İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/278 K.2024/691

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/278 Esas

KARAR NO: 2024/691

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 17/04/2024

KARAR TARİHİ: 08/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı ----------, ----------Ş. ---------- Şubesinin ---------- ve ----------- Şubesinin ----------- hesabına bağlı --------- müşteri numarası ile müşterisi ve çek defteri sahibi olduğunu, ---------- ----------Ş. --------- ve ----------- Şubesi nezdinde bulunan ----------- çek hesap numarasına bağlı aşağıda çek numaraları yazılı olan çeklerin yetkili hamili ve keşidecisi olduğunu, ------------ şirket ödemelerinde kullanılmak üzere ;

---------- ve----------- Şubesi nezdinde bulunan ---------- ve ---------- çek hesaplarına bağlı çek numaraları aşağıda belirtilen çekleri 01.01.2020 tarihli olarak her biri 1.000-TL olarak düzenlemiş ve imzaladığını, bu 18 (onsekiz) çek yaprağını imzalayarak şirket ödemelerinde kullanılmak üzere şirket muhasebesi ile ilgilenen davacı ...'na teslim ettiğini, bu çekler imzalı şekilde hazırlanmış halde iken ... tarafından kaybedilmiş ve üzerinden uzunca bir zaman geçmesine rağmen de bulunamadığını, gerekli ilanların yapılmasını ve ---------- ve ------------ Şubesi nezdinde bulunan ---------- ve ---------- çek hesaplarına bağlı ,

01.01.2020 tarihli, her biri 1.000-TL bedelli 18 (onsekiz) çek yaprağının iptaline karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmişlerdir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK.nun 818/s,757-765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır.

Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.

Dosyaya sunulan evrakların incelenmesinde; iptali istenen çeklerin dava dışı keşideci tarafından şirket ödemelerinde kullanılması için keşidecinin muhasebecisi olan davacıya teslim edildiği anlaşılmaktadır.TTK'nın 788/1 hükmü uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Emre yazılı senetlerin devri iki tasarruf işleminin bir arada yapılması ile gerçekleşir.

Bu işlemlerin birincisi senedin ciro edilmesi, ikincisi de buna ek olarak senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesidir. Dolayısıyla, kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunlu olduğu gibi cironun varlığı veya bu yönde bir iddianın da yer alması zorunludur.

Somut olayda da, dava konusu çekin keşideci tarafından düzenlendikten sonra muhasebecisi olan davacının elinde kaybolduğu ileri sürüldüğüne göre, davacının çekin hamili olmadığı dolayısıyla çekin iptalini talep edemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.