İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/146 K.2023/976

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, 26/04/2010 tarihinden, acentelik sözleşmesinin feshedildiği 31/01/2020 tarihine kadar, davalı kargo şirketi ...

Şubesini acente olarak işletmiş olduğunu, Acente sözleşmesinin feshine müteakip davalı kargo şirketinin, müvekkilinin hak ettiği bir kısım alacaklarını ödememiş olduğunu, davaya konu faturalardan kaynaklı olarak davalı şirketin, müvekkilinin Aralık 2019'dan bakiye kalan 15.927,04-TL ve Ocak 2020'den kalan 12.720,40-TL hakediş alacaklarını ödememiş olduğunu, ayrıca taraflar arasında akdedilen acentelik sözleşmesinin sona ermesine müteakip,

müvekkiline ait araçlar davalı şirkete kiralanmış ve davalı şirketin kiraladığı bu araçların Temmuz 2020 dönemine ait 6.490-TL ve Ağustos 2020 dönemine ait 6.230,40-TL araç kiralama bedellerini de ödememiş olduğunu, bunun üzerine davalı şirkete ...

5. Noterliği'nin 24/11/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek gönderilmiş olduğunu, ancak davalı kargo şirketinin, müvekkilinin alacaklarını haksız ve hukuka aykırı olarak ödememiş olduğunu, yapılan arabuluculuk toplantılarında da anlaşma sağlanamadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle; fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile;

müvekkilinin Aralık 2019 ve Ocak 2020 hakediş alacakları olarak 500-TL, temmuz ve ağustos 2020 dönemi araç kira bedeli olarak 500-TL olmak üzere şimdilik toplam 1.000-TL'nin ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının talep ettiği alacaklarını, belirsiz alacak davasına konu etmişse de, işbu davada davacı'nın hukuki yarar eksikliği bulunmasından sebeple, davanın usül yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, taraflar arasında akdedilen acentelik sözleşmeleri gereği müvekkili şirket ticari defter ve kayıtlarının kesin delil niteliğine haiz olduğunu, davacının, müvekkili şirket ile arasında akdedilmiş olunan acentelik sözleşmesi uyarınca ...

Kargo...

Şubesi'nin işletmesini devralmış ve söz konusu sözleşme gereğince tarafına sözleşmeye uygun ve eksiksiz olarak hak ediş ödemeleri yapıldığını, davacı acente ile müvekkili şirket arasında imzalanan sözleşme uyarınca hak edişlerin muhasebeciler tarafından hesaplanmış olduğunu, zira sözleşme uyarınca acenteden yapılması gereken personel kıdem tazminatı ve yıllık izin ve kasa açığı kesintilerinin olduğunu, dolayısı ile davacıya tüm hak edişleri zamanında ödenmiş olup müvekkili şirketin herhangi bir borcu bulunmadığını,

aksine davacının acentelik sözleşmesi gereği ve bağımsız tacir olması sebebi ile davacının ödemesi gereken ancak ödenmeyen bedeller nedeniyle müvekkili şirkete borçlu durumda olduğunu, davaya konu uyuşmazlığın, müvekkili şirket ticari defter kayıtları ve davacıya ait hak ediş tabloları ile faturaların uzman bilirkişilerce incelenmesi sonucu açıklığa kavuşturulacağını, yukarıda açıklanan nedenlerle;

öncelikle işbu davanın esasa girilmeksizin hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddini, Mahkeme aksi kanaatte olması halinde haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflar arasında imzalanan 26/04/2010 tarihli Acentelik Sözleşmesi ve ekleri, hakediş ve kira bedeli faturaları, ihtarname, ....İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası, tarafların ticari defter ve belgeleri, dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yaptırılan inceleme sonucu rapor alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.

Dava, taraflar arasında akdedilen, acentelik sözleşmesinin sonlanması nedeniyle, acentelik ilişkisi gereğince ödenmesi gereken, hak ediş tutarları ile birlikte araç kiralama bedeli taleplerini içeren alacak davasıdır.

Taraflar arasında 26/04/2010 tarihli Acentelik Sözleşmesi imzalandığı ve sözleşmenin 31/01/2020 tarihinde sonlandırıldığı konusunda ihtilaf bulunmamakta olup, ihtilaf, davacının sözleşmeden kaynaklı olarak, davalıdan alacaklı olup olmadığı alacaklı ise miktarının tespiti noktalarında toplanmakta olup, dayanak belgelerin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi mümkündür.

Davacının ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasına yazılan talimata istinaden, bilirkişi Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan, 02/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda; "...

1-İncelenen davacıya ait 2020 yılı yevmiye defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri bulunduğu, kebir ve envanter defteri açılış onayının yasal süre içerisinde yaptırılmadığı, 2019 yılı defterleri ibraz edilmediği, ibraz edilen defterlerin sahibi aleyhine delil niteliği taşıdığı kanaatine varılmıştır.

2-Davacı 2020 yılı yasal defter kayıtlarına göre 23.11.2020 ihtarname keşide tarihinde davalıdan 33.329,35 TL alacaklı olduğu,

3-Davacı yasal defterlerinde davalının 56.166,82 TL’ tutarındaki kesinti kalemlerine ait herhangi bir kayıt ve işleme rastlanmadığı..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.

Talimat dosyasından alınan bilirkişi raporu göz önünde bulundurularak, davalının ticari defter ve belgelerinin de incelenerek, tüm dosya kapsamı ile bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler Mali Müşavir... ve Sözleşme Uzmanı Prof. Dr. ... tarafından hazırlanan 11/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda;"...

1.Davalı tarafın dava konusu döneme ait elektronik mühürlü ticari defterlerinin açılış-kapanış tasdiklerinin yasal süresi içinde usulen uygun olarak Gelirler İdaresi GİB bilgi sistemine yüklendiği, davalı taraf defterlerinin sahipleri lehine delil olma özelliğini haiz olduğu,

2.Davacı defterlerini inceleyen ...’in hazırlamış olduğu bilirkişi rapor içeriğindeki davacı kayıtlarıyla, iş bu raporumuzda incelenen davalı kayıtlarının karşılaştırıldığı;

a)Bilirkişi raporunca ticari defter ve kayıtlarını yasal sürede tasdik ettirmeyen davacının; takip etmiş olduğu yardımcı muavin defter dökümünde, davacıda kayıtlı olmayan davalıda kayıtlı olan çok fazla kaydın olduğu ve davalı tarafından yapılan ödemelerin davacının kayıtlarında gözükmediği, diğer muhasebe kayıtlara ilişkin detaylı şekilde belgeleri incelenerek, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerine göre mutabakat farkları araştırılıp, raporun davalı defter ve kayıtlarının tespiti kısımlarında farklar izah edildiği,

3.Davalı şirketin davacı firma ile ilgili faturaları ve ödemeleri, sözleşme hükümlerine göre belgeye dayandırılarak kaydedilen diğer muhasebe kayıtları Muhasebe teknik ve usullerine uygun olarak 2020 yılı defter kayıtlarına işlediği; eklerde yevmiye kaydı ile detayı verilen tüm faturalar, ödemeler, muhasebe kayıtlarında sonra oluşan bakiyede 31.12.2020 tarihi itibariyle 4.258,20 TL defter ve kayıtlarında davacıdan alacağı gözüktüğü,

4.Bu alacağın 2021 yılına devrettiği başkaca ödemenin olmadığı..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.

Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 31/01/2023 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...

1.Davacının kök rapora olan bütün itirazlarının değerlendirildiği, hakediş ve araç kiralama bedellerinin davalının kayıtlarında yer aldığı davalı tarafından yapılan ödemelerden mahsuplaştırıldığı,

2.Sayın Mahkemece davacının talep etmiş olduğu;davalı tarafından belgeye dayandırılamadan hesaplarda tahakkuk esasına göre mahsuplaştırılan kıdem tazminatının yerinde olmadığı görüşüne varılması halinde;

41.937,88 TL Kıdem tazminatı-davalının kalan alacağı 4.258,20 TL=37.679,68 TL davacının alacaklı olacağı,

3.Bu alacağın 2021 yılına devrettiği başkaca ödemenin olmadığı..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.

Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 13/06/2023 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...

1.Dosyaya istenen .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı icra dosyanın incelendiği,

2.İcra müdürlüğüne davacı tarafından ödenen cari hesap bakiye tutarının davalı tarafından incelemeye sunmuş olduğu yardımcı muavin defter dökümüne yansıtılmadığı görülmüş olup, hesap bakiyesi yönünden davalının kalan alacağının olmadığı,

3.Tahakkuk esasına göre davalı hesaplarına kaydedilen davacı alacağında mahsuplaştırılan ve ödeme belgesi olmayan 41.937,88 TL kıdem tazminatı alacağının Sayın Mahkemenin takdirine bırakıldığı,

4.Tarafların sair taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.

Davacı tarafından, davalı şirkete, ... 5.Noterliği’nin 24/11/2020 tarih, ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile, 31/10/2020 tarihinde sonlanan acentelik ilişkisinden kaynaklı olarak hak ediş alacağı ve araç kiralama bedelinin ödenmesinin ihtar edildiği, ihtarnamenin davalıya 30/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.

....İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası celp edilip incelendiğinde, davalı ... Taş. A.Ş.tarafından , davacı ... aleyhine, toplam 4.750,33-TL. alacak üzerinden, 13/03/2020 vade tarihli, 38.320-TL. bedelli senede dayalı olarak takip başlatıldığı, davacı yanca takibe konu borcun, dava tarihinden sonra icra dosyasına ödendiği, davalının davacıdan alacağı kalmadığı görülmüştür.

Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan sözleşme ve ekleri, faturalar, ticari defterler, ihtarname tüm dosya kapsamına göre alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, tarafların arasında imzalanan acentelik sözleşmesinden kaynaklı olarak,

davalının ticari defterlerinde kayıtlı olan, davaya konu, 30/07/2020 tarihli 33.045,06-TL. bedelli, Acentelik Komisyonu bedeli, 30/07/2020 tarihli 6.490-TL. bedelli, temmuz 2020 kiralık araç bedeli, 31/08/2020 tarihli 6.490-TL. bedelli, ağustos 2020 kiralık araç bedeli faturalarının, davacıda kayıtlı olmayan personel kıdem ve yıllık bedeli olarak, cari hesapta borçlandırılarak, davacının alacağından mahsuplaştırıldığı; davalı tarafından, bu mahsuplaştırmanın belgeye dayandırılmadığı,

kaldı ki, davalı yanca, mahsuplaştırma işlemine konu edilen personelin tamamının, kıdem, yıllık izin bedeli ve diğer istihkaklarını aldıklarına dair ibraname verdikleri, davalı yanca, tahakkuk esasına göre yapılan mahsuplaştırmanın yerinde olmadığı, davacının davalıdan bilirkişi tarafından hesaplanan tutar kadar alacaklı olduğu, iş bu alacağını temerrüt tarihinden itibaren davalıdan talep edebileceği kanaati oluştuğundan, davacının davasının kabulü ile 41.937,88-TL.’nın 01/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır