İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/455 K.2025/415

Mahkememizde açılan davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin tarafı olduğu ticari ilişkiden kaynaklanan 3 adet çekin 10/03/2025 tarihinde müvekkili tarafından ... Ltd. Şti. ..V.D. ... Tic.Sic.No: ...

Mersis No: ... isimli firmadan çek teslim bordrosu karşılığında teslim alındığını, sonrasında çeklerin vadesi beklenirken çeklerin kaybolduğu veya çalındığı müvekkilince tespit edilmiş olup, yapılan tüm aramalara rağmen çeklerin bulunamadığını, müvekkilinin alacağını tahsil edebilmesi hem de çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacıyla bu davanın Mahkememizde açılması zorunluluğunun ortaya çıktığını, davanın,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818.maddesinin (1-s ) maddesi delaletiyle TTK nun 757 ve devamı madde hükümlerine göre açılan çeklerin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin olduğunu, TTK nun 757/1. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği düzenlenmiş olup, çeklerin ödeme yerinin ... olduğu görülmekle mahkememizin yetkili olduğunu, ..., ... şubesinin, ...

Hesap Nolu, ... Çek Nolu, 28.06.2025 Vade tarihli, 1.000.000,00 TL tutarlı, ... şubesinin, ... Hesap Nolu, ...

Çek Nolu, 30.06.2025 Vade tarihli, 1.000.000,00 TL tutarlı, çeklerin yetkili hamili müvekkili olup uhdesinde iken kaybolduğunu, çekin vadesi geldiğinde karşılığının bankadan tahsil edilme riski bulunmakta olduğunu, bu tehlikenin önlenmesi için TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda çek üzerinde hak sahibi olan kişinin açabileceğini, Yargıtay yerleşik kararlarında, çekin iptalini isteme yetkisinin lehdar ve hamile ait olduğunu, keşidecinin iptal davası açma hakkının bulunmadığını belirtmekte olduğunu belirterek öncelikle ilgili çeklerin bilgilerinin bankadan istenmesine;

yukarıda bilgileri verilen çeklerin 3. kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı ile ödeme yasağı konularak çekin ödenmemesi için ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, ticaret sicil gazetesinde ilanınına ve akabinde söz konusu çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Çeki elinde bulunduran 3. kişi... Ltd. Şti. vekili 01/07/2025 tarihli müdahale dilekçesinde; müvekkil davadışı 3.kişi ... Şirketi’nin keşide ettiği ...şubesine ait ... NUMARALI 1.000.000,00 Tl bedelli ve ... bank ... şubesine ait ...

NUMARALI 1.000.000,00 TL bedelli çeklerin yasal hamili olduğunu, müvekkili şirketin 04.06.2018 tarihinden bu yana alanında faaliyet göstermekte olup dava konusu çekleri ticari alacağına karşı aldığını, çekin ibraz tarihi geldiğinde ...- ... şubesine tahsil için sabah bankaya gittiğinde akşam 17:00 ‘a kadar ödeme yapılacağı hususunda oyalanmış akabinde ödeme yasağı kararı gösterilerek çeki tahsil edemediğini, çekin keşidecisi davacı şirket, alacaklılarını zarara uğratma maksadıyla huzurdaki davayı ikame ettiğini,

durum bilgilendirmesi için lehdar firma ile iletişime geçilmiş olup keşidecinin çekleri lehdara tahsilat makbuzu karşılığında verdiğini ve bu hususun ticari defterlerinde de sabit olduğu öğrenildiğini, davayı ikame ederken ileri sürdükleri iddiaların gerçekliğine ilişkin hiçbir delil sunmadıkları gibi davacı kişi çeki neye ilişkin keşideciden aldığını da açıklayamamakta olduğunu, çekleri 13/03/2025 tarihinde keşideci firmadan teslim aldığını belirten davacı ne zaman kaybolduğunu dahi belirtmediği gibi neden çekler müvekkili şirketçe bankaya ibraz edilene kadar hukuki yollara başvurmadığını da açıklayamamakta olduğunu,

3 adet çeki teslim aldığından bahsetse de yalnızca bankaya ibraz edilen 2 adet çeke ilişkin ödeme yasağı talep ettiğini, ekonomik durumun oldukça zor olduğu şu günlerde birçok firmanın iflasına sebebiyet veren kötü niyetli tutumun hukuk düzeninde korunması mümkün olmadığını, çekleri ticari alacağına karşı alan müvekkili ödenmemesi halinde ticari itibar ve hak kaybına uğrayacağını, tedbir kararı, müvekkili gibi üçüncü kişi ve iyi niyetli hamil açısından hüküm ve sonuç doğuramayacağını, tedbirin devamı, ödeme kabiliyetini engellemekte ve müvekkilinin alacak hakkını fiilen imkânsızlaştırmakta olduğunu,

tüm bu hususa ilişkin şikayet haklarını saklı tuttuklarını, ticari defterler incelenene kadar müvekkilinin alacağı zarara uğrayacak olup haklarının korunması için ivedilikle ödeme yasağı kararının kaldırılmasına, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde keşidecinin çek hesabına bloke konulmasına, ibraz tarihinde çek bedellerinin karşılığının olup olmadığının sorulması ve hesabın uygun olmaması halinde karşılıksızdır ibaresinin eklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Müdahale talep eden (çek lehtarı) ... A.Ş. vekili 01/07/2025 tarihli müdahale dilekçesinde; davacı yanın bahse konu iddiaları asılsız olup davayı aydınlatmak ve haksız yere verilen ödeme yasakları nedeniyle mağduriyeti önlemek amacıyla dilekçe sunduklarını, dava konusu çeklerin keşideci ...Şti., müvekkili ...

A.Ş. ile arasındaki ticari ilişki kapsamında bu çekleri borcuna karşılık düzenlemiş ve müvekkiline teslim ettiğini, müvekkili şirket tarafından da bu çekler, başka tüzel kişiler ile arasındaki ticari ilişki kapsamında ciro edilerek ticari hayat içerisinde kullanıldığını, bu itibarla, davacı yanın iddia ettiği gibi, ilgili çeklerin lehtarı olan müvekkili şirkete teslim edilemeden irade dışında elden çıkması, kaybolması gibi bir hal söz konusu olmadığını, müvekkili şirketçe bilindiği kadarıyla, davacı ..., çeklerin keşidecisi ..

Ltd.Şti.' nin gizli ortağı yahut bu şirket ya da şirket ortakları ile arasında resmi yahut gayri resmi ticari ya da menfaatinin bulunduğu bir ilişki içerisinde olduğunu, keşideci şirket tarafından çekler hakkında ödeme yapılamayınca, salt bu ödeme sürecini sürüncemede bırakmak, karşılıksız çek düzenlemek nedeniyle doğacak cezai yaptırımlardan kurtulmak kastı ile davacı tarafından asılsız iddialar ile işbu davanın açıldığının düşünülmekte olduğunu belirterek müdahale taleplerinin kabulüne, dava konusu çeklerin kaybolmadığını,

çeklerin ticari ilişki kapsamında müvekkili şirket adına keşide edilip müvekkili şirkete teslim edildiğine açıklık kazandırılmış olmakla, çek lehdarı ve cirantalarını zarara uğratacak ve telafisi imkansız zararlara neden olacak mahiyetteki ödeme yasağı kararın kaldırılmasına, asılsız iddialara dayalı davanın reddine, müdahlae talepli davamızın kabulüne, davayı açmakta haksız bulunan davacının tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretini ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Eldeki dava, çek iptali davasıdır.

TTK M. 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. hükmü düzenlenmiştir.

Eldeki uyuşmazlıkta, davacı çeklerin kaybolduğunu belirterek çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiş ve çekler için ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmiştir. Ödeme yasağı kararından sonra çeklerin hamili ... Ltd.Şti tarafından çekler bankaya ibraz edilmiş ve çek asılları mahkememize sunulmuştur. Lehdar ...A.Ş. tarafından sunulan 01/07/2025 tarihli dilekçe ile çeklerin keşideci tarafından kendilerine teslim edildiği ve çeklerin ciro edilerek kullanıldığı belirtilmiştir. Tüm bu hususlar incelendiğinde davacının yetkili hamil olmadığı anlaşıldığından çek iptali davasını açamayacağı kanaatiyle davanın reddine ve ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.