İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/708 K.2019/673

Mahkememize açılan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava konusu ...Bankası... Şubesine ait 6.104.28 USD bedel ... numara ve 10.07.2017 tarihli çekin dava dışı...

Şti tarafından müvekkili emrine düzenlendiğine, müvekkili şirketin ödeme tarihi gelen çeki tahsil etmesi için ...bank ...şubesine teslim ettiğini, ...bank ...Şubesinin, dava konusu çekin de içinde bulunduğu bankaya ait başkaca evrakları ...bank Genel Müdürlüğü'ne teslim edilmesi için İntermail isimli kurye firmasına verildiği ve İntermail firmasından ... isimli çalışanın 31.05.2017 günü ... plakalı motorunu park edip başka bir teslimat için ...bank...Şubesine girdiği sırada dava konusu çekin de içinde bulunduğu henüz teslimi gerçekleşmemiş çanta ve paketlerin çalındığını,

hırsızlık olayı üzerine Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ... numarası ile bir soruşturma başlatıldığını, dava konusu çekin keşidecisi ... tarafından müvekkili ... emrine düzenlendiğini ve müvekkili tarafından tahsil işlemi için ...bank ... Şubesine teslim edildiğinde başkaca hiçbir gerçek veya tüzel kişiye cirosunun olmadığını, çek ile ilgili İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi ...

E. sayılı dava ile ödeme yasağı kararı alındığını, davalı tarafından tüm cirantalar ve keşideci aleyhine önce ihtiyati haciz kararı ile sonradan İstanbul... İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyasıyla esas takibe geçildiğini, müvekkili ..., ne ciranta ...Şti ile ne de ...Şti ve ... ile herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığını, çekin arkasındaki ciroların 31.05.2017 günü intermail isimli kurye firmasına yönelik yaşanılan hırsızlık olayından sonra ciro edildiğini, tüm ciroların çeki yasa dışı yollarla ele geçiren kişiler tarafından yapıldığını, dava konusu çekin çalınmasından sonra devam eden ciro silsilesinin gerçek bir alacak borç ilişkisini olmadığını,

müvekkili ...'nın ...bank Şubesine teslim için kaşelemesinden sonra ... isimli firmanın cirosunun geldiğini ancak müvekkili ...’nın böyle bir firmayla çek bedeline dayanan hiçbir ticari işinin olmadığını, ...dan sonra gelen ... ve ... cirolarının da çeki yasa dışı yollarla ele geçirilen kişilerce yapıldığını, bu nedenlerle İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı takibinin teminatsız olarak durdurulmasını, aksi kanaatte olması halinde uygun bir teminat karşılığı durdurulmasını,

müvekkili ...'nın tahsil için ...bank A.Ş.’ye teslim etmiş olduğu ve sonradan yasa dışı yollarla elden çıkan 6.104,28 USD (21.617,08 TL) bedelli ...Bankası ...Şubesine ait... numaralı 10.07.2017 tarihli çek için davalıya borçlu olmadığının tespitini, dava konusu çekin müvekkili ... emrine düzenlendiği, müvekkilin yetkili hamil olduğundan çekin TTK.

792. maddesi uyarınca müvekkiline iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep ile dava ettiği anlaşıldı.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap vermediği anlaşıldı.

DELİLLER VE GEREKÇE

Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma nolu dosyası incelendiğinde; müşteki ...bank A.Ş.

Nin 31/05/2017 tarihinde şikayet dilekçesi verdiği, 25.05.2017 tarihinde kuryeye teslim edilen gönderilerinin ... plakalı motoru kullanan ... uhdesinde iken 31/05/2017 tarihinde çalındığını, 30/04/2017 vade tarihli 7000TL bedelli senet borçlusunun hırsızlar tarafından aranarak ödeme yapılmasını istediklerini, yine 15/06/2017 vade tarihli 7000TL bedelli senet borçlusu firmanın da aranarak ödeme istendiğini, şüphelilerin tespiti ile haklarında iddianame düzenlenmesini talep ettiği görülmüştür. ...bank A.Ş.

30/06/2017 tarihli dilekçesi ile 35.000TL bedelli ve 6500 TL bedelli iki adet çeklerinde aynı olayda çalındığını ve tahsil edilmek üzere ibraz edildiğini beyan etmiştir. Banka. 04/07/2017 tarihli dilekçesi ile 4500TL bedelli ve 15000TL bedelli iki adet çekle ilgili de aynı beyanda bulunmuştur. Müşteki banka.

11/08/2017 tarihli dilekçesi ile davamız konusu olan 6104,28 USD bedelli çekin de çalınan çekle arasında olduğunu ve ... tarafından işleme konulduğunu beyan etmiş ve ... ve vekilinin iletişim tespitlerini talep etmiştir. Soruşturma esnasında ifadesi alınan İntermail firmasının kuryesi .... 31/05/2017 tarihinde müşteki ...bank'a ait çantayı alıp dağıtım için yola çıktığını, bir adet çantayı ...bank ...

Şubesine teslim ettiğini, motosikletine geri geldiğinde ise ...bank'a ait 4 adet çantanın çalınmış olduğunu fark ettiğini, çalınan çantalarda çek, senet, kredi dosyaları, yazışma evrakları ve birkısım başkaca evrak ve belgelerin bulunduğunu, çalan şahıslardan şikayetçi olduğunu beyan etmiştir. Çalınan çantaların içinde birçok çek ve senet bulunduğundan soruşturmanın halen devam ettiği anlaşılmaktadır.

Davacı ...'nin dava konusu çekin ...bank Genel Müdürlüğü'ne teslim edilmesi için ...bank A.Ş. ... Şubesine 23/05/2017 tarhinde teslim edildiğine dair çek teslim/tevdii bordrosu dosyaya ibraz edilmiştir.

İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçluların ..., ..., ... ve ...Şti. Olduğu, takip dayanağının dava konusu çek olduğu anlaşılmıtır.

İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası dosyamız arasına getirtilerek incelenmiş, davacının ...bank A.Ş., davanın davamız konusu çekin iptaline dair olduğu, yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilerek dava konusu çekin iptaline karar verilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş bilirkişi ... tarafından hazırlanan 13/06/2018 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak," söz konusu çekin 2. cirantası bölümünde tahrifat yapılığı ve daksillenen bölümünü altındaki kaşe ve cironun ...bank ...Şubesi keşidesi ve üzerinde de şube yetkililerinin imzası olduğu tespit edildiği," sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşıldı.

Dava; 6012 sayılı TTK nın 792. Maddesine dayalı, çekin rızası dışında elinden çıktığı iddiasına dayalı istirdat ve menfi tespit talebidir. Çek üzerindeki ciro silsilesi tam olup, davalının yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır. TTK 792. Maddesinde kötüniyetle veya ağır kusur ile elden çıkan çekin istirdadı düzenlenmektedir. Anılan maddeye göre;

"Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni

hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir

kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür."

Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalının çekin rıza dışı elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rıza dışı elden çıkması halinde, davalının iyiniyetli olmadığının ispat yükü, TMK 3.maddesindeki iyiniyet karinesi gereği çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, soruşturma dosyası, icra takip dosyası incelendiğinde. İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra takip dosyasına konu ...Bankası ...

Şubesine ait ...nolu 10/07/2017 tarihli, 6.104.28 USD bedelli çekin 31/05/2017 günü kurye uhdesinde iken kuryenin motosikleti üzerinden çalındığı, arkasında bulunan müşteki ...bank ...Şubesine ait kaşenin üzeri boyanarak (daksillenerek) kapatıldığı ve davacı şirketin hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığı ve tanımadığı...

Şti,...Şti ve ... tarafından cirolanarak en son ciranta ... tarafından icra takibine konu edildiği, çekin kötüniyetle ... tarafından iktisap edildiği davacı tarafından kanıtlanmış olup açıklanan nedenle davanın kabulüne karar verilerek davacının dava konusu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çekin davacıya iadesine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.