İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/1 K.2020/32

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin hamili olduğu 31/10/2014 tarihli 25.000-TL bedelli bir çekin müvekkili uhdesinde iken çalındığını, çeke ilişkin zayi nedeniyle iptal davası açıldığını, çekin davalı ... Şti. tarafından bankaya ibraz edildiğini ve çekin arkasına İstanbul Anadolu...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas numaralı dosyasından ödemeden men yasağı bulunduğunun yazıldığını, çekin ..., ..., ... ve ... cirolarını ihtiva ettiğini, bu cirolardan en az birinin hırsızlık olayının sorumlusu olduğunu, haklı hamilin kasasından çeki çalınan müvekkili olduğunu ileri sürerek çekin istirdatına, bedelinin ödenmesi halinde bu bedelin çek bedelini ödeyen ve tahsil eden davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Şti. Vekili, 13/04/2015 tarihli cevap delikçesinde; müvekkili ile davalı ...arasında 2012 yılından bu yana ticari ilişki bulunduğunu, ...Enerji'nin müvekkilinden 08/08/2012 tarihli 359,56 TL bedelli ve 10/12/2012 tarihli 6.165,16TL bedelli faturalara istinaden mal satın aldığını, 26/06/2014 tarih ... seri numaralı aplikasyon bedeline ilişkin ortaya çıkan fatura borcuna karşılık ...

Enerji tarafından müvekkiline 31/10/2014 keşide tarihli ...hesap numaralı 25.000TL bedelli keşidecisi ... olan çeki ciro ettiğini ve borcuna karşılık verdiğini, ödemeden men kararını veren mahkemeye başvurduklarını ve bu yasağı mahkemenin kaldırdığını, verilen bu kaldırma kararı üzerine çekin ...Bankası... Şubesine ibraz edildiğini ve müvekkilinin alacağının tahsil edildiğini, müvekkilinin iyiniyetli hamil olarak hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, TTK 792.

Maddesinin iyi niyetli cirantayı koruma altına aldığını, müvekkilinin ticari hayat içerisinde aldığı çekin çalıntı veya sahte olup olmadığını araştırmakla yükümlü olmadığını, bunun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, çekin mahkeme kararı ile tahsil edildiğini ve bu tahsilatta müvekkiline atfedilebilecek en ufak bir kötüniyet veya kasti eylem bulunmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili 27/03/2015 tarihli cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu çeki keşide edip davacı şirkete verdiğini, çekin ibrazında ödenmesi için çek karşılığını bankada hazır ettiğini ve çek keşidecisi olarak yasal sorumluluğunu yerine getirdiğini, davacının taleplerini çeki elinde bulunduran ya da çek bedelini bankadan tahsil edenlere yöneltmesi gerektiğini, müvekkili aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddini, müvekkilinin çeki keşide ettiğini ve lehdarına teslim ettiğini, nitekim çek bedelinin de tahsil edildiğini, müvekkili yönünden davanın esastan da reddinin gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

CEVAP

Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

Dava, TTK 792.maddesi uyarınca çek istirdatı istemine ilişkindir.

Mahkememizce 16/06/2017 tarihli duruşmada taraflarca takip edilmediğinden dosyanın HMK 150/1 maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verildiği, yasal 3 aylık süre içinde davanın yenilenmediği gerekçesiyle HMK 150/5 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi ...Esas ... Karar 25/12/2018 tarihli ilamı ile "davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; istanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/09/2017 tarih ... esas ... karar sayılı hükmünün HMK 353(1)a-5 gereği kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine” kararı verildiği mahkememiz ...Esas sırasına kaydı yapılmıştır.

Dava, çekin istirdatı, çek bedelinin ödenmiş olması halinde çek bedelini tahsil eden ve ödeyen davalılardan müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 792. Maddesinde; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür" denilmiştir. Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu ve yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta davacının öncelikli talebi çekin istirdatıdır. Dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere göre dava konusu çek davalılardan ...Şti. tarafından muhattap bankaya ibraz edildiği ve tahsil edildiği anlaşılmaktadır. İstirdat davası ancak çeki elinde bulunduran taraf aleyhine açılabileceğinden ...Şti. dışındaki davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekli olmuştur.

Davacı her ne kadar çekin yetkili hamili olduğunu dosya kapsamında kanıtlamış olsa da; davalı ... Şti. yönünden TTK 792. maddesi gereğince çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunu ispatlayamadığından bu davalı yönünden de davanın esas yönünden reddi gerekmiştir. Diğer davalı ... aleyhine açılan dava ise bu davadan tefrik edildiğinden bu davalı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.