemediğini,

bayiliki sözleşmesinin üresinden evvel sona ermesine neden olan davalı müvekkilinin kar mahrumiyetini ödemekle yükümlü olduğunu, sözleşmeden kaynaklanan fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla, müvekkilinin kar mahrumiyeti alacağından şimdilik 1.000,00 TL sinin ihtarnamenin tebliğiyle birlikte temerrüdü oluştuğu 17/01/2009 tarihinden itibaren Merkez Bankasının kısa vadeli avanslara uyguladığı faiz oranı ile birlikte müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ile dava açtıkları görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili 20/05/2016 tarihli verdiği dilekçesi özetle;

Davacı tarafın müvekkilinden kar mahrummiyeti talep edebilmesi için ortada müvekkiline yükletibilecek bir kusur olması gerektiğni, ancak taraflar arasında bayilik ilişkisinin sona ermesi için ortada müvekkiline yükletibilecek bir kusur olması gerektiğini, ancak taraflar arasındaki bayilik ilişkisini sona ermesi konusunda müvekkilini e yükletibilecek bir kusur bulunmadığını, davacının da aslında çok iyi biliği üzere müvekkilinin 2007 yılı sonu itibariyle LPG satışı yapamaması sebebiyle dava konusu LPG otogaz istasyonu için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunda Otogaz bayilik lisansı alamadığını,

davacı tarafın kar mahrumiyeti isteyebileceğini kabul etmemekle birlikte davacı tarafın kalan sözleşme süresinin tamamını göz önünde bulundurarak kar mahrumiyeti talep etmesi yasal olmadığını, zira davacı taraf aynı bölge müvekkili dışında başka bayiler ile de bayilik sözleşmesi imzalayabileceğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmede bunu engelleyen bir madde bulunmadığını, bu durumda kar mahrumiyeti talep edilebilecek süre tespit edilirken davacının zararın azaltılması ve çoğalmasının önlenmesi için aldığı veya alması gereken tedbirleri de göz önünde bulundurması,

aynı bölgede benzer şekilde sözleşme imzalayıp imzalamadığının, imzalamamış ise imzalaması için geçecek makul süresinin göz önünde bulundurması ve kar mahrumiyeti miktarının ona göre hesaplaması gerektiğini, izah edilen nedenlerle davacının davası haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tahsiline karar verilmesini talep ile cevap verdikleri görülmüştür.

DELİLLER

Tarafların delilleri toplandıktan sonra bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişiler ... ve ...'nın sunmuş olduğu 20/01/2017 tarihli raporda sonuç olarak,"...davacının davalıdan 257.096,75 TL kar mahrumiyeti alacağı talep edilebileceğini..." belirtmiş oldukları görülmüştür.

Tarafların bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişiler ... ve ...'nın sunmuş olduğu 04/08/2017 tarihli ek raporda sonuç olarak,"... Davacının davalıdan 106.995,35 TL kar mahrumiyeti alacağı talep edebileceğini..." belirtmiş oldukları görülmüştür.

Davalının raporlara itirazı ve Mahkememizce de alınan raporların hükme esas almaya yeterli görülmemesi üzerine yeni bir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir. Bu doğrultuda;

Bilirkişi ...'ın sunmuş olduğu 28/01/2019 tarihli raporda sonuç olarak," ..sözleşmenin davalı ya da davacı tarafından sonlandırılmadığı,...fiili olarak imkansız hale gelmiş olduğundan son bulduğu,...davacı tarafından kar mahrumiyeti talep edilip edilemeyeceğinin hukuki tavsifinin mahkemeye ait olduğu, talep edebileceğinin kabulü halinde 3 aylık süre için kar mahrumiyeti talep edilebileceği" görüş olarak bildirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesinin davacı tarafça süresinden önce haklı nedenle feshedilmesi nedeniyle uğranılan kar mahrumiyetine dayalı alacak isteminden ibarettir.

Taraflar arasında 24/03/2005 tarihli ve 5 yıl süre ile geçerli olarak " Otogaz LPG istasyonu bayilik sözleşmesi"nin imzalandığı, bu sözleşmenin eki mahiyetinde olan 24/03/2005 tarihli protokole göre ise davalının sözleşme süresince aylık 20 ton LPG'yi davacıdan almayı taahhüt ettiği ancak davacının ...Noterliğinin ... yevmiye nolu, 25/09/2008 tarihli ihtarnamesi ile sözlemeye aykırılık nedeniyle dava konusu sözleşmeyi feshettiği, davalının sözleşmenini feshinde kusurunun bulunmadığını iddia ettiği,

Mahkememizce alınan bilirkişi Adem Ünal'ın sunmuş olduğu 28/01/2019 tarihli raporda da belirtildiği üzere taraflar arasında imzalanan sözleşmeden sonra 5307 sayılı yasaın geçici 2/1.maddesinde değişiklik yapan 5522 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği ve LPG istasyonu işletebilmek için şartların belirlendiği, yine aynı yasa ile ilgili istasyon sahiplerine yasanın öngördüğü şekilde işyeri açma ve çalışma ruhsatı alabileceklere 31/12/2007 tarihine kadar geçici faaliyet lisansı verildiği, davalının da lisansının yasa ile belirlenen süre ile sınırlı olmak üzere uzatıldığı ancak bu tarih itibariyle lisansının son bulduğu,

hal böyle olunca taraflar arasında imzalanan 24/03/2005 tarihli "Otogaz LPG istasyonu bayilik sözleşmesi"nin taraflarca sona erdirilmediği, bu sözleşmenin hükümlerinin uygulanmamasında davalının kusurunun bulunmadığı, zira 5307 sayılı kanun ile sözleşmenin devamının imkansız hale geldiği anlaşıldığından buna bağlı olarak davanın kar mahrumiyeti nedeniyle davalıdan alacak talebinde bulunamayacağı kanaatiyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve sonuç olarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.