İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/187 K.2021/891

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle. Davalının, ...

23. İcra Dairesi'nin ... numaralı icra dosyası ile müvekkili ...'a karşı ihtiyati haciz kararı alındığını ve kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatılmış olduğunu, açılan işbu takipte alacak kalemleri arasında çek tazminatı ve komisyon alacağının da talep edilmiş olup müvekkilinden çek tazminatı ve komisyon alacağı talep edilmesinin mümkün olmadığını, kanunun açık hükmü ve yerleşik Yargıtay kararları göz önüne alındğında çek tazminatı ve komisyon alacağından yalnızca keşidecinin sorumlu olduğunun ve çek tazminatı alacağının müvekkili açısından iptali gerektiğini,

19/12/2008 tarihli getirilen düzenleme ile Türk Ticaret Kanunu’nun 5. Maddesindeki ekleme ile 01/01/2019 tarihinden itibaren konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerinde arabuluculuk dava şartı olarak getirildiğini ve bu nedenle konusu bir miktar alacak talebi olan ve Türk Ticaret Kanunu’ndan kaynaklanan istirdat davaları arabuluculuğa tabi olacağını, bu nedenle para alacağından kaynaklanan uyuşmazlıklar zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğu için taraflar arasında 2021/27758 numaralı, 17/03/2021 tarihli arabuluculuk görüşmesinin tamamlanmış olduğunu ve arabuluculuk sonucu anlaşmama tutanağının düzenlendiğini,

yukarıda açıklanan nedenlerle; işbu davanın kabulü ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini ve müvekkilinden icra tehdidi altında tahsil edilen çek tazminatı ve komisyon alacağı adı altında 4.120-TL'nin davalıdan istirdadını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin kontrplak sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu, davacı tarafın müvekkili şirketten ürün alım işlemi gerçekleştirmiş olup işbu alımın ödemesi olarak ... Bankası ...

Şubesi'ne ait ... seri nolu, 25/12/2018 tarihli, 40.000-TL bedelli çeki ciro ettiğini, bahsi geçen çekin süresinde ibraz edilmiş olup karşılıksız çıktığına dair kayıt alındığını, çekin karşılıksız çıkmasının ardından mal kaçırma riski ile karşılaşmamak adına müvekkili şirket tarafından ihtiyati haciz kararı aldırılarak söz konusu çekin ...

23. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini, davacı tarafın borcunu zamanında ödemeyerek müvekkili şirketin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, hal böyle iken davacı tarafça haksız ve hukuka aykırı olarak huzurdaki davanın ikame edilmiş olup işbu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, TTK kapsamında çekin karşılıksız çıkması nedeniyle müvekkili şirketin zararını talep etme hakkı bulunduğunu, Türk Ticaret Kanunu'nda çekin ödenmemesi hususunda çek hamilinin başvurma hakları ve başvurmanın kapsamının açıkça düzenlenmiş olduğunu, buna göre.

"Hamil, başvurma yolu ile; çekin ödenmemiş olan bedelini, ibraz gününden itibaren bu tutarın faizini, protestonun veya buna denk olan belirlemenin ve gönderilen ihbarnamelerin giderleri ile diğer giderleri ve çek bedelinin binde üçünü aşmamak üzere komisyon ücretini" isteyebileceğini, çekin karşılıksız çıkmasının ardından müvekkili şirketin ilgili madde kapsamında tarafına tanınmış olan haklarını kullanarak davacı tarafa karşı icra takibi başlatmış olduğunu ve dolayısıyla müvekkili şirket tarafından tüm işlemlerin hukuka uygun bir şekilde gerçekleştirilmiş olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle;

haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, takibe konu çekte ciranta olunması nedeniyle, icra tehdidi altında ödenmek zorunda kalınan çek tazminatı ve çek komisyon alacağının istirdatı davasıdır.

... 23. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyası getirtilmiş, dosya üzerinde yapılan incelemede; ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, ... çek seri nolu, keşide yeri ..., 25/12/2018 tarihli, 40.000-TL. bedelli, alacaklısının (hamili) ...Tic. A.Ş., borçlularının, ...Şti. (keşideci), ... (lehdar ve 1.ciranta), ...-...

(2.ciranta) olan çek üzerinden, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip ile 40.000-TL. asıl alacak, 10.797,54-TL. işlemiş faiz, 4.000-TL. çek tazminatı, 120-TL. komisyon alacağı, 151,80-Tl. ihtiyati haciz harcı,755-TL.

İhtiyati haciz vekalet ücreti alacağı olmak üzere toplam 55.824,34-TL üzerinden takip başlatıldığı, ödeme emrinin davacı-borçluya 14/07/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davacı (borçlu) tarafından, 22/07/2020 tarihinde, 43.000-TL. ve 02/10/2020 tarihinde 26.967,57 -TL. icra dosyasına ödeme yapıldığı,davalı-alacaklı vekilinin 25/11/2020 ve 02/12/2020 tarihli dilekçeler ile borcun haricen tahsil edilerek, dosyanın infaz edildiğine ilişkin beyanda bulunduğu görüldü.

6102 sayılı TTK'nın 810.maddesi gereğince ibraz ettiği çekin karşılıksız çıkması halinde, hamil alacaklı, müracaat borçluları grubunda yer alan herhangi bir borçludan, anılan maddede gösterilen ibarelerle birlikte isteyebileceği çek bedelini, icra yolu ile takip ve tahsil etmesi mümkündür, ancak TTK’nın 783/3.maddesi gereğince, çek tazminatından yalnızca keşideci sorumludur.Bu nedenle davaya konu icra takibinde davacı-borçludan %10 çek tazminatı talep edilmiş olması doğru değildir.

Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, çek tazminatı bedelinin davacı-borçlu tarafından ödendiği hususu gerek takip dosyası gerekse taraf beyanları ile sabittir.

Uyuşmazlık, ödenen bedelin davalıdan istirdatının mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.Davaya konu, takip kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip olup itiraz ile takip durdurulamayacağından, davacı-borçlunun haciz tehdidi altında, çek tazminatı da dahil olmak üzere tüm dosya borcunu ödediği anlaşıldığından, TTK’nın 783/3.

Maddesi gereğince, davacının sorumlu olmadığı ve icra tehdidi altında ödediği 4.000-TL. çek tazminatı bedelinin davalıdan istirdatı talebinin kabulüne, TTK'nın 810.maddesi gereğince sorumlu olduğu çek komisyonu bedelinin istirdatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.