İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/59 K.2024/72

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/59 Esas

KARAR NO: 2024/72

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 22/01/2024

KARAR TARİHİ: 31/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında akdedildiği iddia edilen --------- Sözleşmesi kapsamında -------- verdiği iddia edilen müvekkilinin davalı tarafa karşı yapılan denetimlerinde, davalının sözleşme edimlerine aykırı bir takım davranışlarda bulunduğunun tespit edildiğini ve sözleşmenin müvekkilince feshedildiğini, akabinde müvekkilinin davalı tarafa verdiği '' --------- '' tabelası indirilmiş ise de aradan yalnızca 1 gün geçmesi üzerine davalının '' -------- '' tabelası asıldığını ve hali hazırda aynı iş kolu,

aynı konsept ve yine aynı içecek türü üzerinden yalnızca tabela ismi değiştirilerek satış faaliyetine devam ettiğini, davalının müvekkiline ait aynı ya da benzer işaret kullanılması, aynı ya da benzer mal veya hizmet sınıfında faaliyet gösterilmesinin kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu, davalı tarafın faaliyet gösterdiği iddia edilen iş kolu ve ürün satışının müvekkili ile aynı olması sebebi ile telafisi güç zararların meydana gelebileceğine, davalının dava konusu sözleşmeyi hiçe sayarak,

'' -------- '' adı altında aynı işkolu ve ürünler üzerinden aynı adreste faaliyet göstermesinin kötü niyetli olduğunu ve haksız rekabet yarattığını, bu nedenlerle; müvekkilinin telafisi güç zararların meydana gelmemesi adına davalının haksız davranışının önlenmesi bakımından ilgili iş yerinin satış faaliyetinin tedbiren durdurulması için öncelikle ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, davanın kabulüne, haksız rekabetin tespiti ile men'i ve ref'ine, 1.000,00Tl maddi ve 50.000,00TL manevi tazminat taleplerinin kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, davacıya ait olduğu iddia edilen aynı konsept, aynı içecek türü ve içeceğin üzerinden yer alan grafik ile tabelaların benzer olduğu iddiasıyla açılan maddi ve manevi tazminat talepli davadır.Ticari davalar; mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır.

Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler hâlinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m. 99), İcra ve İflas Kanunu (m. 154), Finansal Kiralama Kanunu (m. 31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m. 22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hâle getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.

Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava hâline getirmez.Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.5846 sayılı FSEK.'in 76. maddesi gereğince, adı geçen Kanunun düzenlediği hukukî ilişkilerden doğan davalarda, görevli mahkemenin ihtisas mahkemeleri olduğu açıktır.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6769 sayılı SMK.'nın 156/1. maddesi uyarınca "Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir."Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda Mahkememiz dosyasındaki talep ve içeriklerinin değerlendirilmesinde; davacı tarafından talebinin aynı konsept, aynı içecek türü ve içeceğin üzerinden yer alan grafik ile tabelaların benzer olduğu iddiasına dayandırdığı görülmektedir.

Her ne kadar davacı tarafça haksız rekabet yönünden da talepte bulunulmuş ise talep edilen hususlarının değerlendirilmesi görevinin diğer bir deyişle somut uyuşmazlığa konu delillerin takdirinin ihtisas mahkemesi olan Fikri Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne ait olacağı kuşkusuzdur.Görev kamu düzeni ile ilgili dava şartı olduğundan (HMK m. 114/c) iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önünde bulundurulur (HMK m. 115/1)Bu doğrultuda yukarıda açıklanan gerekçelerle,

açılan davada Mahkememiz görevli olmadığından davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.