İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/160 K.2021/890

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2015/160 Esas

KARAR NO: 2021/890

DAVA

Kayıt Kabul

DAVA TARİHİ: 29/01/2015

KARAR TARİHİ: 10/11/2021

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVADA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, -----gönderilerin taşınması hususunda ana yüklenici olduğunu, bu çerçevede --- yakasında bulunan ---- arasında ----- yapılması hususunda davalı firma ile --- imzalandığını, bu sözleşme kapsamında işin aylık tutarının ---olduğunu, bu bedelin ---- artırılacağını, davalının aylık alacaklarının ilgili hizmet aynı takip eden ayın ---- sonra muaccel olacağını, ayrıca bu aylık ödemelere ve diğer ödemelere karşılık gelmek üzere müvekkili tarafından önden ------ çekin davalı tarafa verildiğini,

müvekkilinin bu çeklerin dışında sözleşmesel yükümlülüğü olmamasına rağmen davalı firmanın ticari hayatta karşılaştığı zorlukları aşması için davalının alacaklarından düşülmek üzere farklı meblağlı çekler ile önden ödemeler yaptığını, ayrıca müvekkilinin ---- aldığı araç km. farkları üzerinden davalı firmaya ödeme yapılacağını, müvekkili ile davalı arasındaki sözleşmenin ----- ile müvekkili arasındaki sözleşmeleri ve eklerini de kapsadığını, kesinlen cezalarında davalı firmaya yansıtılacağını, bu alacaklardan müvekkilinin sorumluluğuna giren ödemelerin hepsinin zamanından önce ve fazlası ile davalı tarafa ödendiğini,

davalı firmanın------- yevmiye nolu ---farkını talep ettiğini, ancak bu ihtarnamede talep edilen miktarın hesap yönteminin ve muaccelliyet tarihi gibi hususların belirtilmediğini, davalı firmanın ----yevmiye numara ile ibraname verdiğini, bu tarihe kadar ----- --- farklarını aldığını ve alacağının kalmadığını, ---- artışlarının bu tarihe kadar muaccel olanlarını aldığını müvekkilinin borcu kalmadığını ve ibra ettiğini bildirdiğini,

müvekkili firmanın yaptığı ödemeler ve davalının diğer borçları ile birlikte ---- tutarında davalı firmadan alacaklı olduğunu--- belirlediği ve müvekkili firmaya bugüne kadar ödediği ---- düşümünden kalan --- olduğunu, müvekkilinin davalı firmadan fazladan ödenen ---- alacağı bulunduğunu beyan ederek dava harç ve giderleri ile ücreti vekalet davalı tarafa yükletilmek üzere cezai şart tutarı -- Fazla ödeme tutarı --- dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu edilen sözleşmenin müvekkilince sağlanan araçların davacı tarafından kiralanan --- bedele ilişkin karşılıklı edim yükleyen sözleşmelerden olduğunu, sözleşme gereğince hem ----- hem de tarafların hak ve yükümlülükleri başlıklı ---- denilmek suretiyle;

----- arasındaki ilişkinin müvekkili şirket açısından yükümlülükler noktasında bağlayıcı olmadığını, ------- tarihine kadar teslim edip işe başlatılmasını sağlayacağını, sözleşmenin ücretler,fatura ve----- olduğunu---- aldığı veya alacağı ----- ödeneceğini, davacının, müvekkilinin ------ cari hesaba mahsuben her ayın ---- --- ayından itibaren başlamak üzere müvekkiline --- bedelli ---- adet çek vereceğini, bu çeklerin hakkediş bedelinden her ay düşülerek ödeme yapılacağını, çeklerin teminatı olarak da müvekkilince davacıya ---bedelli çek verildiğini, --- ---- sonra,

davacıda yer alan ---- bedelli teminat çekinin müvekkiline iade edileceğini, sözleşmenin süresi ve feshi başlıklı ----- günlük yazılı ihtarla bu ihlale son verilmesini talep eder.Bu süre sonunda ihlale son verilmemesi halinde başkaca bir ihtara gerek kalmaksızın, sözleşme derhal feshedilir." denildiğini, yine aynı maddede; "sözleşmede yazılı şartlara uyulmaması durumunda; uymayan taraf, diğer tarafa ---- tazminat ödemeyi kabul ve taahhüt eder." denildiğini, bu nedenle sözleşme gereğince; ---- tazminatı müvekkiline ödemekle yükümlü olduğunu, çünkü sözleşmenin feshine;

şartlara uymaması nedeniyle karşı yanın sebebiyet verdiğini, müvekkilinin karşı yana herhangi bir borcu olmayıp --- alacaklı olduğunu, davacı tarafın sözleşmenin ana ve belirleyici maddelerini ----- bedellerini almasına rağmen müvekkiline sözleşmede yazılı olmasına ve defaten belirtmelerine ve ihtarlarına rağmen ödemeyerek ihlal ettiğini, ------ ödemelerini zamanında ödemediğini, müvekkilinin ticari olarak mahva uğrattığını beyan ederek davacı tarafın taleplerinde haksız olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KARŞI DAVADA

Davalı/karşı davacı vekili karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sözleşme konusu iş nedeniyle, ileri tarihli çeklerle ve bankalara borçlanmak suretiyle ve çeşitli ve birçok krediyi ödeyerek(faiziyle) araç satın almak ve temin etmek zorunda kaldığını, bankalara iş bu sözleşme nedeniyle hazır ettiği araçlar için gereksiz bedeller ödediğini, sözleşmenin fesihle neticelenmesi sonucu, araçların satışını gerçekleştirmek zorunda kaldıklarını ve söz konusu araçları piyasa değerinin altında ve zararına satmak durumunda kaldıklarını, iş yerinde daralmaya giderek,

iş kaybı yaşadıklarını, kısa vadede personel programı, işleyiş ve ticari kazancı ve bilançosu sekteye uğradığını, araçların çoğunu zararına satarak kredi ile aldığı araçların kredisini kapattıklarını ve ellerinde bankalara faiz ödemesi nedeniyle pek fazla bir şey kalmadığını, karşı yanın ------ çekleri ileri tarihli olması ve mevcut hakkedişlerden peşin olarak düşülmesi sebebiyle bu noktada kaybı ve zararı büyük olduğunu, müvekkilinin karşı yan ile sözleşmesi devam ederken çeşitli şirketlerden gelen-------devam etmesi nedeniyle reddetmek zorunda kaldığını,

huzurdaki uyuşmazlığa konu sözleşmenin devamı gereği müvekkilinin bir kısım teklifleri reddederek belli kar marjından ve işlerden, portföy odaklı genişlemeden ve ticari itibarını güçlendirmekten dolayı ----- mahva uğradığını, müvekkilinin, karşı yandan aldığı çekleri ileri tarihli alması sebebiyle ödenecek olsalar dahi, müvekkilinin ----- günlük hakedişi ve karşı tarafa satılan ----- ödenmediğinden ve de km farkı da hala ödenmediğinden ---- hala alacaklı olduğunu,-----aldığı ---- edilen çek/çekler,

müvekkil lehine tanzim edilen ------- değerlendirildiğinde haklılıklarının ortaya çıkacağını beyan ederek ---- alacak nedeniyle toplamda --- şimdilik toplam --- tahsili için, karşı davalarının kabulüne karar verilmesini, karşı davalarının ve talep ettikleri tutar üzerinden ticari faiz işletilmek suretiyle hakkın doğumu tarihinden faizi ile tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili ----- tarihli dilekçesi ile; mahkememizde görülmekte olan dava dosyasında davalı olan müvekkili şirketin -------- itibaren iflasına karar verildiğini, verilen ----gereği, vekillik görevlerinin sona erdiğinden davanın ----- bildirilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Dava; davacının posta hizmetleri ile ilgili taşınmaz sözleşmesi uyarınca davalıdan cezai şart isteminin yerinde olup olmadığı, davalıya fazla ödeme yapıp yapmadığı ve bundan kaynaklanan alacağı olup olmadığı, karşı dava ise karşı davacının sözleşmeden kaynaklanan alacağı olup olmadığı, sözleşmenin feshi nedeniyle zarara uğrayıp uğramadığı, varsa zarar miktarı noktalarında toplanmaktadır. Karşı dava harcı yatırılmadığından ------ tarihli tensip ara kararı ile işlemden kaldırıldığı ve yenilenmediği anlaşılmıştır.

Mahkememizin ---- tarihli son celse de; Kayıt Kabule dönüşen asıl davada, basit usule göre yargılama devam etmiş olup, karşı dava ise yazılı yargılama usulüne tabi olduğundan, karşı davanın tefriki ile mahkememizin --- sırasına kaydına karar verilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen posta taşıma ve nakliye hizmet sözleşmesi, karşılıklı ihtarnameler, --- düzenlenen ----yevmiye sayılı ibraname celp ve ibraz edilmiş, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin konusunun davacı --- şirketinin ----- --- gönderilerin alınarak -----söz konusu proje için üstlenilen karşılıklı sorumluluk ve yükümlülüklere ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Sözleşmeye ---- muhataplığı olmayacağı, doğrudan eşya, para bilgi alışverişi ve iletişimi olmayacağı anlaşılmaktadır. ----uygulayacağı ücretler her şey dahil ----alınmış bu iş için belirlenen ----- ----- belirtilmiştir. --- oluşması durumunda ----- aldığı veya alacağı --- alınacağı,------- görevlileri tarafından ölçüm yapılarak belirleneceği düzenlenmiştir.

Yine sözleşmede; belirlenen fiyatların yılda --------olarak ekonomik koşullar doğrultusunda ve tarafların mutabakatla belirleyeceği bir oranda artırılacağı belirlenmiştir.

Sözleşmeye göre; --- temin etmesi için cari hesabına mahsuben her ayın --- Miktarlı ---- adet çek verecektir. Bu çekler hak ediş bedelinden her ay düşülerek ödeme yapılacaktır. " şeklinde düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

Sözleşmede cezai şart düzenlenmiş olup buna göre; "taraflardan herhangi birinin, bu sözleşmenin esas hükümlerinden bir veya birkaçını ihlal etmesi halinde diğer taraf ---- yazlı ihtarla bu ihlale son verilmesini talep eder. Bu süre sonunda ihlale son verilmemesi halinde başkaca bir ihtara gerek kalmaksızın sözleşme derhal feshedilebilir. ------sözleşmede yazılı şartlar dışında taraflardan birisi sözleşme şartlarına uymadığı takdirde diğer tarafa --- Tazminat ödemeyi kabul ve taahhüt eder..."

----- yevmiye nolu ihtarnamede; ihtarnamenin --- muhatabın ----olduğu, bu ihtarnamede "taraflar arasında düzenlenen sözleşme uyarınca kilometre farklarından kaynaklı alacakların ödenmesinin" ihtar edildiği görülmüştür.

---- yevmiye numaralı, ihtar edenin davalı - karşı davacı ---muhatabın davacı-karşı davalı----olduğu ihtamame suretinin incelenmesinde, “Taraflar arasında düzenlenen sözleşme uyarınca ---- farklarından kaynaklı alacakların ve ---- bağlı olarak fark ödemelerinin ödenmesi, aksi takdirde sözleşmenin ediminin yerine getirilmemesi nedeniyle fesih yoluna gidileceğinin...” ihtar edildiği görülmüştür.

----- yevmiye numaralı, ihtar edenin davalı - karşı davacı --- muhatabın davacı — karşı davalı ---- olduğu ihtarname suretinin incelenmesinde, ------ tarihli ihtarnameleri ile yapılan bildirimlere rağmen----- ödenmediğinin, derhal sözleşme gereği ödeme yapılmasının...” ihlar edildiği görülmüştür.

----- yevmiye numaralı, ihtar edenin davalı -karşı davacı ------muhatabın davacı karşı davalı------- olduğu ihtarname suretinin incelenmesinde, “davacı karşı davalı şirkete daha önce gönderilen ihtarnameler doğrultusunda talep olunan ödemelerin gerçekleşmediğinin, taraflar arasında düzenlenen ------- ibranamesi ile iyiniyetli olarak sulh olma yoluma gidildiğinin, ancak ibraname ve sözleşmeye aykırı hareket edilmesi nedeniyle sözleşmeyi devam ettirme olanağının kalmadığının, bu nedenle sözleşme konusu hizmete ---- itibaren devam edilmeyeceğinin” ihtar edildiği görülmüştür.

----- yevmiye numaralı ibraname suretine göre, davalı- karşı davacı şirketin, davacı - karşı davalı şirketi; “Taraflar arasında düzenlenen ---- kaynaklanan ---- aldığını, --- kapsamadığını, aynı ------ oranından kaynaklı fark ödemelerinin de sözleşme devam ettiği sürece ----alınacağını, şimdiye kadar muaccel hale gelen işbu fark ödemelerinin --- alındığını, ---- bugüne kadarki ödemeler konusunda fark ödeme alacağının bulunmadığının, bugünden itiharen iş bitimine kadar olan --- aldığını, ---- farkı ödemeleri olarak bundan sonraki dönem için de ---- fark ödemesi talep etmeyeceğinin, işbu ibranamenin iş bitimine kadarki alacakları kapsadığının, doğacak alacak ve fark ödemeleri için işbu ibranamenin geçerli olmadığını...” ihbar ettiği görülmüştür.

----- numaralı ibraname suretine göre, davalı-karşı davacı şirketin, davacı-karşı davalı şirketi; ----- yevmiye nolu ibraname başlıklı metnindeki ifadelerin yanlış anlaşılmaya mahal verilmemesi için ----- şirketi ile aralarındaki ----- farkından kaynaklı işbu ibraname tarihine kadarki doğmuş alacağının kalmadığını kabul ve beyan eder. Doğacak alacaklar açısından da ---- herhangi bir km fark ödemesi talep etmeyeceğini, ---- farkın üzerine çıkması halinde bu fark ödemesinin ---- tarafından ödeneceğini, ibraname tarihine kadar doğmuş olan fark ödemelerinden kaynaklı --- şirketinin alacağının kalmadığını, ibraname konusu bedellerin -------- hesabına ödenmesinden itiharen bu ibranamenin geçerli olacağını” yönünde ibra ettiği görülmüştür.

Tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre, davacı şirketin, davalı ---- Tutarında ödeme yaptığı ve fatura düzenlediği, karşılığında --- tutarında fatura aldığı ve davacının kendi delterlerinde ---- bakiye alacaklı gözüktüğü tespit edilmiştir.

Davalı şirketin, ----tutarında fatura tanzim ettiği, buna karşılık davacıdan --- tutarında ödeme ve kısmi fatura aldığı ve davalının kendi defterlerinde ----- bakiye alacaklı gözüktüğü tespit edilmiştir. Böylelikle tarafların ticari defterlerinin karşılaşlırılmasında, defter kayıtları uyumlu olmayıp, her iki defter kaydı arasında;---- bulunmaktadır.

Taraflar arasındaki ihtilaflı faturalar davacı --- tarafından düzenlenen --- davalı --- tarafından düzenlenen ve sadece kendi ticari defterlerinde kayıtlı bulunan ----- faturalardır.

Bu faturalardan ---tarafından düzenlenen ---- faturanın araç kira bedeline ilişkin olduğu, bu faturanın davalı defterlerinde de kayıtlı olduğu bu nedenle davacının bu fatura bedeline hak kazandığı, ---- faturanın faturanın------ hazırlama bedeli açıklaması ile düzenlendiği, ancak bu faturaya ilişkin sözleşmede herhangi bir hüküm bulunmadığı gibi ticari kayıtlarda teammül haline geldiğine dair bir kayıt da bulunmadığı bu sebeple davacının bu fatura tutarında alacağını ispatlayamadığı, ----- faturanın ring ceza bedeli açıklamasıyla düzenlendiği ancak taraflar arasındaki sözleşmede ring ceza bedeli ile ilgili bir düzenleme olmadığı gibi bu faturanın dayanağının ne olduğu açıklanamadığından davacının bu fatura tutarında alacağını ispatlayamadığı kanaatine varılmıştır.

Davalı şirket tarafından ------açıklamasıyla tanzim edilen faturanın her iki defterde de kayıtlı olduğu, ancak taraflar arasında imzalanan sözleşmede ----- talep edilmesinde ------ farkları oluşması durumunda --- aldığı veya alacağı --- alacaktır. ----- tarafından ölçüm yapılarak belirlenecektir.” Şeklinde kararlaştırıldığı, taraflar arasında mutabakatla belirlenen sözleşme olmadığından, dosyasında mevcut --- tarihli yazısında, davacı ile --- arasında imzalanan sözleşme gereği --------- ait ödenen ------olduğu bildirilmiş olduğundan, fazladan düzenlenen ----faturaların da davalı şirket lehine değerlendirilmemesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davalı ---- tarafından düzenlenen ve sadece kendi defterlerinde kayıtlı faturalar incelendiğinde;

--- faturanın davalı şirket tarafından, davacı şirket adına ---- açıklamasıyla düzenlendiği, oysa fiyat farkı talep edilmesi için, davacı ----- sözleşme imzaladığı asıl işveren ---- davacı ve davalı arasında ----- karşılıklı belirlenmesi halinde söz konusu olabileceği, ancak ---bedelli faturanın, ---- artırılmasına ilişkin düzenlenen bir fatura olduğu hususu anlaşılmaktadır.

Tarallar arasındaki sözleşme --- tarihleri arasında düzenlenmiş ve aylık ----ödenmesinin kararlaştırılmış olduğu, incelenen ticari defterlerde sözleşme ile belirlenen ---- --- artırımlı aylık faturanın ise ---- arasında uygulandığı ve taraflarca kabul edilerek ticari defterlere kayıt edildiği, sözleşmede, istihkak bedellerinin aylık olarak --- oranında artırılacağına ilişkin hükmün de bulunmaması sebebiyle, ikinci yıl dönemi henüz dolmadan, taşıma aylık bedeli için fiyat farkı uygulaması olanağının bulunmadığından davalının bu fatura tutarını ispatlayamadığı kanaatine varılmıştır.

Davalı--- tarafından, davacı ---- açıklamasıyla düzenlenen işbu faturanın içeriğinin incelenmesinde; ---hangi döneme ilişkin olduğu, --- göre fiyat farkının tutarının ne olduğu hususunda bir açıklama veya belgenin dosyaya sunulmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmede, ----- aldığı veya alacağı --- üzerinden değerlendirileceği, --- görevlileri tarafından ---yapılmak suretiyle belirleneceğinin hüküm altına alındığı, dava dosyasında, karşılıklı mutabakat içeren --- fark hesaplarının bulunmadığı,

aksine dava dosyasına sunulan---- tarihli yazısında, davacı ile -- arasında imzalanan sözleşme gereği --- tarihleri arasında--- ait ödenen akaryakıl fiyat farkının --- olduğu ve bu ------ bedeline ilişkin davalı şirket tarafından davacı şirkete ------ açıklamasıyla fatura düzenlenmiş olduğundan, davalı tarafından düzenlenen --- bedelli faturanın ispatlanamamış olduğu kanaatine varılmıştır.

Yine---- tarafından ---açıklamasıyla düzenlenen ----tutarlı faturanın incelenmesinde; tarafların arasındaki sözleşmenin, ---- geçerli olarak feshedildiğine göre davalı şirketin, çalıştığı ----hak ediş parasını, --- firmasından talep etmeye hakkının bulunduğu, taraflar arasındaki kayıtlara göre, aylık hakkediş faturası --- Bu durumda --- hak ediş bedeli, kıstal yevm oranlama yöntemiyle ----olarak hesaplandığından, bu tutarın ispatlanmış olduğu kanaatine varılmıştır. Bu açıklamalar ışığında davacı şirketin talep edebileceği alacak tutarının toplam -----olduğu kanaatine varılarak bu miktardaki fatura alacağı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacının cezai şart talebinin incelenmesinde; dosyaya sunulan deliller arasında; davalı --- davacı --şirketine, ----yevmiye sayılı ihtarnamesi ile --- ödenmesinin yapılmadığı, buna gerekçe olarak ---- ödemelerinin alınmadığının öne sürüldüğü, ancak müvekkil şirketin,----- arasında imzalanan sözleşmenin tarafi olmadığı, müvekkil açısından bağlayıcılığının bulunmadığı, bu nedenle --- kapsamında ödeme yapılması gerektiğini bildirdiği, taraflar arasında imzalanan --- davacı şirketin, ---- farkı, ----farklarının, ---- görevlileri tarafından ölçüm yapılarak belirleneceği hususunun düzenlenmiş olduğu,

ancak ----- karşılıklı mutabakatla belirlenmesine ilişkin herhangi bir belgenin dosyaya sunulmadığından, davalının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini ispatlayamadığı bu sebeple davacı şirketin sözleşmeye göre cezai şart talebinin yerinde olduğu ancak ----------- cezai şartın davalı müflis şirketin mali yapısını bozacağı ve mevcut durumuna göre fahiş olduğu kanaatine varıldığından takdiren mahkememizce indirim yapılarak davacının cezai şart talebinin ---- üzerinden kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.