İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1091 K.2021/163

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2018/1091 Esas

KARAR NO : 2021/163

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 14/07/2014

KARAR TARİHİ : 23/02/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket tarafından ------------ sigortalı tarafından davalı şirketten kiralanan ve diğer davalının -------- ait bir ------ ---- taşınma esnasında düşürüldüğü ve hasarlandığı, hasarlı ----- ------------- için -------------- tazminat ödendiği, yasal ---- -----ettiği, ödenen tazminatın ----------olarak takibe geçilmiş ise de davalıların haksız itirazı ile itirazın iptali davası açılması gerektiği, itirazın iptaline karar verilmesi hususları belirtilmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkilin ------------ sahası içine getirilmiş olan ürünlerin araçtan indirilmesi ve ------ içerisinde gösterilecek yere konulması işi için diğer davalı tarafından görevlendirilerek dava dışı ----------- gönderildiği, ----- sırasında ----- kendisine yardımcı olacak kimsenin görevlendirilmediği, müvekkile yönlendirmede bulunacak kimse olmadığı,---- alınmadığı, son derece büyük ve yüksek olan------ esnasında müvekkilin------üzerindeki yük dolayısıyla önünü dahi görme imkanından yoksun olduğu,----------üzerinde sabit kalmasını sağlayacak önlem alınmadığı, olayda müvekkilin kusuru olmadığı davanın reddi talebi hususları belirtilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki ihtilaf, ---- kapsamında sigorta ettirenin uğradığı zararın tazmini akabinde, sigortacının ödemiş olduğu zarar için davalılara rücu edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Mahkememizce,-----karar ile davalı-----. ile dava dışı sigorta --------arasında geçici iş ilişkisinin kurulması sebebiyle, bu ilişkideki ödünç veren işveren konumundaki davalı ------- sorumlu olmayacağı, fakat zararlandırıcı eyleme sebep olan davalı ..---- rücu edebileceğine hükmedilmiştir.

Yargıtay ----- tarihli kararında ise, uyuşmazlığın, davalı sürücünün eyleminin sigorta ettirenin eylemi mi yoksa üçüncü bir kişinin eylemi mi olarak değerlendirileceği noktasında toplandığı belirtilerek, öncelikle davalı --- dava dışı sigorta ettirenin mi yoksa diğer davalı şirketin mi çalışanı olduğu tespit edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekçesiyle verilen hükmü bozmuştur.

İş sözleşmeleri, bir tarafın bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan, yazılı şekle tabi olmayan, sözleşmelerdir. Dava konusu zararın olduğu dönemde, davalı ...,----- sigortalı olarak çalışmakta olup; İş Hukukumuza göre, ....------- işveren sıfatına haizdir.

Bununla beraber, davalıların zarardan sorumlu olup olmadıklarının tespit edilebilmesi için, dava dışı ---- arasında iş ilişkisinin asıl işveren veya geçiçi iş ilişkisi kapsamında olup olmadığı da önem arz etmektedir.

İş Kanunumuza göre, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.”

Alt İşverenlik Yönetmeliği’nde de asıl işveren, “İşyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin ---- veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile---- nedenlerle uzmanlık gerektiren işleri diğer işverene veren, asıl işte kendisi de işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiyi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar olarak kabul edilmiştir.

Bu bakımdan asıl işveren alt işveren ilişkisinin kurulması için, işin niteliği açısından, verilen işin, asıl işe bağlı, yardımcı veya teknik işlerden olması gerekirken, işçi açısından da işçi üstlendiği iş için sadece o işyerinde, münhasıran çalışması gerekmektedir.

Geçici iş ilişkisinin kurulabilmesi için ise, işveren, bir işçiyi şirketler topluluğuna bağlı bir işyerinde veya yapmakta olduğu işe benzer işlerde çalıştırılması koşuluyla, başka bir işverene iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici olarak göndermesi gerekir.

Bu bakımdan işverenin asıl işveren veya geçici işveren olması arasındaki fark, sözleşmenin konusundan kaynaklanmaktadır. Alt işveren ilişkisinde, asıl işveren ile alt işveren arasındaki sözleşmenin konusunu asıl işverenden alınan işin alt işverenin kendi işçileri ile yapımı oluştururken geçici iş ilişkisinde ödünç verenin ödünç alana karşı, bir işin ifası ile ilgili herhangi bir yükümlülüğü bulunmamaktadır. Geçici işçi vermede, ödünç veren ile ödünç alan arasındaki sözleşme bir işçi verme sözleşmesidir.

Davacı taraf, sigortalı şirket ile davalı şirket arasında yalnızca------- sınırlı bir ilişki olmadığı, davalı şirketin ------- yanında operatörünün de hizmetini kiraladığı, dava konusu olayda karma nitelikli bir sözleşme olduğu, davalı şirkete yapılan ödeme içinde sadece ------ çalışma bedelinin de yer aldığını, beyan etmiştir.

Davalı ------ sözleşmenin ---- sözleşmesi değil sürücülü araç kiralama işi olduğu, kiralayan malikin işleten sıfatının ortadan kalktığı, işletenin kiracı olup, aynı zamanda istihdam eden haline geldiği, dava konusu olayda davacının sigortalısı olan ---- ile iş makinesi kullanan kişi arasında geçici iş ilişkisinin kurulduğunu beyan etmiştir.

Davalı ..., üst işveren olan dava dışı ------- asıl işini ifa etmekle görevli işçi pozisyonunda olduğu, dava dışı sigorta ettiren firmanın üst işveren, diğer davalı ------- ise alt işveren niteliğinde olduğunu beyan etmiştir.

Davanın bütün tarafları, dava konusu olayda,---- haricinde dava dışı firma tarafından davalı işçinin de kiralandığını beyan ettiklerinden, dava dışı sigorta ettiren ile davalı işçi arasında geçici iş ilişkisinin kurulduğu anlaşılmıştır.

İş Hukuku Mevzuatımızdaki geçici iş ilişkisindeki sorumlululağa ilişkin düzenlemeleri, --------- rücu talebi bakımından nazara alındığında, sigortanın rücü talebinden, işçinin, sadece ağır kusuru veya kastı olması halinde sorumlu olabileceği, ödünç veren işverenin ise sorumlu olmayacağı anlaşılmaktadır.

Dosyadan alınan bilirkişi raporunda, davalı işçinin ağır kusur veya kastı da tespit edilemediğinden, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.