İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1037 K.2025/514

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/1037 Esas

KARAR NO : 2025/514

DAVA

Alacak (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/08/2022

KARAR TARİHİ : 28/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacının ----------- ünvanlı sağlık kuruluşunun sahibi olduğunu, sağlık merkezinin niteliği itibarı ile, alt batın açılmadan basit müdahaleleri ve yanı sıra gündelik bazı tıbbi işlemleri yapabilen; sadece bir adet ameliyathane masası, 4 adet hasta servis yatağı ve 4 adet de müşade yatağı olan, günübirlik ayakta hastaların tedavi edildiği bir sağlık kurumu olduğunu, tıp merkezinde, acil servis, dahiliye, kulak burun boğaz, radyoloji, diş, ortopedi, fizik tedavi, çocuk hastalıkları, kadın doğum birimleri bulunun butik bir sağlık kuruluşu olduğunu, ağırlıklı olarak---------- ilçesindeki hasta popülasyonuna hitap ettiğini, hasta yoğunluğunu da,

daha ziyade bölgede yaşayan -------- hastalardan oluştuğunu, hasta profili nedeni ile de 2018 yılı Eylül ayına kadar da, "---------- ile imzalanan sözleşmeye ve koşullarına uygun olarak" hizmet vermeye özen gösterdiğini, ciddi, saygın, tanınan bilinen ve güvenilen bir sağlık kuruluşu olarak anıldığını, davalının hekim olduğunu, davalının, davacı şirket tarafından işletilmekte olan -------- caddesi No:--------- --------- adresinde bulunan ---------- ünvanlı sağlık kuruluşunu, kendi hesabına işletmek üzere talip olduğunu ve taraflar arasında tanzim ve imza edilen 14/09/2018 günlü sözleşme düzenlendiğini,

Nisan 2021 sonuna kadar sağlık kuruluşunu şahsen işlettiğini, davalının 2021 yılı Nisan ayının 3. Haftası işletmeyi terk ettiğini, 27/04/2021 tarihinde noter aracılığı ile feshi ihbar ettiğini, sözleşme tarihi ve fesih tarihi arasında işletmenin devamlılığını sağlamak üzere yapılan işler ve doğan işletme giderlerinin ödenmediğini, anılan tarihler arasında ödenmeyen işletme giderleri, ticari defter ve kayıtlardan tespit edilen ve daha sonra alacaklıların müracatı ile davacı şirketin ödemeler yaptığını, --------, Ticaret Bakanlığı, vergi gibi ödemeler ve cezalarının davacı şirket tarafından ödenmek zorunda kaldığını,

2021 yılı Mart ayına dair ödenmesi gereken stopaj ve sigorta primlerinin de ödenmemesi sebebiyle davacı şirketin ödemeleri yaptığını, çalışanların nisan ayına dair maaşlarının da davacı şirket tarafından ödendiğini,

davalının 14/09/2018 ile 27/04/2021 tarihleri arasında sözleşmeye ve hayatın olağan akışına aykırı olarak kasti işlem ve eylemleri nedeni ile yaptığı haksız ve hukuksuz eylemler sonucunda fazlaya ilişkin talep ve dava haklarını saklı tutarak haksız yere davacı şirket tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam 700.834,00 TL'nin ödeme tarihi itibari ile uygulanacak en yüksek banka temerrüt faizi ilavesi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından açılan davanın haksız ve kötü niyetli olduğunu, reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin -------- isimli poliklinik vasıflı özel sağlık merkezinde hekim olarak çalıştığını, müvekkilinin doktor olarak çalışmaya başlaması ile kliniğini daha verimli ve iyi çalışmaya başladığını, talep ve hasta yoğunluğu nedeniyle gelirlerin arttığını, davacı şirket tarafından , müvekkiline sağlık kuruluşunun işletilmesi teklif edildiğini ve müvekkilinin teklifi kabul ettiğini, teklif üzerine taraflar arasında 14.09.2018 tarihli devir sözleşmesinin imzalandığını, müvekkilin hukuki ve ticari bilgisinin olmamasından,

ticari işlerde hiç tecrübesinin bulunmamasından yararlanılarak ve de iyi niyeti suistimal edilerek gabin hükümleri de içeren bir sözleşme imzalatıldığını,Borçlar Kanununun İrade Bozuklukları başlığı altında yer alan yanılma ve aldatma hükümlerinin söz konusu olduğunu, sözleşmenin geçersizliğini ve yok hükmünde olduğunu, davacı şirketin sözleşme ile kendisine yüklenen yükümlülüklerin hiç birini yerine getirmediğini, sözleşme konusu tıp merkezinin müvekkiline devredilmediğini, --------- ne Türk Ticaret Kanununun (T.T.K. m. 11) ne de Borçlar Kanununun (B.K.

M.202) işletmenin devri için öngördüğü usullerde devredilmediğini, işletmeyi yönetebilmesi için vekalet dahi verilmediğini, Müvekkilin hiç bir zaman işletmeyi temsil ve ilzam yetkisinin olmadığını, müvekkilinin işletmenin hesaplarını denetleyemediğini, ödeme yapmaya yetkisi bulunmadığını, usulsüzlük yapan veya işletmeyi zarar sokan her hangi bir çalışanı işten çıkaramadığını, işletmenin tüm muhasebe işlemlerinin --------- isimli şahıs tarafından yapıldığını ve dava dilekçesinde zarara uğranıldığı iddia edilen tüm işlemler bu şahıs tarafından yürütüldüğünü,

müvekkilinin işletmenin kendisine devredileceği beklentisi ile hekim olarak çalışmakta olduğu ve iş yerinin daha verimli ve karlı çalışabilmesi için elinden geleni yaptığını, ----------- işletmesinin müvekkili ile yapılan sözleşme tarihinden önce işletme sahipleri tarafından çok kötü bir şekilde yönetildiği için neredeyse batma ve hatta kapanma noktasına geldiğini,

Müvekkilin sözleşmede yer alan ve --------- dan ve POS cihazlarından gelen tüm paraların ve ödemelerin takip yetkisi ile açılacak olan banka hesabına ilişkin kullanma yetkisinin kendisine verilmesini devir sözleşmesinin IV-2/g maddesine göre talep ettiği halde bu bilgi ve belgelere ulaşamadığını, bu yüzden işletmenin her türlü hesap hareketlerine ödenen miktarları ve Tıp Merkezi adına yapılan her türlü kazanımlara ve borçlanmalara da vakıf olamadığını, ----------- şirketin muhasebe ve finans sorumlusu olduğunu, devreden tarafından işe alındığını ve yine devredenin denetiminde,

onun bilgisi ve onayı ve talimatıyla tüm ödeme ve tahsilatları yaptığını, Davacı tarafından müvekkilinin hasım gösterilerek sözleşmeden doğan zararların tahsili istemli ---------- E. Sayılı dosyası ile dava açıldığını, Davacı tarafından bu dava dosyasına sunulan ve Yeminli Mali Müşavir tarafından hazırlanan rapora göre, işletmenin finans ve muhasebe sorumlusu --------- kişisel hesaplarına yani zimmetine 2019, 2020 ve 2021 yıllarında 1.403.676, TL geçirdiğini, Müvekkilinin şirket hesaplarına ulaşma, bu hesapları denetleme ve bu hesaplarda tasarruf etme yetkisinin olmadığını, bu yetkinin hiçbir zaman verilmediğini,

--------- hesabına aktarılan paralar devredene ve veya ortaklarına şu veya bu yolla transfer edilmediyse, doğduğu farz edilen veya iddia edilen zarardan müvekkilinin sorumlu tutulması mümkün olmadığını, müvekkilinin bu şahsı işe almadığını, bu kişiyi işten çıkarma yetkisi olmadığını, devreden tarafından bu yetkileri kullanabilmesi için vekaletname tanzim edilmediğini, şirketin banka hesapları üzerinde kontrol tasarruf bulunmadığından bu kişinin yol açtığı davacının iddia ettiği zararlardan müvekkilinin sorumlu tutulmasını haklı gösterecek bir hukuki sebebinin olmadığını,

müvekkilinin davacının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesi ile ---------- Noterliği marifetiyle ihtarname keşide ederek devir sözleşmesini feshettiğini, kusurun davacı şirkette olduğunu, müvekkilinin üç yıl sürece çalıştığı halde mali tablolar hakkında bir fikri ve bilgisi olmadığından bir kazanç elde edemediğini, aksine kendi hesabından bir çok ödeme yaptığını, davacının sözleşmeden doğan yönetim, denetim,

finansal yetkilerle işe adam alma çıkarma yetkisi vermediğinden ve kendi işe alıp finans ve muhasebe yetkisi verdiği kişiyi hem denetlemeyip hem de denetim- kontrol yetkisini vermediği müvekkilden talep etmesi TMK 2. Maddede ifadesini bulan dürüstlük kuralına aykırı olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle taraflar arasında düzenlenen devir sözleşmesi kapsamında yapılan ödeme ve giderler ile sözleşmenin feshedilmesi ile ortaya çıkan zararın tazminine ilişkin alacak davasıdır.Davanın safahati incelendiğinde, davanın ---------- sayılı 11/10/2022 tarihli görevsizlik kararının taraflarca istinaf edilmemesi üzerine kesinleştiği, süresi içerisinde sunulan gönderme istemi üzerine mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.

Davacı şirketin ticaret sicil kayıtları celp edilmiş, taraflarca sunulan İşletme hakkı devir sözleşmesi, --------- sözleşmesi, ---------- noterliği ---------- yev nolu 27/04/2021 tarihli "sözleşmeden kaynaklı fesih bildirim ihtarı, ---------- Noterliği ---------- ye nolu 09/06/2022 tarihli ihtar, ----------- ceza tebliğler, ceza tebliğleri, ödeme belgeleri incelenmiş, bilirkişi raporu alınarak tahkikat sonuçlandırılmıştır. Celp edilen ticaret sicil kayıtlarına göre.

Davacı şirket “---------” olarak 2012 yılında 50.000,00 TL sermaye ile kurulmuştur.

Kuruluş 04.04.2012 tarihinde -------- sicil no ile tescil edilmiş, Kuruluş sözleşmesine göre --------- şirketin kuruluşunda şirket müdürü olarak şirketi temsile yetkili kişi olarak belirlenmiş, ---------- istifası üzerine 19/06/2012 tarihli karar ile --------- münferit imza ile temsil yetkisi verilmiş olduğu,----------- halen şirketi temsil etmekte olduğu ve davalı ile olan sözleşme de davacı adına ---------- tarafından imzalandığı, davacı şirketin kuruluştaki “----------” unvanı 19/06/2012 tarihli karar ile “...” olarak değiştirildiği,

14/09/2018 tarihinde davacı ile davalı arasında “---------- İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi” imzalandığı anlaşılmıştır.Konunun incelenmesinin uzmanlık gerektiren yönleri olması ve davacı tarafça delil olarak ticari defterlere dayanılmış olması sebebiyle davacı şirketin 2018 - 2022 yılları ticari defter ve kayıtlarınin incelenmesi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 28/09/2023 tarihli raporda özetle.

Davacı şirketin ticari defter tasdikleri yasalara uygun olarak yapıldığı, şirketin özkaynakları 2017-2022 yılları arasında hep eksi değerde olduğu, kaydi değerlere göre sermayenin tamamı yitirilmiş durumda olduğu, 2021 ve 2022 yılında ortaklar şirkete (borç vererek) finansman sağladığı, şirketin 2017 yılı karı 66.147,94 TL, 2018 yılı karı 23.060,87 TL, 2019 karı 37.127,15 TL, 2020 yılı karı 87.306,87 TL, 2021 yılı zararı 647.756,55 TL, 2022 yılı karı 9.354,52 TL olduğu, inceleme sırasında 12/04/2021 tarihinde davalının fiilen işletmeyi bıraktığı ifade edildiği,

bu tarihten sonra şirket yönetimi şirketin önceki borçlarını ödemiş ve bu tutarları bu dava ile davalıdan talep ettiğini, davalı da 27/04/2021 tarihinde noter kanalı ile sözleşmeyi fesh ettiğini, davacının toplam talebi 709.834,00 TL olduğu, bu talep dava dilekçesinde 4 grupta özetlendiği, bu tutar şirket yöneticilerinin işletmeyi fiilen devraldıkları 12/04/2021 tarihinden sonra, davalının sözleşmeyi iptalinden önce alacaklılara ödendiği, Talep edilen 437.691,79 TL ile ilgili yapılan tespitte davacının bu grupta talep edebileceği tutar 418.825,98 TL olarak hesaplandığı,

talep edilen 119.559,00 TL ile ilgili yapılan tespitte davacı cezaların toplamının 892.480,94 TL olduğunu, ancak bu tutarın 119.559,00 TL sinin ödendiğini ifade etmekte olduğu, dava dilekçesinde 892.480,83 TL nin, 119.559,00 TL si talep edildiği, sunulmayan hizmetten dolayı ------------ ya borç (67.864,44 TL + 705,057,40 TL =772,921,84 TL) talep edilmediği, Talep edilen Tutar (892.480,83 TL-772.921,84 TL =) 119,559,00 TL olduğu, talep edilen 119.559,00 TL ile ilgili kayıtların incelendiği, talep edilen --------- Primleri toplamı 55.329,46 TL olduğu,

bu tutarın şirket kayıtları ile eşleşmediğini, ancak --------- sisteminde müfredat kayıtlarında bu döneme ait 52.090,62 TL ödenmiş gözüktüğünü, Heyete göre ---------- için talep edilebilir tutarın 52.090,62 TL olduğu, davacının --------- ve vergi ile ilgili talep edebileceği toplam tutarın 117.319,16 TL olduğu, talep Edilen 55.330,00 TL Prim ile 8.253.00 TL Stopaj ile ilgili yapılan tespitin 55.330,00 TL Prim ile 8.253.00 TL Stopaj, 2 nolu grupta talep edilen 119.559,00 TL içinde yer almakta olduğu, talebin mükerrer olduğu,

talep edilen 80.000,00 TL ücret ile ilgili yapılan tespitte dava dilekçesinde personele o dönem için ödenen ücret 80.000,00 TL olarak belirtilmiş ve davalıdan bu tutar talep edildiği, ancak davacı şirketin defter kayıtlarında personele o dönem için ödenen tutarın 68.234,39 TL olduğu ve ----------- nolu yevmiye maddesinde kayıtlı olduğu görüldüğünü dolayısıyla davacı şirketin personel ödemesi ile ilgili olarak talep edebileceği tutarın 68.234,39 TL olduğu,

davacı kayıtlarında yapılan inceleme sonunda mahkemece davacı talebinin yerinde görmesi halinde, davacının davalıdan talep edebileceği tutarın 604.379,53 TL olabileceği" kanaatinin bildirildiği görülmüş, söz konusu rapor HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Uyuşmazlık; Taraflar arasında adi yazılı şekilde yapılan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'ne göre davalının şirketi işletmesi sırasında oluşan işletme giderleri, --------- ve vergi gibi ödemeler ve cezalardan kimin sorumlu olduğu, davacı tarafından sözleşme süresince oluşan bu tür borçların ödendiği iddiasına göre varsa zarar tutarı, davalıdan talep edilip edilemeyeceği, davalının sözleşmenin geçersiz olduğu iddialarının yerinde olup olmadığı, işletme devrinin yasaya ve usule uygun işlemlerle yapılıp yapılmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Her ne kadar davalı tarafça sözleşmenin geçersiz olduğu savunulmuş ise de sözleşmeyi yanılarak aldatılarak imzaladığına dair somu delil bulunmadığı gibi davalı tarafın davacıya ---------- Noterliği'nin 27.04.2021 tarih ve ---------- yev. numaralı ihtamamesiyle gönderdiği fesih bildiriminde, “Sözleşme'nin 2e maddesine göre müvekkilimin devir tarihinden önce ve sözleşme süresince ilgili tıp merkezinin işletilmesinden kaynaklı (işletme gideri, çalışanların ücret ve diğer hakları, ----------- ve her türlü vergi ve resmi merciler tarafından işletme faaliyeti nedeniyle kesilen her tülü ceza vs) tüm borçları eksiksiz şekilde ödenmiştir.

Yine müvekkilimin sözleşme süresi boyunca işçilik alacaklarından kaynaklı (maaş vesair işçilik alacakları, iş kazası-meslek hastalığı, işe iade sonrası doğan alacak kalemleri, hizmet tespiti davası, dava sonrası alacak kalemleri) herhangi bir borcu da bulunmamaktadır.

Devir tarihinden önce işletme süresince “icra ve hukuk davalarına” yönelik doğan tüm borç kalemleri, sözleşmenin 2/7 maddesi gereğince müvekkilim tarafından eksiksiz şekilde ödenmiştir” şeklindeki ifadelerinden sözleşme hükümlerine vakıf olduğu anlaşılmaktadır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı ve davalı taraf arasında 14/09/2018 tarihinde “------- İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi” imzalandığı, ticari işletme vasfındaki tıp merkezinin işletme kira sözleşmesinin 2-e ve g hükümlerine göre davalı tarafça ödenmesi gereken ve mahkememizce denetime ve dosya kapsamına uygun bulunmakla hükme esas alınan rapor içeriğinde ayrıntıları belirtilen toplam 604.379,53-TL nin davalıdan alacaklı olduğu değerlendirilmekle davalı savunmalarına itibar edilmeyerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.