İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1033 K.2023/272

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/1033 Esas

KARAR NO : 2023/272

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/09/2022

KARAR TARİHİ : 16/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Mahkememizin-----.sayılı dosyasına verdiği dava dilekçesinde özetle;------ Esas sayılı icra takip dosyasından gönderilen haciz ihbarnameleri ile borçtan sorumlu hale getirilen müvekkilleri yeddinde borçluya ait herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığını, müvekkillerinin davalı borçluya ve davalı alacaklı bankaya herhangi bir borcunun bulunmadığını ve dosyaya konu borçtan, faiz, ferilerden ve diğer tüm tutarlardan sorumlu olmadıklarını tespit edilmesi ile davalılar aleyhine %40 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiş; davalı ... aleyhine açılan dava tefrik edilerek Mahkememizin işbu esasına kaydedilmiştir. Davalı cevap dilekçesi vermemiştir.

GEREKÇE

Dava, kendilerine İİK 89.maddesi uyarınca kendilerine haciz ihbarnamesi gönderilen davacılar tarafından, haciz ihbarnamesinin gönderildiği icra dosyası borçlusu olan davalıya karşı İİK'nın 72.maddesi uyarınca açılmış menfi tespit davasıdır-------sayılı dosyası ile takip alacaklısı -----tarafından, takip borçlusu-davalı ... aleyhine ilamsız takip başlatılmış, dosyada borçlunun 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının haczine karar verilerek davacılara İİK 89.maddesi uyarınca 1.2 ve 3.haciz ihbarnameleri gönderilmiştir.

Davacılar vekili tarafından Mahkememizin -----.sayılı dosyası ile hem takip alacaklısı ve hem de takip borçlusu aleyhine menfi tespit davası açılmış, takip borçlusu ... aleyhine açılan dava dava tefrik edilerek Mahkememizin işbu esasına kaydedilmiştir.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olup, TTK'nın 4/1. maddesinde sayılmışlardır.

Ayrıca, Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalar olup, iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi ve iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı TTK, 6762 sayılı TTK'dan farklı olarak mutlak ticari davalar (kanundan dolayı ticari dava sayılanlar) haricindeki ticari davaları "ticari iş" kriterine göre değil de "ticari işletme" kriterine göre belirlemiştir

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

İİK'nın 72.maddesi uyarınca açılan menfi tespit davaları TTK'nın 4.maddesinde düzenlenmiş mutlak ticari davalardan değildir.Dava, dava dışı alacaklı tarafından ------Esas sayılı icra takip dosyasında,n davalının kardeşleri olan davacılara haciz ihbarnameleri gönderilmesi; dolayısıyla haciz ihbarnamesi sonucu davacıların da davalıya borçlu hale gelmesi nedeniyle açılmış menfi tespit davasıdır. Bu nedenle davaya konu uyuşmazlıkta taraflar arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığından, davanın nispi ticari dava olması da mümkün değildir. Ortada mutlak ve ticari dava bulunmadığından uyuşmazlığın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle görevsizlik kararı verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.