İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/793 K.2020/279

Mahkememize açılan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı sigortalı ...Şti., ... plakalı midibüsünün zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasını müvekkiline yaptırdığını, 27/05/2013 tarihinde sigortalıya ait ... plakalı araç sürücüsü ... yönetiminde öğrenci servisi olarak Burdur Tefenni ilçesi istikametinden Antalya Korkuteli istikametine seyir halinde iken Tefenni Korkuteli kavşağına geldiği esnada, Burdur ili istikametinden Çavdır ilçesi istikametine seyretmekte olan ...’nin yapmış olduğu ... plakalı Scania marka kırkayak kamyonun çarpması ile kaza geçirdiğini, kaza sonucu sigortalı araçta bulunan öğrencilerin yaralandığını,

sürücü ...’ın hayatını kaybettiğini, yaralanan öğrencilerden ...’ın %8 engelli durumuna geldiğini, ...’a velayeten babası ...’ın başvurusu üzerine 28/06/2014 tarihli aktüer raporu ile belirlenen 11.414,00-TL sigorta tazminatının 15/07/2014 tarihinde ödendiğini, fakat daha sonra ... tarafından ... Sigorta aleyhine Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin...

Esas sayılı dosyasıyla tazminat davası açıldığını, dava devam etmekte iken sulh olunarak 34.841,88-TL ödenmesi konusunda anlaşıldığını, toplamda 46.255,88-TL tazminat ödendiğini, müvekkilince davalı ...’ya rücu yazılmışsa da olumlu cevap alamadıklarını ve alacaklarının tahsil edilemediğini, rücu talebinin reddedildiğini, bunun üzerine ...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, dosyaya itiraz edildiğinden takibin durduğunu beyan ederek icra dosyasına yapılan itirazın 39.415,25-TL tutarındaki kısmının iptaline, takibin bu tutar üzerinden devam edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin poliçeden dolayı sorumluluğu, sigortalı davalının kusuru oranında olmak üzere, kişi başı sakatlık hallerinde azami 250.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, davacının iddialarının aksine, tazminat ödemesinde öncelikli sigorta müvekkilinin değil zorunlu taşıma sigortası olduğunu, zounlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasına başvurulması gerektiğini, müvekkilinin davacının teminat sorumluluğunu aşan maluliyet tazminat ödemeleri için sorumlu olabileceğini, yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin reddi gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından davalı aleyhine 46.255,88-TL asıl alacak, 15.643,99-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 61.899,87-TL için ilamsız icra takibi yapıldığı, itiraz edilmesi neticesinde takibin durduğu ve bu davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; sigortacının sorumluluğu bakımından, yolcu taşıyan araçta meydana gelen kaza neticesinde yaralanan veya ölen yolculardan doğan destekten yoksun kalma tazminat talebinin sıralı sorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılması kapsamında; zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası genel şartlarının B.8 maddesinin “Tazminat ödemesinde meydana gelen zarar öncelikle bu sigortadan karşılanır.

Sigorta sözleşmesinin hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla 13/10/1983 tarih ve 2918 sayılı karayolları trafik kanununa göre yapılması zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.” hükmü şeklinde olduğunun tespiti, T.C.

Yargıtay 17. HD. Karar 2015/4757, Esas 2014/16518 nolu kararın “Zorunlu karayolları taşımacılık mali sorumluluk sigortası genel şartlarının “tazminat ödemesinde öncelikli sigorta” başlığını taşıyan B.8 maddesinde ise; “meydana gelen zarar öncelikle bu sigortadan karşılanır.

Sigorta sözleşmesinin hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla 13/10/1983 tarih ve 2918 sayılı karayolları trafik kanununa göre yapılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur denilmektedir.

Buna göre taşıma ilişkisinde, taşımacılık mali sorumluluk sigortası, mali sorumluluk sigortası ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası arasında sıralı sorumluluk ilişkisi kabul edilmiştir.” şeklinde olduğunun tespiti, detaylı yapılan araştırmalar sonucu, sebepleri çerçevesinde; yolcu taşıyan araçta sigortacının sıralı sorumluluk durumunun, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortaso poliçesi, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta (trafik) poliçesi ve ihtiyari mali mesuliyet poliçesi şeklinde kanaatine varılması,

detaylı açıklanan nedenlerden dolayı, yolcu taşıyan araçta sigortacının sıralı sorumluluk durumunun, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası poliçesi, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta (trafik) poliçesi, ihtiyari mali mesuliyet poliçesi şeklinde olduğu kanaatine varılması kapsamında; dava konumuz olayda, bedeni zararın meydana geldiği 27/05/2013 tarihi dikkate alındığında ve aşağıda tanıtılan düzenlemelere (ve yürürlülük tarihlerine) bakıldığında; karayolları taşıma yönetmeliği 49. maddesinde.

“Taşıt belgelerinde kayıtlı özmal ve sözleşmeli tüm taşıtları için zorunlu mali sorumluluk sigortası ve karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırmayan yetki belgesi sahipleri yolcu taşımaclığı yapamaz.” T.C. Ulaştırma Bakanlığı, Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğünün 26/01/2009 tarih ve KUGM-06/Yolcu nolu genelgesinde ise.

“Karayolu taşıma yönetmeliğinin kapsam” başlıklı 2. maddesi uyarınca; taşıma mesafesine bakılmaksızın il sınırları içinde yapılan yolcu taşımaları ile 100 km’ye kadar olan şehirlerarası yolcu taşımaları (kısa mesafeli yolcu taşımaları), yönetmelik kapsamı dışında bırakılmış olup, bu kapsamdaki yolcu taşımaları, il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle, yönetmeliğin taşımacılar için getirdiği sorumluluk ve yükümlülükler dikkate alınarak ilgili valiliklerce düzenlenir.” “ Söz konusu taşımaların düzenlenmesine ilişkin olarak uygulamada birliğin sağlanması açısından,

valiliklerce bu konuda yapılacak düzenlemelerde aşağıdaki hususlar esas alınır.” “Yetki belgesinde kayıtlı tüm taşıtlar için; “ zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası” ile “karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası” yaptırılması zorunludur.” nedenleri çerçevesinde, dava konusu hasar bedelinin ödenmesinden, başlangıç tarihi 14/06/2012, bitiş tarihi 14/06/2013, plaka numarası ..., poliçe numarası ... olan zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen, davacı sigortacı ...

A.Ş.’nin sorumlu olduğu ve ödediği tazminatın (o tarihtek,) düzenlemelere uygun olduğu, kanaatine varılması, dava konusu hasar bedeli olduğu kanaatine varılan 46.255,88-TL hasar bedelinin, davacı sigortacı ...

A.Ş. tarafından düzenlenen, dava dışı sigortalısı ...Şti., başlangıç tarihi 14/06/2012, bitiş tarihi ..., plaka numarası ..., poliçe numarası ... olan zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası poliçesi, teminat limiti kapsamında olduğu, kanaatine varılması nedenlerinden dolayı, davacı sigortacı ...

A.Ş.’nin, dava konusu hasar bedeli olduğu kanaatine varılan 46.255,88-TL hasar bedelini, davalı sigortacı...A.Ş.’den talep etme hakkının olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası şirketince, zorunlu mali mesuliyet sigorta şirketine karşı başlatılan icra takibi sebebiyle açılan itirazın iptali davasıdır.

Dosyanın incelenmesinde.

27.05.2013 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında, ... plaka sayılı aracın, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasının davacı şirket, zorunlu mali mesuliyet sigortasının ise davalı şirketçe yapıldığı, belirtilen tarihte gerçekleşen trafik kazası neticesinde, dava dışı kazazede ...'a 14.06.2016 tarihinde yapılan ödemenin, yanlışlıkla yapıldığı, asıl olanın, davalı zorunlu mali mesuliyet sigorta şirketince bu ödemelerin yapılması gerektiği iddiasıyla ...

İcra Müdürlüğünün...

Esas sayılı dosyasında, davacı tarafça, davalı aleyhine, 02.10.2017 tarihli takip talebiyle ilamsız icara takibi başlatıldığı, ödeme emrinin 06.10.2017 tarihinde davalıya tebliğ edildiği, 11.10.2017 tarihli dilekçeyle borca ve ferilerine itiraz edildiği, İcra Müdürlüğünce 12.10.2017 tarihli tensiple birlikte icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, 1 yıllık Yasal süresi içerisinde ve 12.09.2018 tarihinde de Mahkememizdeki iş bu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmaktadır.

Yargılama aşamasında taraf teşkili sağlanmış, taraflarca usulüne uygun olarak bildirilen deliller toplanılmış, 27.09.2019 ve 12.03.2020 tarihli farklı bilirkişi raporları dosyamız arasına alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 27.09.2019 ve 12.03.2020 tarihli bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere il içi 100 Km'ye kadar olan ticari taşımaları yapan taşımacıların, zorunlu karayolu taşıyıcı mali sorumluluk sigortasını yaptırmalarının zorunlu olduğu, Karayolları Trafik Yasasının 19. Maddesi ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına ( Madde: B.8) göre gerçek zararı karşılayacak öncelikli sigortanın, zorunlu karayolu taşıyıcı mali sorumluluk sigortası olduğu düzenlemeleri karşısında, davacı ... şirketinin, dava dışı üçüncü kişiye ödediği bedeli, davalı ... şirketinden rücuen tazmin hakkının olmadığı sonucuna varılmakla, davanın reddine dair ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.