İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/787 K.2024/687

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/787 Esas

KARAR NO: 2024/687

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 30/10/2023

KARAR TARİHİ: 08/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

03/08/2023 tarihinde, ---------- ait ve ---------- sevk ve idaresindeki ---------- plakalı aracın, müvekkiline ait --------- plakalı yabancı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin aracı ile ---------- ili, ---------- ilçesi, ---------- caddesinden ---------- sokak istikametine seyir halinde iken, davalı şirket nezdinde sigortalı aracın sürücüsü, ----------- Caddesi istikametinden ----------Sokağa dikkatsiz ve tedbirsiz davranarak müvekkiline ait --------- plakalı aracın sağ yan kısımlarından çarparak zarar verdiğini,

Kolluk kuvvetince tanzim edilen kaza tespit tutanağına göre davalı şirket nezdinde sigortalı ---------- plakalı araç sürücüsünün Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/1-a hükmünü ihlal ederek maddi hasar oluşmasına sebebiyet verdiğini, davalı şirket ile kusurlu araç arasında ----------- poliçe no'lu ve 07.06.2023-07.06.2024 tarihleri arasında geçerli ZMMS poliçesi bulunduğunu, iş bu sebeple davalı şirket de, bu kazadan dolayı teminatlar dahilinde sorumlu olduğunu,

müvekkilinin aracı ile ikametgahı ve aracının plakasının kayıtlı olduğu ------------ bulunan ------------ isimli firma tarafından düzenlenen 15.08.2023 tarihli teknik maliyet ekspertiz raporu ile hasar miktarı KDV dahil 4.377,93 Euro olarak tespit edildiğini, uzman görüşüne göre aracın piyasa değeri 7.500,00 Euro olduğu ve hasarın araç rayiç değerinin %50'den fazla olması sebebiyle sovtaj değeri uzman görüşünde 3.500,00 Euro belirlendiğini, talep edilebilecek hasar tazminatının 4.000,00 Euro olduğunu, bunun yanında, tamirat süresi 3-4 gün belirlenmiş olup günlük kullanım kaybı tazminatı 59,00 Euro olduğunu,

----------- ekspertiz raporu için KDV dahil 944,62 Euro ödemede bulunulduğunu, taraflarınca HMK'nın 293.maddesi kapsamında, ----------- Bilirkişilik Bölge Kurulunda da görevli olan ---------- Üni. ---------- Mesl. Yüks. Okulunda Otomotiv Öğr.

Görevlisi olan sayın ----------- düzenlediği Uzman Görüşünde de hasar, kusur, ekspertiz rapor ücreti ve diğer talepler ile ilgili ayrıntılı raporu ekte sunduklarını, davalı sigorta şirketi, kaza tarihi itibarıyla 120.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, sigorta şirketi yönünden talebi teminat limitini aşmamak üzere sınırlandırdıklarını, müvekkilinin aracı yabancı plakalı olup müvekkilinin daimi ikametgahının da ---------- olduğundan ve orada Euro üzerinden harcama yapacağından, araçtaki zarar -ki burada parça fiyatları, işçilik ücretleri, değer kaybı ve diğer zorunlu giderler,

yani eksperiz rapor ücreti de ---------- piyasasına göre değil aracın bulunduğu ülke piyasasına yani -------- rayiç değerlerine göre belirlenmesi gerektiğini beyan ile, davanın kabulü ile, fazlaya ilişkin her türlü talep, dava ve netice-i talebi Islah hakkı saklı kalmak kaydıyla, her ne kadar ekte sunulu raporlarla belirlenmiş ise de yargılama gerektirdiğinden belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 Euro (2.978,77 TL) hasar tazminatının, davalı Şahıstan kaza tarihi itibarı ile,

davalı sigorta şirketinden ise teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihinden itibaren, belirsiz alacak olarak şimdilik 10,00 Euro (297,88 TL) kullanım kaybı tazminatının ise, sadece davalı şahıstan kaza tarihinden itibaren, müşterek ve müteselsilen, yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki ------------ EURO Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsilini,

taraflarınca ödenmiş olan 944,62 Euro ekspertiz rapor ücretinin fiili ödeme tarihindeki --------- EURO Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak yargılama giderlerinden sayılmasını, açıklandığı üzere, Arabuluculuk faaliyeti anlaşmazlık ile sonuçlandığından, ---------sayılı ilamında belirtildiği gibi ve AAÜT’nin 16/2-c maddesine göre avukatlık maktu ücretinin davalı şirketten alınıp taraflarına ödenmesine karar verilmesini, diğer yargılama giderleri ile yasal avukatlık vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini, arz ve talep etmiştir.Davalı ----------- cevap dilekçesinde özetle.

Dava dilekçesinde davacının sevk ve idaresinde olan --------- plakalı kullandığı araç ile tarafının kullanmış olduğu ----------- plakalı araç arasında geçen trafik kazası neticesinde davacının bulunduğu aracın maddi hasarlı kazası sebebiyle tazminat isteminde bulunulduğunu, davacının manevi tazminat talebinin reddi gerektiğini beyan ile, hukuki mesnetten yoksun davanın reddini, yargılama gideri ve ücret-i vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini, talep etmiştir.

Davalı ----------Ş vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın reddi gerektiğini, ----------- plakalı araç müvekkili şirket nezdinde --------- poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 07/06/2023 - 07/06/2024 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limitinin kaza tarihi itibari ile araç başına 120.000,00-TL olduğunu, sigorta şirketine başvuru şartı sağlanmadığını, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, hasar bedeli hesaplamasının sigortacılık teamülüne ve mevzuata uygun şekilde yapılması gerektiğini, ekspertiz rapor ücreti talebine karşı itirazda bulunduklarını beyan ile,

davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.Mahkememizce alınan 27/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda bilirkişi. 03/08/2023 tarihinde meydana gelen olayda;Kusur Yönünden.

Dava konusu ----------- plaka sayılı ----------- marka/tip, ---------- model otomobil sürücüsü dava dışı --------- kusursuz olduğu, davalı şirkete sigortalı ----------- plaka sayılı araç sürücüsü davalı ------------ %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Kolluk Görevlileri tarafından hazırlanan --------- Kaza Sıra Nolu Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında belirtilen durumuna uyulduğu (Kaza Tespit Tutanağında; sürücü ---------- kusurlu olduğu belirtilmiş olup, dava konusu araç sürücüsüne herhangi bir kusur izafe edilmediği göülmüştür.) Hasar Tutarı Yönünden.

03/08/2023 tarihinde meydana gelen kazaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitlerin, dava konusu ---------- plakalı araçta meydana gelen hasar ile uyumlu olduğu ve hasarın durumunun, kazanın oluş şekline, olay yeri fotoğraflarına, alınan darbelere uygun olduğu,

dava konusu, ---------- plaka sayılı ----------- marka/tip, ----------- model otomobilin ------------ koşullarında kaza tarihi itibariyle dava konusu kazadan önceki serbest piyasa koşullarındaki piyasa rayiç değerinin 7.500,00 EUR ve kaza sonrası-hasarlı sovtaj değerinin 3.500,00 EUR olabileceği “-----------” tarafından düzenlenen hesaplamaya göre dava konusu ---------- plaka sayılı otomobildeki toplam hasarlı parça, malzeme ve işçilik tutarının KDV dahil 4.377,93 EUR hesaplandığı,

aracın kaza öncesi rayiç değeri ile kaza sonrası-hasarlı-sovtaj değeri dikkate alındığında, aracın tamirinin ----------- şartlarına göre ekonomik olmayacağı, aracın pert-total kabul edilebileceği, davacı vekili tarafından sunulan “-----------” antetli raporda hasar tutarı KDV dahil 4.377,93 EUR belirtilmiş ise de dosya kapsamında dava konusu aracın onarımına ait onarım fotoğrafları bulunmamaktadır.

Hasar/Zarar araştırmalarında dünyada kabul gören ve ülkemizde olduğu gibi ------------ yetkili-yeminli eksperler/bilirkişiler tarafından da hazırlanan ekspertiz raporlarında gerçek zararın tespiti açısından aracın rayiç değeri ile hasar tutarı karşılaştırması yapılmaktadır.

“Teknik Uzman Görüşü” başlıklı 22.09.2023 Tarihli Raporda serbest piyasa koşullarında kaza öncesi rayiç değerin 7.500,00 EUR, hasarlı değeri 3.500,00 EUR olabileceği tespit edilmiş olup, tarafımca yapılan değerlendirmede de dava konusu aracın hasar durumu, rayiç değeri ile sovtaj değeri dikkate alındığında onarımın ekonomik olmadığı tespit edilmiştir.

Dava konusu --------- plaka sayılı ---------- marka/tip, ---------- model araçta meydana gelen toplam zarar tutarının kaza tarihi itibariyle gerçek zarar tespiti açısından Hasar – Zarar Tutarı [(Rayiç) 7.500,00 – (Sovtaj) 3.500,00=] 4.000,00 EUR olarak değerlendirilmiş olup, Sürücünün kusur oranına isabet eden tutar(%100) dikkate alındığında; ( 4.000,00 EUR x %100) 4.000,00 EUR olabileceği değerlendirilmiştir. Aracı Kullanamamaktan Doğan Zarar Yönünden.

Davacı tarafın aracı kullanamamaktan doğan zararının kaza tarihi itibariyle. 4 gün (Makul temin süresi) x59 EUR/gün= 236 EUR x %100 (Kusur oranı)= 236 EUR olabileceği, (Kaza tarihi (03/08/2023) itibariyle ---------- döviz kuruna (29.5480) göre 6.973,32 TL olarak değerlendirildiği) Dosya kapsamında ibraz edilen antetli, 18/08/2023 tarih ve ----------- Numaralı, KDV dahil 944,62 EUR bedelli Ekspertiz ücreti olduğu anlaşılan belge bulunduğu,

teknik olarak söz konusu ekspertiz ücreti bedelinin ----------- ÜLKESİ koşullarında kabul edilebilir makul fiyat aralığında olduğu görüşüne varılmış ise de, ekspertiz ücreti ile ilgili değerlendirmenin mahkemece yapılmasına yönelik görüş ve kanaatlerini rapor olarak mahkememize sunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası sonucu davacıya ait yabancı plakalı araçta meydana gelen hasar ve araç mahrumiyet bedeli nedeniyle uğranılan zararın kazaya sebebiyet veren aracın işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.Davacıya ait ---------- plakalı araç ile davalı ---------- işleten ve sürücüsü olduğu, davalı ---------Ş.'nin ise ZMSS sigortacısı olduğu ------------- plakalı motosiklet arasında 03.08.2023 tarihinde kaza meydana gelmiştir.Mahkememizce dosya alanında uzman bilirkişiye tevdii edilmiş ve 22.05.2024 tarihli rapor dosya arasına alınmıştır.

Rapor incelendiğinde denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından rapordaki saptamalara itibar edilerek davaya konu kazada davacının kusurunun bulunmadığı, davalı ----------- ise %100 kusurlu olduğu, davacının aracında KDV dahil 4.377,93 Euro hasar bedeli meydana geldiği, aracın rayiç bedelinin ise 7.500,00 Euro olduğu, aracın onarılmasının ekonomik olmadığı, sovtaj değerinin ise 3.500,00 Euro olduğu, davacının zararının ise rayiç bedel olan 7.500,00 Euro'dan sovtaj bedeli olan 3.500,00 Euro tenzil edildikten sonra bakiye 4.000,00 Euro olduğu,

aracın onarılmasının ekonomik olmadığı dikkate alınarak makul temin süresinin 4 gün olduğu, günlük 59 Euro'dan olmak üzere araç mahrumiyet bedelinin 236,00 Euro olduğu anlaşılmıştır. Davacının ----------- ikamet edip, geçici olarak ----------- getirdiği aracının trafik kazası sonucunda hasara uğradığı anlaşılmakta olup, davacı aracının onarımını ---------- yapması konusunda zorlanamaz.

Davacının aracını ----------- veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahiptir. Araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerekir.

6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi hükmüne göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre ----------- parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür.

Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir.

Yukarıdaki açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde meydana gelen kazada davalı ----------- %100 kusurlu olduğu dikkate alınarak poliçe kapsamında davalı sigorta şirketinin, haksız fiil sorumluluğu kapsamında davalı ---------- 4.000,00 Euro hasar bedelinden sorumlu oldukları dikkate alınarak davalılardan müteselsilen alınarak (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) davacıya verilmesine karar verilmiştir.Aracın tamir edilirken davacının mahrum kaldığı bedeli talebinde; davacı eğer makul tamir süresi içerisinde yurt içinde bulunmuş ise Euro cinsinden değil TL cinsinden hesaplama yapılması gerekir.

Somut olayda her ne kadar makul onarım süresi olan 4 günlük süreçte davacı yurt içinde ise de aracın tamirinin ekonomik olmadığı, bu sebeple pert işleminin uygulanmasının gerektiği, makul temin süresi üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, bu sebeple davacının makul temin süresi içerisinde yurt içinde oluşunun Euro cinsinden talep etmesini engellemeyeceği, davacının ------------- ikamet ettiği anlaşıldığından 236,00 Euro'nun poliçe kapsamında kalmaması sebebiyle yalnızca davalı ---------- alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanun'un "Yabancı para borcunda faiz" kenar başlıklı 4/a maddesinde düzenlenmiş olup ilgili düzenlemede. “Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde -------- Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verilmiştir.

Davalı ---------- haksız fiil sorumluluğu kapsamında kaza tarihi olan 03.08.2023 tarihi itibariyle, davalı sigorta şirketinin ise davacının 25.08.2023 tarihinde başvuru yaptığı dikkate alındığından 8 iş günü sonrası olan 08.09.2023 tarihinde temerrüte düştüğü anlaşıldığından faiz yönünden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporuna göre davacının yargılama giderine dahil edilerek davalıdan tahsil edilmesini talep ettiği 944,62 Euro bedelindeki ekspertiz ücretinin kadri maruf olduğu anlaşıldığından dava tarihindeki efektif satış kuru olan 29,9129 TL üzerinden hesaplanan 28.256,32 TL ekspertiz ücretinin

yargılama giderinden sayılarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.İstikrarlı bir şekilde kabul edildiği üzere, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden, karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmektedir.

İşbu husus dikkate alınarak dava değeri olan 4.236,00 Euro'nun dava tarihi olan 30.10.2023 tarihindeki efektif satış kuru olan 29,9129 TL üzerinden hesaplandığında 126.711,04 TL olduğu dikkate alınarak vekalet ücreti ve harç hesaplamaları yapılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.