İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/142 K.2022/481

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/142 Esas

KARAR NO:2022/481

DAVA

Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)

DAVA TARİHİ:23/02/2021

KARAR TARİHİ:01/06/2022

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının Butlanla sakat olduğunun tespiti, İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ortaklık nezdinde ---- sermaye ile ortak olduğunu, davalı şirketin ortaklık yapısının -------sermaye sahibi ortaklardan oluştuğunu, şirkette hakim pay sahibinin ------- olduğunu, müvekkili ile çoğunluk pay sahibi ortak ---- arasında, ----sonrasında fikir ayrılıklarının başladığını ve ----- girişimi sonrasında fikir ayrılıkları derinleşerek devamında husumet oluştuğunu, müvekkilinin davalı şirketin mali kayıtlarından ve işlemlerinden uzak tutulmaya başlandığını, ------ ortağın şube açılışı yaparken dahi bilgi vermediğini, şirkete ait yeni şubelerin açılışını fiziken yaptığını,

tescil ve karar işlemlerinin açılıştan sonra yaparak azınlık müvekkilinin pay sahipliğinden doğan haklarını kısıtladığını, davacının, davalı şirkette İdari işlerle sorumlu olduğunu ve şirketin mali işleyişine dair yıllardır bilgi alamadığını, hatta davacının, şirket merkezinde darp edildiğini, müvekkilinin, şirketin işleyişinden endişe ettiğini ve şirketin işleyişinin müzakere edilmesini talep ettiğini, davacının, mali konulara dikkat çekmesi üzerine---- tarafından yapılan----- toplantısında herhangi bir gerekçe olmaksızın, müdürlük görevine son verildiğini ve şirketleri temsil ve ilzam yetkilerinin kaldırılmasına karar verildiğini,

davalı şirket tarafından -----yevmiye numaralı ---- tarihli ihtarnamesi ile ---- tarihinde yapılacak olağan genel kurul toplantısına davet yapıldığını, -----tarihli olağan genel kurul toplantısında, müvekkilinin,---adet başlık altında, şirketin mali tablolarında ve denetim raporunda şüpheli görülen durumlara ilişkin ayrıntılı izahat talep ettiğini ve bu konulara ilişkin kayıtların verilmesini ve TTK m. 420 doğrultusunda erteleme talep ettiğini, izahat verilmesi talep edilen konuların---- tarihli tutanağa geçirildiğini ve---- bu sebeple aynı gündemle------ tarihine ertelenmesine karar verildiğini,

müdürler tarafından açıklanması talep edilen konu başlıklarına dair açıklama yapılmadığını ve genel kurulda tartışılmadığını, sadece toplantıdan önce herhangi bir detay ve açıklama içermeyen bağımsız denetim raporu ve bilanço gönderildiğini, davalı şirketin, dava dışı ---- sahibi ortak olduğunu, --- arsa alanı üzerinde ------adet konuttan ve---- metrekarelik ticari alandan oluşan -----projesini gerçekleştirme kapsamında kurulduğunu, ------ müdürlük görevini kötüye kullanarak----- hisselerini kendi üzerine aldığını, nitekim,

yapılan usulsüzlüğün tespit edilmemesi için de söz konusu pay devirlerini----bildirmediğini ve tescil ilan etmediklerini, usulsüz işlemler sebebiyle, ------- Soruşturma numaralı dosyası başlatıldığını ve ----eylemleri ile şirketi ------ zarara uğrattığı bilirkişilerce tespit edildiğini, --- müvekkil arasında akdedilen ------- tarihli protokolde, ----- şirketlere ilişkin "hiçbir bedel talep etmeden" -------- hisselerini -----devredeceğini ve ----- şekilde hisse devri yapacğaını kabul, taahhüt ve beyan ettiğini,

-----protokol ile kağıt üzerinde hissedar dahi gözükmediği şirketlerin de hisse devrini yapacağını taahhüt ederek şirketlerin muvazaalı ve ortak şirketlerin sermayesinden karşılayarak kurduğunu aslen------- tarafından idare edildiğini kabul ve ikrar ettiğini, ayrıca protokolün --- Numaralı maddesinde, tüm şirketin geçmişe dönük kayıtlarının ---tarafından incelemeye açılacağını kararlaştırıldığını, ancak protokol gereği bir kısım devirler yapılmadığı gibi kayıtlar da incelemeye açılmadığını,------ tarafından imzalanan işbu protokol şirketlerde azınlığın haklarının bertaraf edildiğinin,

bilgi vermeksizin----- ortak tarafından usulsüz işlemler yapıldığının ve kayıtların gösterilmediğinin ispatı olduğunu beyan ederek; çoğunluğun haksız ve yersiz kararları ile azınlığın ezilmesinin engellenmesi cihetiyle, dürüstlük kuralına aykırılık oluşturan ---- tarihli ------- toplantısında alınan tüm kararların TTK m. 449 düzenlemesi gereğince, yürütülmesinin geri bırakılmasına,

----tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan alınan---- Kez erteleme taleplerinin reddi ile gündem konularının görüşülmesine geçilmesi kararına ,------ faaliyet raporu ile bilanço gelir gider tablosu hesapları ve-----tasdikine, ----yılı faaliyet dönemi karının dağıtılmamasına, ----- denetçi olarak atanmasına, kararlarının batıl olduğunun tespitine aksi halde kararların TTK m. 445 gereğince iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerine tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin-----yılında ---- üretimi ve satışı yapmak üzere----- sermaye ile kurulduğunu, şirketin kurucuları -----olduğunu, bu son iki kişinin paylarını daha sonra diğer ortaklara devrederek ortaklıktan ayrıldıklarını, halihazırda şirketin ---- tutarındaki esas sermayesini temsil eden payların yaklaşık ------- olduğunu, gelişen süreçte şirketin üretim ve pazarlama faaliyetini birlikte yürütmesinin şirkete zarar vermesi, rekabet gücünün artırılmasına engel olması,

maliyet hesapları, üretim kapasitesinin büyütülmesi ihtiyacı ve benzeri gerekçelerle alınan kararla aynı ortaklık yapısı ve sermaye miktarı korunarak dava dışı ----kurulduğunu, ---- kurulması ile birlikte üretim ve pazarlama faaliyeti birbirinden ayrıldığını, davalı şirketin fabrikasında üretim yapma, ----- ise---- üretilen ürünleri satışa sunma işiyle iştigal ettiğini, şirketin kuruluşundan itibaren davacı'ın kendisinin müdür olarak seçilmesini sağlayacak bir esas sermaye payı ve dolayısıyla oy gücüne sahip olmadığı hâlde,

diğer ortakların genel kurul toplantılarındaki olumlu yöndeki oyları ile ------- tarihine dek müdür olarak görev yaptığını, davacının müdür-ortak olarak görev yaptığı bu süre içinde hiçbir ihtilâf vuku bulmadığını, davacının diğer ortaklara veya müdürlere karşı herhangi bir hukuka aykırılık iddiası gündeme getirmediğini, gerek müdür sıfatından gerekse ortaklıktan kaynaklanan hiçbir hakkına ulaşmakta güçlük çekmediğini,

davacının şirket ortaklığından ayrılma talebi ve şirketlerin yönetiminde ortaya çıkardığı bu huzursuzluğun şirketlerin işleyişine yaptığı olumsuz etki nedeniyle zorunlu olarak müdürlük görevinden uzaklaştırılması gündeme geldiğini ve-------- tarihinde yaptığı olağanüstü genel kurul toplantısında davacının müdürlük görevine son verildiğini, davacının müdürlük görevine son verildikten sonraki süreçte şirketin işleyişinde herhangi bir farklılık olmadığını, davacı ortaklık sıfatından kaynaklanan her hakkını rahatlıkla kullanmaya devam ettiğini,

zaten bağımsız denetime tâbi olan şirkette davacının şirketin mali durumuna yönelik talep ettiği tüm bilgiler kendisine sunulduğunu, davacıya, kanunen ortağa tanınan bilgi alma hakkının çok ötesinde bilgi alma imkânı tanındığını, davacının, nihayet ---- tarihinde----- dava dosyası ile davalı şirketten ayrılma ve ortaklık payının ödenmesi amacı ile dava açtığını, davanın halen devam ettiğini, davanın açılması ile birlikte davacı bugüne dek itiraz etmediği hatta şirket yetkilisi olarak yapmış olduğu işlemlere dahi itiraz edip yargıya taşır hale geldiğini, şirketin-----katılımı ile oybirliği ile alındığını,

ilgili yıllara ait ----- tamamının davaya konu---- yılında olduğu gibi alındığını, davacının ortaklıktan ayrılma ve ortaklık payının ödenmesi davasına dek herhangi bir itiraz ve dava açmadığı halde davanın akabinde şirketin karar alma sürecini tıkamak amacı ile iş bu davayı açtığının anlaşıldığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; Genel kurul kararının batıl olduğunun tespiti, aksi halde iptali istemine ilişkin olup, Uyuşmazlığın; davalı şirketin ----- tarihinde yapılan olağan genel kurul kararlarından --- ve--- nolu kararların batıl olup olmadığı, iptali şartlarının olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.

Davalı şirketin ticaret sicil dosyası, iptali talep edilen----- soruşturma dosyaları örneği, ihtarnameler, davalı şirketin kuruluşu ---faaliyet konusuna ilişkin tadil düzenleme sözleşmesi, sermaye artırım kararı celp ve ibraz edilmiş, dosya ve davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde ---- yapılmıştır.

Butlanla malul olduğunun tespiti talep edilen Genel Kurul toplantısının 1.maddesinde; ---- yılına ilişkin ------ raporunun müzakere edildiği ve müdürler kurulunun ibrası gibi konuların değerlendirilmesine ilişkin olduğu, ancak davacının talepleri uyarınca TTK.nun 420.maddesine göre------ tarihli ------ toplantısının ertelendiği, erteleme üzerine tayin edilen toplantı tarihinden ---gün önce mail yolu ile ---- faaliyet raporu ve bilanço gelir tablosunun iletildiği, ----- tarihli genel kurul toplantı tutanağında yer alan sorulara ilişkin bilgi ve belgelerin verilmediği,

bu nedenle itiraza uğrayan ve bilgi talep edilen konularda belgeler verilmediğinden yeniden erteleme talep edildiği, davaya konu---- tarihli toplantı öncesinde mali bilançoların ve ---- mail yolu ile davacıya gönderildiği ve fiziken de teslim amacı ile davet edildiği, ilgili döneme ait bilanço gelir tablosu, faaliyet raporu ve bağımsız denetim raporunun imzalı ve fiziken hazır edildiği, davacının ---- yılı sonuna kadar şirketi münferit imzası ile temsil ve ilzama yetkili olduğu da dikkate alınarak yeniden erteleme talebinin reddine, diğer ortakların oybirliği ile karar verildiği görülmüştür.

Davacı, kanunun ön gördüğü bilginin eksik verildiğini, mali kayıtlardan uzak tutulduğunu ve acıkama yapılmadığını iddia etmiştir. Ancak,-----uyarınca ---- ortaklarına geniş bilgi alma hakkı tanınmıştır. Eğer şirket ortağının bilgi alma ve inceleme hakkı şirketin genel kurulu tarafından engellenir ise ilgili ortak mahkemeye başvurma imkanına sahiptir. Bunun için ise ortağın öncelikle TTK'nın 614. Maddesinde” yer alan usule uygun olarak hareket etmesi gerekmektedir.

Şöyle ki; bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmak isteyen ortak öncelikle şirket müdürler kuruluna başvurmalıdır. İşbu talebi müdürler kurulu tarafından kabul edilmediği takdirde ise genel kurula başvurulması gerekmektedir. Genel kurul da işbu hakkın kullarılmasını engeller ise mahkemeye başvurulması gerekmektedir.

Müdürler kurulu bilgi alma ve inceleme talebini reddettiği takdirde genel kurul, resen toplanarak karar alamayacağından bu hakkı kullanmayı talep eden ortağın ayrıca genel kurula başvurması gerekmektedir.

Hal böyle iken, davacı ortakların bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmak adına yukarıda açıkladığımız şekilde hareket etmediği ve bilgi alma ve inceleme hakkını kullanamadığından bahisle mahkemeye başvurmaksızın genel kurul kararının hükümsüzlüğünün talep edildiği anlaşılmaktadır.

Şirket kayıtlarının incelenmesi talebinin reddine dair karara karşı mahkemeye başvurması yeterli olup, yeterli bilgi ve belgelerin verilmediğinden bahisle erteleme talebinin reddine yönelik olan genel kurul karının hükümsüzlüğünü istemekte hukuki yararı bulunmayıp, ayrıca iddia ettiği hususlar butlan sebebi değil, iptal sebebi olan hususlardır.

Genel kurul toplantı tutanağının 1. Maddesi yönünden, TTK m.420 uyarınca bir kez erteleme yapıldıktan sonra tutanağa geçirilen itirazların dürüst hesap verme ölçüsü ilkesi açıklanmadığı, TTK m. 420/2 uyarınca açıklama yapılmaması nedeni ile ikinci kez toplantının ertelenmesi talebinin reddedildiği, bu durumun butlan sebebi teşkil etmeyeceği ancak iptal sebebi oluşturabileceği, iptal davasının şartları incelendiğinde hak düşürücü sürede açıldığı,

taraf sıfatının bulunduğu ancak karara olumsuz oy verilmesinin yanında muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmesi gerekirken genel kurul kararına ilişkin muhalefet şerhi bulunmaması nedeni ile iptalinin de söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.

Genel kurul toplantı tutanağında yer alan ----- madde ile---- kurulu faaliyet raporu ile bilanço gelir gider tablosu hesaplarının okunduğunun ve müzakere edildiği, davacı tarafça muhalefet şerhi konulmadığı, yapılan oylama sonucunda --- yılı bilanço ve gelir tablosunun tasdikine, davacının --- oyuna karşılık --- olumlu oyla ve oy çokluğu ile karar verildiği görülmektedir.Genel kurul toplantı tutanağının --- Maddesi yönünden, kararın pay sahiplerinin çıkarlarına yönelik olması nedeni ile nispi emredici hüküm olduğu, mutlak emredici hükümlere aykırılık bulunmadığı,

hukuki nitelendirme neticesinde TTK 447'de belirlenen hakları sınırlamayan kaldırmayan ancak bir kerelik ihlatine neden olan genel kurul kararının butlan sebebi olmadığı ve iptal sebebi oluşturabileceği, iptal davasının şartları incelendiğinde hak düşürücü sürede açıldığı, taraf sıfatının bulunduğu ancak karara olumsuz Oy verilmesinin yanında muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmesi gerekirken genel kurul kararına ilişkin muhalefet şerhi bulunmaması nedeni ile iptalinin de söz konusu olmayacağı,

Genel kurul toplantı tutanağında yer alan --- madde ile-- faaliyet döneminin karının dağıtılıp dağıtılmaması hususunun müzakere edildiği,---- yılı karının geçmiş yıl karları hesabına aktarılarak ortaklarına dağıtılmamasına yapıları oylama sonucunda--- red oyuna karşılık --- olumlu oyla ve oy çokluğu ile karar verildiği, davacı tarafça tutanakta ilgili maddeye ilişkin muhalefet şerhi konulmadığı görülmüştür.Genel kurul toplantı tutanağının --- Maddesi yönünden, genel kurul kararının kar payının dağıtılmamasına ilişkin olduğu, dağıtılıp dağıtılmama hususunda yapılan mali incelemeler sonucunda kararın genel kurulda olduğu,

kar payı hakkının nispi müktesep hak olduğu ve şirket menfaatleri göz önünde bulundurulduğunda hakkın sınırlandırılabildiği, genel kurulda alınan kar payı dağıtmama kararına karşı zarara uğrayan pay sahibi tarafindan iptal davası açılabileceği, iptal davasının şartları incelendiğinde hak düşürücü sürede açıldığı, taraf sıfatının bulunduğu ancak karara olumsuz oy verilmesinin yanında muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmesi gerekirken genel kurul kararına ilişkin muhalefet şerhi bulunmaması nedeni ile iptalinin de söz konusu olmayacağı,

Genel kurul toplantı tutanağında yer alan -- Madde ile--- yılı hesap ve işlemlerinin --ve mevzuat hükümleri çerçevesinde denetimi için ---seçilmesine ---- red oyuna karşılık----olumlu oyla ve oy çokluğu ile karar verildiği, davacı tarafça tutanakta ilgili maddeye ilişkin muhalefet şerhi konulmadığı görülmüştür.Dosyaya celp edilen sicil kayıtları ve ---- tarihli hisse devir sözleşmesi ve ortakları payı evrakı incelenerek gündem maddesi ile ilgili değerlendirme yapılmıştır.

Davalı şirketle bağlantısı bulunan ----kuruluş tarihi olan ----tarihinden --- tescil tarihli pay devrine kadar paya sahip olan --- tarihli hisse devir sözleşmesi ile---- bulunan tüm hisselerini devretmiştir. Genel kurul toplantısında -----denetçi olarak atandığı tarihte TTK m. 400'de sınırlı şekilde sayılan hallerden biri mevcut olmayıp kararın butlan ile malul olduğundan söz edilemeyecektir.

Genel kurul toplantısında alınan denetçi seçimine ilişkin karara karşı her ne kadar davacı tarafça olumsuz oy verilmiş olsa da toplantı tutanağında muhalefet şerhi konulmaması nedeni ile ilgili kararın iptali şartlarının da oluşmadığı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.