İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/678 K.2024/92

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/678 Esas

KARAR NO: 2024/92

DAVA

3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit

DAVA TARİHİ: 07/07/2022

KARAR TARİHİ: 06/02/2024

--------- Asliye Hukuk Mahkemesinin 01/06/2023 tarih ve -------- Esas --------- sayılı ilamıyla görevsizlik kararı verilmesi üzerine dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı takip alacaklısı ... müvekkili şirketine, dava dışı takip borçlusu ... müvekkil şirkete mevcut olduğunu iddia ettiği iş sözleşmesi kapsamında 273.153,35 TL alacağı için 07/06/2022 tarihinde 89/1 haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, süresinde itiraz edilmemesi üzerine 21/06/2022 tarihinde ikinci ihbarnamenin tebliğ edildiğini, bu bildirime süresinde itiraz edilmediğinden taraflarına 04/07/2022 tarihinde üçüncü haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, borcun ödenmemesi veya menfi tespit davasının açılması ve açılanan davanın müdürlüğe bildirilmesi için taraflarına süre verildiğini,

haciz ihbarnamelerine karşı itirazda bulunmaması sonucunda İİK 89 maddesi uyarınca borcun müvekkili şirketin zimmetinde sayıldığından huzurdaki davanın açılma zaruretinin doğduğunu bu nedenlerle, davanın kabulü ile müvekkili şirketin dava dışı takip borçlusu ... herhangi bir borcu olmadığının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Öncelikle açılan davada icra takibinin --------- Genel İcra Dairesinde açıldığını, davalının yerleşim yerinin --------- olduğunu,

HMK 7. Maddesi uyarınca yetkili mahkemenin ------- Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olduğunu karar verilmesini talep ettiklerini, esasa ilişkin olarak davacı şirkete 89/1 haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, süresinde itiraz edilmemesi üzerine ikinci haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, bu haciz ihbarnamesi de süresi içinde itiraz edilmemesi nedeniyle üçüncü haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, davacı şirketin icra dairesine borcu ödemesi veya menfi tespit davası açarak bunu bildirmesinin gerektiğini, üçüncü haciz ihbarnamesinin tebliğ olması üzerine süresi içinde itiraz etmeyerek huzurdaki davayı açtığını, açılan davanın haksız olduğunu,

davacı şirketle iletişime geçtiklerinde takip borçlusu ... işten çıkarıldığını, hak ve alacaklarını için 30.000 TL ödeme yapıldığını, kalan tazminat haklarını Haziran ayı sonunda ödeneceğinin bildirildiğini, yine takip borçlusu ...davacı şirketten çıkarıldığını, şirketin kıdem, ihbar vs hak ve alacaklarını vermediğini, davacı şirketin hak ve alacaklarının kendisine ödedikten sonra borcunu kapatmasının mümkün olacağını söylediğini, borçlu hak ve alacaklarını alabilmesi için şirketle imzalanmış oldukları ikale sözleşmesini ------- uygulaması üzerinden taraflarına gönderildiğini,

takip borçlusunun davacı şirket ile ilgili bilgileri vermesi üzerine davacı şirkete 03/06/2022 tarihinde 89/1 haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, takip borçlusu ... işten çıkış tarihinde öncesinde veya sonrasında ihbar kıdem vs işçilik alacakları adı altında bir ödeme yapılıp yapılmadığının incelenmesini talep ettiklerini, borçlunun yaklaşık 7 yıl boyunca davacı şirkette çalıştığını, sonrasında başkaca bir yerde çalışmadığını, davacı şirketle borçlu arasında bir muvazaa olduğunun açık olduğunu savunarak öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibari ile, İcra İflas Kanunu 89/3. maddesinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.Dava dosyasının mahkememize tevzisinden önce geçirdiği safahat incelenmiş, davanın ilk olarak------- Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açıldığı, anılan mahkemece yapılan yargılama sonucunda 01/06/2023 tarih ------- E. ve ------- K. Sayılı ilam ile görevsizlik kararı verildiği, dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca TTK'da düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nın 4. maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır.

6335 Sayılı Yasanın 2. maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nın 5. maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür ve görev hususu HMK'nın 114/c maddesi uyarınca dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.

İİK m.89/3 düzenlemesi uyarınca açılan menfi tespit davası ile kendisine tebliğ edilen haciz ihbarnamelerine karşı yasa da belirlenen süreler içerisinde itiraz hakkını kulllanmayan üçüncü kişiye borçlu olmadığının tespitini isteme imkanı verilmiştir.

Bu davada temel ilişki, asıl borçlu ile alacaklı arasındaki temel ilişkiye veya asıl borçlu ile üçüncü şahıs arasındaki ilişkiye göre değil, davacı ile alacaklı arasında kurulan ilişkiye yani haciz ihbarnamesinin yasaya ve gerçeğe uygun olup olmadığına göre belirlenmektedir. Davacı tacir ve davalı gerçek kişi olup takip dosyasından kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz edemediği ve borcun zimmetinde sayılması üzerine bu davayı açmıştır.

Somut olayda mutlak veya nispi ticari dava olarak nitelendirilecek bir husus bulunmadığı gibi uyuşmazlığın temelinde, davacıya gönderilen haciz ihbarnamesinin yasaya ve gerçeğe uygun olup olmadığı konusu yatmaktadır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesine ilişkin açılan menfi tespit davalarının genel görevli mahkemerce görülmesi gerekmektedir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ile somut olay birlikte değerlendirildiğinde, davanın, İİK 89. maddesi gereği gönderilen haciz ihbarnamelerine süresi içerisinde cevap verilmemesi üzerine açılmış menfi tespit davası olduğu, davacının tacir olduğu, davalının tacir olmadığı, davacı ile davalı arasında bir ticari ilişki bulunmadığı, dava dışı borçlu ile davalı alacaklının arasında düzenlenmiş bir bononun bulunması uyuşmazlığın kıymetli evrak hukukundan kaynaklandığından söz edilemeyeceği gibi mutlak veya nispi nitelikte sayılacak bir davanın da söz konusu olmadığı, ihtilafın, davacının takip borçlusuna borçlu bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı,

bu hususa ilişkin yargılamanın da genel mahkemelerce yapılması gerektiği, dolayısı ile iş bu davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatina varılmakla, görev dava şartı olduğundan, HMK'nın 115/2.maddesi uyarınca mahkememizin görevsizliği sebebiyle davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine, kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde -------- Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın ilgili İstinaf Hukuk Dairesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki hüküm kurulmuştur.