İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/323 K.2023/602

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/323

KARAR NO : 2023/602

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/07/2020

KARAR TARİHİ : 06/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların 19.10.2014 günü saat 10.30 sularında müvekkilinin sevk ve yönetimindeki ----plaka nolu aracı ile, davalı ----maliki olduğu ve ----sevk ve yönetimindeki ----plaka nolu araç ile müvekkilinin aracının sol ön ve yan kısımları ile çarpışarak,

yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası yaptığını, olay tarihinde ----plaka nolu aracın ----- trafik sigortalı olduğunu, müvekkilinin bu kazada kusursuz olduğunu, müvekkilinin aracının kazada hasar gördüğünü ve tamir ettirmek zorunda kaldığını, bu süreçte tamir ettirinceye kadar araçtan yoksun kaldığını ve aracının değer kaybına uğradığını, ayrıca müvekkilinin kaza sonrasında yaklaşık 1,5 yıl yatağa bağlı bir şekilde kaldığını, bu süre boyunca hastane masrafları ve bakım masrafları olduğunu, bu masraflarında davalılar tarafından karşılanması gerektiğini, müvekkilinin 69 yaşında olduğunu, yaşından dolayı geç iyileştiğini,

bu nedenle manevi olarak yıprandığını, bütün bu nedenlerle, açılan davanın kabulünü,---- için 10.000,00-TL, ----çin 10.000,00-TL, --- için 10.000,00-TL, ---- için 50.000,00-TL manevi tazminatın sürücü ---ve işleten ---- alınmasını ve ---- maddi tazminat için 2.000,00-TL, 250,00-TL araçtan yoksun kalma, 500,00-TL tamir masrafı, 250,00-TL değer kaybı, 500,00-TL hastane masrafı, bakım masrafı 500,00-TL olmak üzere davalılardan maddi tazminat talep ettiklerini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan alınıp müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ---cevap dilekçesinde özetle; dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, kazaya karışan --- plaka nolu aracın müvekkili şirket nezdinde trafik sigortalı olduğunu ve poliçe teminat limitinin 26.800,00-TL olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun yalnız gerçek zarardan sorumu olduğunu, müvekkili şirketin hasar dosyası kapsamında 3.100,00-TL hasar bedelini davacı tarafa ödediğinden bakiye tazminat borcu bulunmadığını, ayrıca kusur durumunun tespiti gerektiğini, tedavi ve bakıcı giderlerinin poliçe kapsamında olmadığını, tazminat hesaplamasının aktüer sıfatına sahip bilirkişiler tarafından yapılması gerektiğini,

değer kaybı hesabının 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren trafik sigortası genel şartlara göre yapılmasını, zamanaşımı nedeniyle haksız davanın reddini, yapılan ödeme nedeniyle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ----vekili cevap dilekçesinde özetle.

19.10.2014 günü saat 10.30 sularında ---- sevk ve yönetimindeki ---plaka nolu otomobil ile, sürücü--- sevk ve yönetimindeki---- plaka nolu araç arasında---- kavşaklarda uyulması gereken trafik kurallarına uyulmaması sonucu kaza meydana geldiğini, kazada ---- yaralandığını---Asliye Ceza Mahkemesi'nin ---- sayılı dosyasında mevcut bilirkişi raporunda ---ve ----tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, maddi tazminat talebi hususunda tarafların kusur oranları, maluliyet olup olmadığı ve varsa oranı, çalışma gücünün kaybından doğan zarar ile ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zarar dikkate alınması gerektiğini,

--- model aracın değer kaybının hesabında aracın yaşının dikkate alınması gerektiğini, bütün bu nedenlerle, maddi ve manevi tazminat talepli davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Davacılar vekili dava dilekçesinde delil olarak; ifadeler,-----. Asliye Ceza Mahkemesi -----.sayılı kararı, araç fotoğrafları, hastane kayıtları, tanıklar ve bilirkişi incelemesine dayanmıştır.Davalı ----vekili cevap dilekçesinde delil olarak; ----. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimliği ---- Dosyasına sunulmuş olan bilirkişi raporu, tanık, bilirkişi ve yemine dayanmıştır. Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde delil olarak; poliçe ve bilirkişi incelemesine dayanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

6098 Sayılı TBK'nın 49. maddesine göre; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlâka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."KTK’nın 85/I. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlal etmesi hali 6098 Sayılı TBK'nın 54. maddesine özel olarak hükme bağlanmıştır. Bu hüküm gereğince, vücut bütünlüğünün ihlali halinde mağdurun malvarlığında meydana gelmesi muhtemel olan azalmanın ve dolayısıyla maddi zararın türleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışmagücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar şeklinde düzenlenmiştir.

19/10/2014 tarihinde ---- plakalı araç ile, -----plaka sayılı aracın çarpışması sonucu, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

Davacılar vekili vekili dava dilekçesinde davaya konu kaza nedeniyle;

-Davacı-----için 2.000 TL (250-TL araçtan yoksun kalma tazminatı, 500-TL tamir masrafı 250-TL Değer Kaybı, Hastane Masrafları 500-TL, Bakım Masrafları 500-TL) maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken;

-Davacılar---- için 10.000 TL,---- için 10.000 TL, --- için 10.000 TL ve---- için 50.000 TL manevi tazminatın-----tahsilini alep etmiştir.

----- plaka sayılı aracın; işleteni davalı --- trafik sigortacısı davalı-----

Davaya Konu Trafik Kazası Kusur Durumu Yönünden Değerlendirildiğinde:

Mahkememizce alınan 10/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda;

-Davacı ve ----plaka nolu otomobil sürücüsü ---- olayda %75

oranında kusurlu olduğu,

-Davalılardan ----- maliki olduğu ve ----trafik sigortalı ---plaka nolu kamyonet sürücüsü -----olayda %25 oranında kusurlu olduğu, kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi tarafından belirlenen kusur durumu, kesinleşen-----Asliye Ceza Mahkemesi ----sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile uyumlu olup hükme esas alınmıştır.

Davacının Maluliyet Durumu Değerlendirildiğinde;

Mahkememizce ----İhtisas Kurulu Başkanlığı'nın poliçenin tanzim ve kaza tarihinde yürürlükte bulunan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği ile bu yönetmelik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için, 11.10.2008 tarih ve--- sayılı ---- yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kullanılarak hazırladığı 11/02/2022 tarihli raporunda,; sürekli maluliyet oranının yüzde 7, geçici iş görmezlik süresi 12 ay, geçici bakıcıya ihtiyaç süresi 3 ay olarak tespit edilmiştir. Mahkememizce söz konusu heyet raporu bilimsel ve denetime elverişli nitelikte bulunmakla hükme esas alınmıştır.

Davacı ------ Cismani Zarar Yönünden Maddi Tazminat Talebi Değerlendirildiğinde;

Davacı ile davalı sigorta şirketinin yargılama sırasında davacının cismani zararı yönünden sulh olmaları nedeniyle, cismani zarar yönünden dava konusuz kalmıştır. Bu nedenle davacı -----cismani zarar yönünden maddi tazminat talebi konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Davacı ---- Araç Hasarı Yönünden Maddi Tazminat Talebi Değerlendirildiğinde;

Mahkememizce trafik konusunda uzman makine mühendisinden alınan 11/06/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda;

- Davacı tarafa ait ------ plaka nolu otomobilin kaza nedeniyle toplam hasar bedelinin toplamı 6.000-TL olup, davalı tarafa sigortlı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olması nedeniyle, davalı sigorta şirketi bu bedelin 1.500-TL’sinden sorumlu olacağı, ancak sigorta şirketi daha önce toplam 3.100-TL ödeme yaptığından, bu bedelden davalıların sorumlu olmayacağı,

----plaka nolu, ---model, ----marka otomobil kaza sonucu pert – total edildiğinden otomobilde değer kaybı meydana gelmeyeceği, belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu; fennî sıhhati haiz, dosya kapsamı ile uyumlu, denetime elverişli bulunduğundan hükme esas alınarak, davacı----- araç hasarı yönünden maddi tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacıların Manevi Tazminat Talebi Değerlendirildiğinde; 6098 Sayılı TBK'nun 56. maddesine göre; "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." 6098 Sayılı TBK'nun 61. maddesine göre; "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."

Manevi tazminat, zarara uğrayanda huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekir. Takdir edilecek miktarın mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Olay sebebiyle duyulan acı ve elem kısmen de olsa giderilmelidir. Olay tarihindeki paranın alım gücü de gözetilerek hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir miktar manevi tazminat olarak belirlenmelidir. 22/06/1976 tarihli ve --- sayılı İBK'na göre de; manevi tazminat tutarını etkileyebilecek özel hâl ve şartları da gözetilmelidir. Hâkim bu konuda taktir hakkını kullanırken etkili olan nedenleri kararında açıkça göstermelidir.

-Davacı ---- Yönünden;

Davaya konu kazada yaralanan davacı, kaza nedeniyle %7 oranında sürekli sakat kalmış, iyileşmesi için 12 aylık süreye ihtiyaç duymuş, iyileşme süresi içinde de 3 ay geçici bakıcıya ihtiyaç duymuştur.

Dosya kapsamı ve tüm deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davaya konu trafik kazasında sakat kalan davacının ağır bedensel zarar nedeniyle manevi zarara uğradığı, manevi zararın niteliği, kusur durumu, tarafların sosyal ekonomik durumları, paranın alış gücü göz önüne alındığında davacı lehine uygun bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği, davacı lehine 20.000-TL manevi zarar miktarlarının hak ve nesafete ve dosyadaki delil durumuyla uyumlu olduğu anlaşılmakla, adı geçen davacının manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

-Davacı---- Yönünden;

Davacı ---, kazada yaralanan davacı ---- eşi, ----çocuğu, ----ise gelinidir.

Doktrinde ve yerleşik içtihatlarda da belirtildiği gibi cismani zarar kavramına ruhi bütünlüğün ihlali, sinir bozukluğu veya hastalığı gibi hallerin de girdiği, bir kimsenin cismani zarara maruz kalması sonucunda onun eşi, ana-babası veya çocukları gibi çok yakınlarından birinin de aynı eylem nedeniyle hukuken korunan ruhi ve asabi sağlık bütünlüğü ağır bir şekilde haleldar olmuşsa bu durumda yansıma yolu ile değil doğrudan doğruya zarara maruz kalmasının söz konusu olduğu ve manevi tazminat isteyebileceği kabul edilmiştir (YHGK., ---- Esas, -----Karar; YHGK., 26.04.1995 tarih, ---- Esas, ----Karar Yargıtay--- HD-----

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56.maddesi ile “ağır bedensel zarar yada ölüm halinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar para ödenmesine karar verilebilineceği”hükmü getirilmiştir. Bu yeni düzenlenme ile 818 sayılı Borçlar Kanununun yürürlük zamanında içtihatlarla düzenlenen husus yasa koyucu tarafından açıklığa kavuşturulmuş ve yaralanan sigortalının yakınlarının manevi tazminat davası bakımından hak sahipliği durumu ön şartı olarak “ağır bedensel zarar" koşulunu getirmiştir.( Yargıtay ----HD.,-----

Bu açıklamalar doğrultusunda somut olayda, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, yukarıda açıklanan ilkeler ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları ışığında, olayın özelliğine, yaralanmanın niteliğine, meslekte kazanma gücündeki kayıp oranına göre, kazada yaralananın yakınları davacılar----- yönünden manevi tazminat şartları oluşmadığından, adı geçen davacıların manevi tazminat davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A/MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN

1-Davacı---cismani zarar yönünden açtığı maddi tazminat davasının, konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, 2-Davacı ----- araç hasarı yönünden açtığı maddi tazminat davasının reddine,

A/MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN

1-Davacılar ----- açtıkları manevi tazminat davasının reddine, 2-Davacı ----- açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 20.000-TL manevi tazminatın davalı------ tahsiline,

HARÇ, MASRAF, YARGILAMA GİDERİ VE VEKALET ÜCRETLERİ

1-Alınması gereken 1.366,20 TL karar harcının, davacılar tarafından yatırılan 327,64 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 1.038,56 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,

2-Davacı ----- tarafından bilirkişi ve tebligat ücreti olarak yapılan 7.386,25 TL yargılama gideri ile 273,24 TL peşin harç, 177,90 TL başvuru harcı toplamı 7.837,39 TL'nin davanın maddi ve manevi tazminat davası olması da dikkate alınarak, manevi tazminat yönünden 1/2'si olan bakiye 3.918,69 TL'nin davanın bu davacı yönünden ret ve kabul oranı dikkate alındığında bakiye 1.507,19 TL'nin davalı -----alınarak bu davacıya verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

3-Davacı ---- tarafından yapılan 468,00 TL yargılama gideri ile 54,40 TL peşin harç, 54,40 TL başvuru harcı toplamı 576,80 TL'nin davanın bu davacı yönünden ret oranı dikkate alındığında davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Davacılar ----- tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

6-Araç hasarına ilişkin maddi tazminat yönünden davanın ret oranı dikkate alındığında AAÜT göre takdir olunan 500-TL vekalet ücretinin davacı ----- alınarak kendini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,

7-Manevi tazminat yönünden davanın kabul oranı dikkate alındığında davacı ----lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ---- alınarak bu davacıya verilmesine,

8-Manevi tazminatın reddi yönünden davalı-----.kendini vekille temsil ettirdiğinden bu davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre takdir olunan 9.200-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davalıya verilmesine,

9-Tarafların dava şartı olması nedeniyle başvurdukları ----Arabuluculuk Bürosu ---- dosya no.lu görüşmeler neticesinde belirlenen 1.320,00 TL'nin davanın ret ve kabul oranı dikkate alındığında bakiye 321,95 TL'sinin davalılardan, bakiye 998,05 TL'sinin davacılardan alınarak hazineye irat kaydına,

10-Taraflarca yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde-----Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yasa yolu açık açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.