İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/558 K.2024/280

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/558 Esas

KARAR NO: 2024/280

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ: 08/03/2018

KARAR TARİHİ: 02/04/2024

Mahkememizden verilen 26/12/2019 tarih ve -------- Esas -------- sayılı kararının -------- sayılı ilamıyla KALDIRILMASINA karar verildiği anlaşılmakla dosyanın yukarıdaki esasa kaydı yapıldığı ve mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin sigortalısı olan ------- 22/08/2017 tarihinde -------- sevk ve yönetimindeki ------- plaka nolu aracın -------- ait -------- sevk ve yönetimindeki --------- plaka nolu aracın çarpışması sonucunda hasarlandığını, olaydan sonra tutulan kaza tespit tutanağındaki beyanlardan ve krokiden de anlaşılacağı üzere davalı ... şirketine sigortalı -------- plaka nolu araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğunu bu aracın ------- şirketine trafik sigortalı olduğunu,

müvekkilinin yurtdışında yaşadığından aracın hasarının tamiri için yurtdışında yerleşik müvekkil sigorta şirketine başvurduğunu, müvekkili şirketin tamir için rapor hazırladığını ve sigortalı aracın tamir bedelinin 7.486,37-Euro olduğunu, müvekkili şirketin hasar tazminatı oranında sigortalısının halefi olduğunu, davacının aracının onarımı -------- yapmaya zorlanmayacağını, aracını ikame ettiği ülkede tamir ettirmeyi seçerse yurtdışı tamirine dair gerçek kaza hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminini karar verilmesinin Yargıtay kararı olduğunu,

müvekkili için fazlayı talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 6.095,57-Euro maddi tazminatın fiili ödeme tarihindeki kur değeri üzerinden TL karşılığının temerrüt tarihi olan 25/12/2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

davacı tarafın talebinin kabulünün mümkün olmadığını, davacı taraf yazı ile müvekkili şirketten 5.530-Euro tamir, 1000-Euro değer kaybı talep ettiğini ve 500-Euro muafiyet düşerek 6.030,56-Euro zararın olduğunun belirtildiğini taraflarınca 6.440,36-TL ödeme yapıldığını, buna rağmen davacı tarafın bu kez 6.095,57-Euro daha talep ettiğini ve bunu kabul etmediklerini, davacı tarafın aracının hasarının karşılandığını bu nedenle talebin reddi gerektiğini, değer kaybı hesaplama yönteminin trafik sigortası genel şartlarında belirtilen şartlara göre yapılması gerektiğini, sigortalı aracın anlaşmalı onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak parça,

tedarik, işçilik ve diğer hususlara göre belirlenecek bedele göre ödeme yapılacağını, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili şirketin sorumluluğunun bakiye poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, ayrıca davacı tarafın sigortalının kusurunu ve zararını usulen ispat etmesi gerektiğini, müvekkili şirketin faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu beyanla bütün bu nedenlerle haksız olarak açılan davanın reddini, davacının davasmı ispatı halinde müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulması,

olmaz ise asıl alacak, yargılama giderleri ve vekalet ücreti açısından ayrı ayrı bakiye poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep etmiştir. Dosya makine mühendisi ve sigortacı bilirkişiye verilerek rapor istenmiş olup bilirkişiler 16.07.2019 tarihli raporlarında sonuç olarak ' ...Hasar ve Poliçe no: --------- ve --------- işlem numaralı 11.09.2017 tarihli Bilirkişi Raporunda.

Euro üzerinden katkı giriş hesaplamaları ile --------- plakalı için NET hasarın. 5.030,56 € olarak belirlendiği;

Nakliye hariç işçilik ücretleri 1.949,10 € Nakliye maliyeti 0,00 € Boya işleri (miktara boya malzemesi dahil) 1.624,98 € Yedek Parçalar 1.395,57 € Küçük Parçalar 27,91 € Yan giderler 33,00 € NFA kesintisi / Değer iyileştirme 0,00 €

NFA KESİNTİSİ / DEĞER İYİLEŞTİRMEDEN

SONRAKİ TOPLAM TUTAR 5.030,56 €

955,81 Euro (% 19 KDV ve hurda parça tenzil tutarı -6,37 Euro da dahil edildiğinde.

Kök raporda belirtilen 5.980,00 Euro hesaplanacaktır.Davalı ... tarafından sigortalı------- plakalı araç sürücüsü dava dışı-------- davaya konu 22.08.2017 tarihinde meydana gelen davacı sigortacı tarafından sigorta teminatı altında olan -------- plakalı araca vermiş olduğu maddi hasarda % 100 kusurlu olduğu ve davalı ... şirketinin --------- plakalı aracın ZMSS Sigortacısı olarak poliçe limitleri dahilinde meydana gelen zarardan (araç işleteni/ maliki ile birlikte) sorumlu olduğu,Yurt dışında yaşayan araç malikinin geçici olarak -------- bulunduğu sırada oluşan hasar nedeniyle, aracın --------- tamiri mümkün olabilecek olsa da,

aracın tamirini burada yaptırmaya zorlanamayacağı kabul edilmesinin gerektiğinin takdirinin Yüce Mahkemeye ait olmak üzere;Hasar ve Poliçe no: ------- ve ---------- işlem numaralı 11.09.2017 tarihli Bilirkişi Raporunda. Euro üzerinden katkı giriş hesaplamaları ile ---------- plakalı için NET hasarın.

5.030,56 € olarak belirlendiği, ayrıca 1.000,00 Euro değer kaybı zararı dahil toplam hasarın 6.030,56 Euro olduğu,Davacı ... tarafından dava dışı sigotalısına ödemiş olduğu (belgelendirilen) toplam 6.030,56 Euro tazminatın 26.09.2017 tarihinde ödendiğinin kabulü ile ödeme tarihindeki kur karşılığının 25.221,61 TL olduğu hesaplanmıştır.(1 Euro= 4,1823 6.030,56 Euro x 4,1823 kur) 25.221,61 TL ‘dir.

Davalı ... tarafından 11.01.2018 tarihli 6.440,39 TL ödemenin hesaplanmış olan tutardan tenzili sonrası (25.221,61 TL – 6.440,39 TL) 18.741,22 TL bakiye tazminat alacağının olduğu, işbu tutara 08.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep edilebileceği,275,94 Euroluk ödemenin davacı ... tarafından dava dışı sigortalıya ödendiğine dair tarihli belge sunulmamış olması nedeni ile şayet Sayın Mahkemece kabul edilemeyeceği kanaatine varılması halinde (275,94 Euro x 4,1823 kur=1.154,06 TL tutarın hesaplanan TL karşılığından tenzili ile;

toplam talep edilebilecek tutarın (18.741,22 TL – 1.154,06 TL) 17.627,16 TL olabileceği, Davalı ... tarafından taznim edilen ZMSS poliçesinin azami teminat limitinin 33.000,00 TL olduğu, ödenen 6.440,39 TL ödemenin tenzili ile bakiye limitin 26.559,61 TL olduğu, hesaplanan hasar tutarlarının 18.741,22 TL veya Sayın Mahkemenin takdirlerinde olmak üzere 17.627,16 TL‘ nin içinde kaldığı,Ancak, Sayın Mahkemenin savunmalarının tümüne hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı,

kanaatlerine ulaşılmıştır.' şeklinde rapor vermişlerdir.

Mahkememizden verilen 26/12/2019 tarih ve ------- Esas -------- sayılı kararının, --------- tarihli ilamı ile '' Davalı vekilince verilen cevaba cevap dilekçesinde davalı tarafından ödenen meblağ düşüldükten sonra 6.095,57 EURO talepli dava açıldığı ve alacak kalemlerinin tek tek belirtildiği,

bu kalemlerin içinde değer kaybının da bulunduğu dolayısıyla değer kaybının harca esas değer içinde bulunduğu anlaşıldığı halde açıkça istenmediği belirtilerek değer kaybının hesaba dahil edilmemesi doğru olmamıştır.Davalı tarafın dava açılmadan önce 11.01.2018 tarihinde ödediği 6.440,39 TL'nin ödeme tarihindeki ---------- efektif satış kuru üzerinden EURO''ya çevirirken 11.01.2018 tarihli --------- efektif satış kuru 4.5437 iken mahkemece kurun 3,8045 olarak alınması hatalı olmuştur.Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup,

araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. Bu nedenle değer kaybı hesabının fark yöntemi yerine sigorta genel şartlarına göre yapılması doğru olmamıştır.

O halde İlk Derece Mahkemesince, davacı aracının modeli, yaşı, kaza sonucu meydana gelen hasar durumları, km'si, kullanım tarzı vs. de göz önünde bulundurularak, dosya kapsamındaki tüm belgeler ve tercümeleri de değerlendirilmek suretiyle yukarıda açıklanan değer kaybı hesabı esaslarına uygun şekilde kaza sebebiyle araçta oluşan değer kaybının tespit edilmesi, davadan önceki ödemenin doğru kur uygulanmak suretiyle dikkate alınarak bilirkişiden açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli şekilde ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi olmalıdır. '' şeklinde karar verildiği ve mahkememizce verilen kararın kaldırıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan 17/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda '' davacı tarafa ait ------ plaka nolu minibüsün kaza nedeniyle toplam değer kaybının 1.745,00-EUR (TL olarak 7.197,00-TL) olduğu yönündeki kanaat ve görüşlerini rapor olarak mahkememize sunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen hasar bedeli ve değer kaybı ödemesinin halefiyet ilkesi gereğince davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Mahkememizin ------- esas -------- karar sayılı kararı, --------- sayılı kararı ile kaldırılmış ve mahkememizin işbu esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.Somut olayda davacı ... şirketinin kasko sigortalısı olan --------- plakalı araç ile davalı ... şirketinin ZMSS sigortacısı olduğu --------- plakalı araç arasında 22/08/2017 tarihinde trafik kazası meydana gelmiştir.6102 sayılı TTK'nun 1472. maddesinde halefiyet usulü düzenlenmiş olup,

düzenlemeye göre sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tanzim edilen bedel kadar sigortacıya intikal edeceği belirtilmiş olup düzenleme ile birlikte somut olayda değerlendirildiğinde, davacı ... şirketince kasko sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan -------- plakalı aracın maddi hasarlı trafik kazası sonucu hasar bedelinin ve değer kaybı tazminatının dava dışı sigortalıya ödendiğinden bahisle rücu edilmesi amacıyla işbu dava ikame edilmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık,

meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur oranlarının tespiti ile davacı tarafından dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin ve değer kaybı tazminatının kadri maruf olup olmadığı, davalının yapmış olduğu kısmi ödemenin ödeme tarihi itibariyle yeterli olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.Her ne kadar mahkememizin kaldırma ilamı öncesi kararında değer kaybı talebi olmadığı belirtilmiş ise de davalı tarafından ödenen meblağ düşüldükten sonra 6.095,57 EURO talepli dava açıldığı ve alacak kalemlerinin tek tek belirtildiği,

bu kalemlerin içinde değer kaybının da bulunduğu dolayısıyla değer kaybının harca esas değer içinde bulunduğu anlaşıldığından hesaba dahil edilmiştir.Mahkememizce kaldırma ilamı öncesi alınan 16/07/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporu ile kaldırma ilamı sonrası alınan 17/07/2023 bilirkişi raporu incelendiğinde hükme esas alınabilir ve denetime elverişli olduğu anlaşıldığından rapordaki saptamalara itibar edilmiştir.

Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde somut olaydaki trafik kazasında davalının sigortalısının %100 kusurlu olduğu, bu sebeple davalının poliçe limiti kapsamında davacının sigortalısının aracında meydana gelen hasar bedelinden ve değer kaybı tazminatının tamamından sorumlu olduğu, davacının kendi sigortalısına yapmış olduğu ödeme sebebiyle dava dışı sigortalının haklarına halef olduğu ve bu sebeple davalıdan rücu talebinin yerinde olduğu, davacının dava dışı sigortalısının aracının hasar bedelinin 5.980,00 Euro olduğu ve değer kaybı tazminatı olarak talep edilen 1.000,00 Euro'nun kadri maruf olduğu,

davalı tarafından davacıya 11.01.2018 tarihinde 6.440,39 TL kısmi ödeme yapıldığı, 11.01.2018 tarihindeki ------- efektif satış kurunun 4.5437 TL olduğu dikkate alındığında yapılanın ödemenin 1.417,43 Euro olduğu,

davacının talep edilebileceği 6.980,00 Euro'dan davalının kısmi ödemesi olan 1.417,43 Euro düşüldüğünde davacının davalıdan bakiye 5.562,57 Euro alacaklı olduğu anlaşılmıştır.Davacının 25.12.2017 tarihinde davalı ... şirketine başvurduğu ve Davalı ... şirketinin ise ZMSS sigortacısı olması sebebiyle 8 iş günü sonrası olan 08.01.2018 tarihinde davalı ... şirketinin temerrüte düştüğü anlaşıldığından fiili ödeme tarihindeki kur değeri üzerinden 08.01.2018 tarihinden itibaren yasal faize hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.