İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/103 K.2019/880

Mahkememize açılan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili firmanın deniz malzemeleri satışı yaptığını, bu konuda dava dışı ... isimli firmayla irtibat kurduğunu, müvekkilinin ... isimli malların satışını yapmakta olup, bu konuda dava dışı taraf ile görüşme yapıldığını, müvekkili tarafından dava dışı ...na teslim edileceğine inandırıldığı mallara karşılık dava konusu olan 5.000 TL tutarında 10/07/2009 tarih... seri numaralı çek de dahil olmak üzere toplam 6 adet çek teslim edildiğini, teslimi yapılan çeklerin sadece imza kısmının müvekkiline ait olduğunu, geri kalan kısımlarının boş olarak verildiğini,

müvekkili ile davalı arasında yapılan görüşme gereği çek karşılığı deniz malzemelerinin o dönemin sezon başında gönderileceği sözlü olarak taahhüt etmesine rağmen davalı tarafın edimlerini yerine getirmediğini, sezon sonu geçmesine rağmen malzemelerin müvekkile gönderilmediğini, bu şekilde davalının edimini yerine getirmede temerrüde düşmesi nedeniyle müvekkilinin de Borçlar Kanunu gereğince üzerine düşen ifa yükümlülüğünden kurtulduğunu, bu nedenle davalıdan teslim edilmeyen malların karşılığı verilen çeklerin iadesini talep ettiğini, ancak çeklerin kendilerine teslim edilmediğini,

alacaklı olarak görünen ... tarafından müvekkili aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünden... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, dosyanın takipsizlikten düştüğünü, yenilenen dosyanın ...

Esas numarayı aldığını ve müvekkilinin haksız yere haciz tehdidi altında kaldığını, taraflar arasında herhangi bir mal alış verişinin olmadığını, bu nedenlerle İİK 72/3 gereğince söz konusu icra takibi hakkında ihtiyati tedbir kararı verilerek teminat karşılığında icra veznesine yatırılan paranın alacaklıya ödenmesinin engellenmesini, menfi tespit davasının kabulüne, İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı dosya ve dosya dayanağı çek nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitini ve takibin iptalini, davalının kötüniyetli olması nedeni ile % 20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesini talep ile dava ettiği anlaşıldı.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen cevap vermediği anlaşıldı.

DELİLLER VE GEREKÇE

İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından davacı aleyhine 5.000,00 TL asıl alacak, 15,00 TL komisyon, 250,00 çek tazminatı, 495,89 işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.760,00 TL alacağın tahsili için genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi yapıldığı, takibin halen derdest olduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.

Bu durum karşısında davada ispat yükü çek nedeniyle borçsuzluğun tespitine karar verilmesini talep eden davacılara ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır. Çek sebepten mücerrettir, kambiyo senedinin düzenlenmesiyle mücerret bir borç ilişkisi yaratılmış olur, bu nedenle davacıların sözleşme nedeniyle karşı edimi elde edemediklerini ileri sürmeleri dikkate alınmaz. Açıklanan nedenle ciro silsilesine göre alacaklı görünen davalıya karşı davacıların iddialarının reddi gerekmiştir. Davacı tarafa yemin metnini sunmak ve masrafları yatırmak üzere kesin süre verilmiş, kesin sürede işlem yapılmamış ve masraf yatırılmamıştır. Açıklanan nedenlerle davacıların ispatlanamayan davasının reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.