İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/345 K.2023/534

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının dosya üzerinde yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı araç ile 10/09/2016-31/10/2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin 1115 adet adet ihlalli geçiş yapıldığını, geçiş ücretinin tahsili amacıyla davalı hakkında .... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası ile 18/11/2017 tarihinde icra takibi açıldığını, toplam 19.797,33 TL olarak talep edildiğini, 25/05/2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı kanun gereğince geçiş ücretine ilişkin gecikme cezası on katından dört katına düşürüldüğünü ve toplam 8.586,01 TL olduğunu, itirazın iptaline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, otoyol ihlali geçişten kaynaklı alacak nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce davalının tacir olup olmadığının tespiti bakımından İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne, İstanbul Esnaf Ve Sanatkarlar Odaları Birliğine, ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkereler yazılmıştır.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 30.05.2023 tarihli yazısı ile davalının ticaret sicil kaydının olmadığı bildirilmiştir.

İstanbul Esnaf Ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin 02.06.2023 tarihli yazısı ile davalının esnaf kaydının olmadığı bildirilmiştir.

...Vergi Dairesi Müdürlüğünün 09.06.2023 tarihli cevabi yazısı ile davalının 11.01.2011-30.09.2015 tarihleri arasında vergi kaydının olduğu belirtilerek bu döneme ait gelir ve beyanlarının gönderildiği, davalının bu dönemde basit usulde işletme hesabına göre defter tuttuğu görülmüştür.

Dava konusu ... plakalı aracın tescil kaydı Türkiye Noterler Biriliğinden celbedilmiş buna göre aracın kapalı kasa kamyonet olduğu, kullanım amacının yük nakli-hususi olduğu görülmüştür.

26/06/2012 tarihli, 6335 sayılı yasa ile değiştirilen TTK 4. maddesinde, Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği belirtilmiştir.

TTK 4. maddesinde. "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda.

Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun mal varlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560,

saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır" denilmektedir.

Anılan maddede, tek tek belirtilen davaların, mutlak ticari dava niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca, mutlak ticari davadan başka, nispi ticari davaların da tanımı yapılmış ve bir davanın nispi ticari dava olarak kabul edilebilmesi için her iki tarafın tacir olması ve aynı zamanda uyuşmazlığın da her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunması gerektiği ifade edilmiştir.

Somut olayda, davanın otoyol ihlali geçişten kaynaklı itirazın iptali davası olduğu, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün 09.06.2023 tarihli cevabi yazısı ile, davalının basit usulde işletme hesabı defteri tuttuğu, ihlalli geçiş aralığı olan 10.09.2016-31.10.2017 tarihleri arasında vergi kaydının olmadığı, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün 30.05.2023 tarihli cevabı yazısı ile davalının ticaret sicilinde kaydının bulunmadığının bildirildiği,... Ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin 02.06.2023 tarihli yazısı ile davalının esnaf kaydının olmadığı ve tescil kayıtlarına göre aracın kapalı kasa kamyonet olduğu ve kullanım amacının yük nakli-hususi olduğu ve davalının tacir olmadığı anlaşılmıştır.

TTK hükümlerine göre, nisbi ticari davanın varlığından söz edilebilmesi için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunması gerekir.Bu iki koşuldan birinin olmaması halinde ortada bir ticari davanın varlığından bahsedilemez. Başka bir deyişle yasada ifade edilen iki koşulun aynı anda gerçekleşmesi zorunludur.Taraflardan birinin tacir olması durumunda ticari işten bahsedilebilirse de, ticari davanın mevcut olduğundan söz edilemez.

Dava konusu ve sunulan deliller kapsamında davaya konu uyuşmazlığın, TTK 4. maddede belirtilen, mutlak ticari davalardan olmadığı gibi, aynı maddede dayanağını bulan nispi ticari dava niteliğinde de bulunmadığı görülmüştür.

HMK 114. Maddesinde; mahkemenin görevli olması hususunun dava şartı olarak belirtildiği, HMK 115. maddesinde de, dava şartlarının, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetileceği açıklanmakla yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK. 4. ve 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.