İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1206 K.2021/355

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/1206 Esas

KARAR NO: 2021/355

DAVA

İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))

DAVA TARİHİ: 10/12/2013

KARAR TARİHİ: 21/04/2021

--------- tarihli Görevsizlik kararına istinaden mahkememize tevzi edilen İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ---- diğer müvekkili şirketin eski ortakları olduğunu, davacı ---- ---- şirketlerde hisselerin devri konusunda ------ imzaladıklarını, bu sözleşmenin 2.maddesine göre tarafların eşit oranda ortak oldukları şirketlerdeki hisse satımı konusunda anlaşmaya vardıkları , bu anlaşma çerçevesinde davalı ---------- göstereceği 3.şahsa devir ve temlik etmeyi taahhüt ettiğini, sözleşmenin 3.maddesinde devir bedelleri ve hisse devir bedellerinin ödenmesi ile hissenin devredilmesi konularının düzenlendiğini, sözleşmenin 4.maddesinde alıcının beyan ve taahhütlerinin düzenlendiğini,

5.maddesi ile satıcının beyan ve taahhütlerinin düzenlendiğini, devir sözleşmesinin ilgili maddeleri gereğince davalının çek bedellerinin hepsini tahsil ettiği ve bankalardaki kefalet , ipotek ve yükümlülüklerin kaldırıldığına ilişkin belgeleri almış olmasına rağmen , sözleşmede belirtilen süre içinde davacı şirket adına kayıtlı olan gayrimenküllerin üzerinde bulunan ipoteği fek etmediğini, fek konusunda müvekkil tarafından yapılan şifahi taleplerin olumsuz cevaplandırıldığını, sözleşme kapsamı ve tarafların ortak olduğu şirketlerdeki ----davacı tarafa ----- karşılığında satışı konusunda anlaştıklarının açık olduğunu,

anlaşmazlığın 5.maddede düzenlenen satıcı olan davalının beyan ve taahhütlerini yerine getirip getirmediği konusunda olduğunu, 5.madde incelendiğinde davalının 3.maddede dökümü yapılan ---- çekin bedelleri ödeninceye kadar bu çeklerin ve hisse devrinin teminatı olacak şekilde satıcı lehine ----------- lehine olacak şekilde 2.derece tesis edilen ipoteğin, çeklerin ödenmesine bağlı olarak ve nihayetinde en son çek ödendikten , bankalardaki ----- kefalet, ipotek ve yükümlülüklerin kaldırıldığına ilişkin belgelerin ibraz edilmesinden sonra ---- içerisinde tamamını kaldırmayı peşinen kabul ve taahhüt ettiğini ,

anlaşma gereğince davacı ---- yapılan ---- bedellerini ödediğini, davalının ise tüm edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini bildiği halde ---- gün içinde ipotekleri kaldırmadığını iddia ederek taşınmazın üzerine konulan ipoteğin fekkine , 5.madde gereğince davalı ipotekleri sözleşmede belirtilen süre içerisinde kaldırmadığı anlaşıldığından---- şartın davalıdan dava tarihinden itibaren ----- uyguladığı faiz üzerinden fiili ödeme tarihindeki -------- üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların davada iki ayrı davada görülmesi gereken iki hukuki talebinin bulunduğunu, birincisi , ipoteğin fekki talebi, diğerinin ise cezai şart talebi olduğunu, usul bakımından ipoteğin fekki taleplerinde yetkili mahkemenin taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi olsa da , cezai şart talebi bakımından davanın ikame edildiği mahkemenin yetkisiz olduğunu, ipoteğin fekkine dair esas bakımından itirazlarında ,

resmi ipotek senedinin şartlar bölümünün------ yapılan sözleşmede belirtilen hükümler ---- edimlerini yerine getirmediği için hisse devir sözleşmesinin 5.maddesinde düzenlenmiş olan -------- tahakkuk ettiğini, borç ------ hisse devrinden kaynaklanan borcu ödemeden önce doğduğunu, borcunu taksitler halinde ödemeye devam ederken cezai şartın tahakkuk ettiğini, resmi ipotek senedinde ------- konulduğunu, halen cezai şarttan doğan borcunu ödemediğini, ipoteğin fekki talebinin haksız ve mesnetsiz olduğunu,

bu hususlar ile ilgili cezai şartlara dahil davacıların---- menfi tespit ve çek iptali davasının halen devam ettiğini --------- halen borcunun olup olmadığının bu dava neticesinde tespit edileceğini, bu sebeple bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, cezai şarta dair esas bakımından itirazlarında ise --------- halen tüm borçlarını ödemediği için geçerli olup fekki hususundaki talebin haksız ve yersiz olduğunu, bu sebeple de cezai şart talebinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, ayrıca devir sözleşmesinden sonra yapılan ek protokol ile müvekkilinin talebi üzerine cezai şartın kaldırıldığını,

ek protokolde cezai şarta ilişkin hüküm bulunmadığını, hisse devir sözleşmesinde cezai şartın hangi koşullarda tahakkuk edeceğinin düzenlendiğini, ----- çek ödendikten sonra---- denildiğini, oysa borçlunun davalıya devir sözleşmesi ile tahakkuk edecek cezai şarta karşılık ödeyeceğini taahhüt ettiği ------ çekin ödemesini yapmadığını, çek ile ilgili ----------- dosyası ile ikame ettiği davada borçlu olmadığının tespitini ve çekin iptalini talep ettiğini, mahkemece davanın reddedildiğini, çek ile ilgili verdiği tedbir kararının hükmün kesinleşmesine kadar devam ettiğini iddia ederek davanın reddini,

---------- tespit ve çek iptali davasının bekletici mesele olarak kabul edilmesini talep etmiştir.

Dosya---------- mahkememize tevdi edilmiştir.

Davada; davacılardan ------ ortak olduğu şirketlerdeki hisselerin devri konusunda imzalanan ------ tarihli hisse devir sözleşmesinin ilgili maddeleri gereğince davalının çek bedellerinin hepsini tahsil etmesine ve bankalardaki kefalet, ipotek ve yükümlülüklerin kaldırıldığına ilişkin belgeleri almış olmasına rağmen sözleşmede belirtilen süre içinde çeklerin teminatı olarak verilen ve davacı şirket adına kayıtlı gayrimenkullerin üzerinde bulunan ipoteği davalının fek etmediği ileri sürülerek davacı şirket adına kayıtlı taşınmazlar üzerine konulan ipoteğin fekki, ----- davalıdan tahsili talep edilmiştir.

Davalı taraf; cezai şart talebi bakımından yetki ve görev itirazında bulunmuş, taraflar arasında yapılan sözleşmede belirtilen hükümler doğrultusunda ---- edimlerini yerine getirmediği için hisse devir sözleşmesinin 5.maddesinde düzenlenmiş olan------ müvekkili lehine tahhakkukettiğini, resmi ipotek senedinde ---- şartının konulduğunu, halen cezai şarttan doğan borcunu ödemediğini, ipoteğin fekki talebinin haksız olduğunu, davacı -------- halen tüm borçlarını ödemediği için cezai şart talebinin haksız olduğunu, ayrıca devir sözleşmesinden sonra yapılan ek protokol ile cezai şartın kaldırıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

--------- yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne ve ipoteğin fekkine dair verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine ---------

--------limited şirket hisse devir sözleşmesinde öngörülen edimlerin teminatı olarak verilen ipoteklerin kaldırılması ve cezai şart istemine ilişkin olduğunu, 6100 sayılı HMK’nın 1. maddesi uyarınca " mahkemelerin görevi, kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar, kamu düzenine ilişkin olup mahkemece resen gözetilmesi gerekmektedir.

Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiş olan hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Aynı Kanun'un 5. maddesinde ise ticari davaların dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinde görüleceği ve asliye ticaret mahkemesi ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğunun hüküm altına alınmıştır." Somut olayda davacı tarafça, limited şirket hisse devir sözleşmesinde öngörülen edimlerin teminatı olarak verilen ipoteklerin kaldırılması ve cezai şart talep edilmiş olup, işbu davanın yukarıda anılan hüküm uyarınca mutlak ticari dava olduğunu, bu durumda mahkemece,

davanın asliye ticaret mahkemesinin görevine girdiği gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığını, hükmün bu nedenle bozulması gerektiğini, bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına..." şeklinde karar verilerek dosyanın, ------- görev nedeniyle bozularak gönderilmiş olması sonucunda görevsizlik kararı ile mahkememize geldiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce ipoteğin fekki istenen taşınmazlara ---- tarihinde tedbiren satılamaz şerhi konulmuştur.

Davalı taraf, ---- tarihinde tedbire itiraz etmiştir. Bu itiraz duruşmalı olarak incelenmiştir. ---------ipotek akit tabloları ve dayanak belgeleri celp edilmiş, -------- tarihli duruşmada davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilerek tedbir teminat şartına bağlanmıştır. Aynı duruşmada harcın tamamlanması için davacı tarafa süre verilmiştir.

Davada ipoteğin fekki talep edilmiş olup, ipotek ayni hakka ilişkin olduğundan gayrimenkulün bulunduğu yer mahkemesi yetkili kabul edilerek davalının yetki itirazının reddine karar verilmiştir. Aynı duruşmada davalının tefrik talebinin reddine karar verilmiştir.

----- tarihli ara karar ile teminat yatırılmadığı için tedbirin kaldırılmasına, görevsizlik kararı veren -------- tahsil edilen bakiye karar harcının iadesine karar verilmiştir.

-------- dosyasında; dosyamızda davaya konu aynı hisse devir sözleşmesi ile ilgili verilen teminat çekinin iadesi ve menfi tespit davası olduğu, davacıların ve davalının dosyamızdaki taraflarla aynı oldukları anlaşılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen hisse alım sözleşmesi incelendiğinde;

Taraflar davacı ---- tarihinde imzaladıkları --------- devredilmesi hususunda anlaşmışlardır. Bu şirketlerden; ----------olup, bu sermayenin; ---- geri kalan ---- -----------------Bunun ne şekilde ödeneceği sözleşmede belirtilmiştir.

Sözleşmede, yukarıda yazılı --- adet limited şirketin haricinde bir de yurt dışındaki bir şirketten bahsedilmiştir. Ancak, bu şirket için bir devir bedeli öngörülmemiştir. Sözleşmede, taraflara karşılıklı olarak cezai şart da dahil olmak üzere bir takım edimler yüklenilmiştir. Sözleşmenin 3 üncü maddesinde devir bedeli olan ----ödenmesi düzenlenmiştir.

Buna göre; ----- ödenmesi,-----mülkiyetinde bulunan -----bulunan arazilerin tamamının---- devredilmesi ile gerçekleştirilmiş olacaktır. Kalan ---- devam --- Projelerinin hak edişinden alınmasından itibaren ---- banka hesabına havale cdileccktir. Bu ödemenin teminatı olarak---- --- verilmiştir. Bakiye ---- ödenmesi için, ---- birer ay vade ile düzenlenmiş ----- tarafından ciro edilerek ----- verilecektir, ilk çekin tarihi ---- çekin tarihi ise-------- olarak düzenlenmiştir.

Bunların tamamının toplamı -----tutmaktadır.

Satıcı ---------- şirketlerdeki hisselerini sözleşmede belirlenen süre zarfında, alıcı----- onun göstereceği kişiye devretmediği takdirde ----- cezai şart ödemeyi taahhüt etmiştir. Ayrıca hisselerin devredilmediği her bir ay için ------- cezai şart ödemeye devam edilecektir.

Sözleşmenin 4 üncü maddesine göre; yukarıda yazılı çeklerin ödenmesinin teminatı olarak, mülkiyeti ----- gayrimenkullerinin tapu kayıtlarının üzerine ---- ikinci derece ipotek tesis edilecektir.

Yine sözleşmenin 4 üncü maddesine göre; alıcı ---- hisselerini devredeceği ----- ilgili daha önce vermiş olduğu kefaleti, ipotek ve yükümlülükleri----- içinde kaldırmayı ve buna ilişkin bankalardan aldığı yazıları ibraz etmeyi üstlenmiştir.----- edimini ifa edemez ise satıcı ----teminat olarak vermiş olduğu ------ çeki ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir. Kefaletlerin kaldırılması halinde çek 3 gün içinde -----

Sözleşmenin ------- maddelerine göre; son çek ödendikten ve bankalardaki --------- ait kefaletlerin kaldırıldığına dair belgelerin ibrazından sonra ---- tesis edilen ipoteği kaldırmayı taahhüt etmiştir, --------- süresi içinde kaldırmadığı takdirde ------- ödemeyi peşinen kabul ve taahhüt etmiştir.

-------- düzenlenen hisse devir sözleşmeleri ile gerçekleşmiştir. Ancak, noterde düzenlenen hisse devir sözleşmelerinde ---- ibarelerine açıklık getirmek maksadıyla, taraflar arasında ---- iki sayfa halinde yine adi şekilde düzenlenmiş ------başlıklı bir belge imzalanmıştır. Bu mutabakat ile noterde düzenlenen hisse devir sözleşmelerinde yazılı olan ----ibaresine açıklık getirilmeye çalışılmış, ödeme şeklinin alında nakden olmadığı, dökümü yapılan çeklerle ödemenin yapılacağı hususu vurgulanmıştır.--------- ortadan kaldırır mahiyette değildir.

-----davacı şirketin ----getirtilmiştir.

Dava dışı ---- isimli şahıs dosyamıza asli müdahale talebinde bulunarak ---- cezai şart isteminin ----temlik aldığını, beyan ederek asli müdahil olarak kabulünü talep etmiştir.

Sunduğu temlik sözleşmesinde davacılar temlik eden olarak görülmekte ancak tek davacının imzası yer almaktadır, şirket adına atılmış bir kaşe ve imza olmadığı anlaşılmaktadır. ------ tarihli durulmada usulüne uygun temlik olmadığına temlik alan sıfatı verilip verilmeyeceği hususunda eksiği tamamlaması ve şirket iradesini yansıtması için süre verilmiştir.

Mahkememizin ----tarihli duruşmasında; temlik aldığını ve asli müdahil olmak istediğini beyan eden -------müdahale için HMK 65. Maddesine ve usule uygun bir dilekçe sunmadığı ve mahkememizce belirtilen eksiği tamamlamadığı için ve davada asli müdahil mi, temlik alan olarak mı katılmak istediği de belirsiz olduğundan talebi reddedilmiştir.

Fekki istenen ipoteğin dayanağı olan hisse devir sözleşmesinin ve cezai şartın geçerliliği, davalının kefaletinin tam ve eksiksiz kalkıp kalkmadığı, ipoteğin fekki şartlarının oluşup oluşmadığı yönünden ---------- dosyası bekletici mesele yapılmıştır.

Bekletici mesele yapılan ------ dosyasında yargılamada; hisse devir sözleşmesinde belirtilen kefaletler, çek ödemeleri, ayrı ayrı araştırılmış ve tartışılmış,----- yapılan yazışma sonucunda davalı----------- borçlu ve müteselsil kefaleti bulunan ---- edildiğine yada ---- kefalet sorumluluğunun kalktığına ilişkin bir tespit olmadığı, oysa ------ sorumluluğunun kredi sözleşmesinde kaynaklanan nakdi ve gayri nakdi borçların tamamının ödenmesiyle kalkacağı, mahkeme tarafından banka kayıtları üzerinde yapılan incelemede;

teminat mektubu kredisinden dolayı kredi borcunun devam ettiği, hesabın kat edilmesiyle birlikte davalı kefilin bu borçtan sorumluluğuna gidilebileceği,---- tarafından bu kredi sözleşmesine ilişkin tüm risklerin --- tarihinde kapatıldığı, yine -----ilişkisine ilişkin kefalet sorumluluğunun------------ tarihi itibariyle kaldırıldığı,

bu tespitler karşısında davacının hisse devir sözleşmesinin 5.maddesinde ön görülen süre içerisinde taahhüt ettiği edimi yerine getiremediği ve davalının cezai şart tazminatına hak kazandığı sonucuna varılarak davacının menfi tespit talebinin reddine karar verilmiş ve bu karar ------ tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Bu dava dosyasında ipoteğin fekki istenen taşınmazlarla ilgili; ------- tarihinde düzenlenen Resmi Senette;-------- panel numaralarında kayıtlı bulunan taşınmazların tamamı üzerine, ---- ekteki resmi senetteki şartlarla ipotek tesis edildiği' yazılıdır. ---- şartlar düzenlenmiştir.

Buna göre; ---- arasında akdedilen ---- hisse devri sözleşmesi nedeniyle --------- borçlu olduğunu; ------ olarak, bu borcun hisse devir sözleşmesinde belirtilen ödeme planı çerçevesinde ödeneceğini ----- kabul ve taahhüt etmekle; ---- borcun teminatı olarak, maliki bulunduğumuz ve aşağıda tapu kayıtları yazılı gayrimenkulleri 2. Derece 1. Sıradan; serbest dereceden istifade etmek kaydıyla ve fekki borçlu tüm borçlarını ödeyip, tüm edimlerini eksiksiz yerine getirene kadar hüküm ifade etmek üzere ipotek tesis ettik.

1 Dereceden 3 Şahıs lehine tesis olunmuş halihazırdaki ipotek ortadan kalktığında veya hükümsüz olduğunda, ---- tesis ettiğimiz 2. Derece - 1. Sıradan ipoteğin, boşalan ipoteğin yerine 1.derece 1.sıraya ilerleyeceğini beyan kabul ve taahhüt ederiz..." şeklinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamına göre; davaya konu sözleşmede yer alan karşılıklı edimlerin davacılar tarafından gereği gibi süresinde yerine getirilmediği, bu durumun -------- dosyasında davacılar tarafından davalıya karşı açılan Menfi Tespit davasında net olarak ortaya konulduğu ve ilgili kararın kesinleştiği, bu nedenle aynı sözleşmede davacıların ipoteğin fekki ve cezai şart taleplerinin de haklı olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.