İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/833 K.2026/127

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/833 Esas

KARAR NO : 2026/127

DAVA

Alacak (Uluslarası Hava Taşımacılığından Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 11/11/2024

KARAR TARİHİ : 05/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan alacak (uluslarası hava taşımacılığından kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı şirket arasındaki ticari ilişki kapsamında 16/01/2024-17/01/2024 tarihleri arasında varılan anlaşma ile -------- tedavi görmekte olan hasta --------- davalı şirket tarafından temin edilecek ambulans uçak ile ------- --------- belirtilen uçuş ve transfer programı dahilinde KDV dahil 54.120,00 USD+ 1.630.197,23 TL bedel karşılığında nakli konusunda anlaşıldığını, bu tutarın 17/01/2024 tarihinde davacı şirket tarafından davalı şirket hesabına aktarıldığı ve bu ödeme mukabilinde fatura tanzim edildiğini,

hastanın tedavisinin devam ettiği hastanede durumunun ağırlaşması sonucu uçuşun mümkün olamayacağının davalı şirket yetkilileri ile paylaşıldığını, bu bilgilendirme sonrasında sözleşme konusu taşımanın gerçekleştirilmediğini, bilahare davalı şirket ile yapılan görüşmelerde sözleşmenin ifası ve uçuşun mücbir sebeplerle gerçekleşmemiş olması nedeniyle yapılan zorunlu masraf ve giderler düşüldükten sonra bakiye tutarın iadesinin talep edildiği, ancak taraflarına bu hususta cevap verilmediğini, davacı şirket tarafından iade talebine ilişkin--------Noterliği'nin 23/02/2024 tarih ve --------- yevmiye numarası ile ihtarname keşide edildiği,

davalı şirket tarafından -------Noterliği'nin 01/03/2024 tarih ve ---------- yevmiye numarası ile "uçağın havalandığını 24 saatten önce yapılan iptallerde uçuş teamülleri gereğince bedel iadesi yapılmasının mümkün olmadığı ve bu nedenle taleplerinin karşılanmayacağı" açıklamasıyla ihtarnamenin gönderildiğini,

bu nedenlerle 107/2 maddesi uyarınca yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda tespit edilecek alacak miktarı üzerinde talep artırılmak üzere fazlaya ilişkin tüm yasal hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000 USD'lik belirsiz alacağı 23/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin tüm edimlerini yerine getirmiş olduğu, hasta transferinin gerçekleşmemesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, hizmet talebinin hızlıca yerine getirildiği ve çok kısa süre içerisinde tüm detaylarına kadar uçuşlar, transferler, hastane işlemleri organizasyonun tamamlandığını, uçuşa çok kısa bir zaman kala hastanın vefat ettiği bilgisinin taraflarına iletildiğini, ambulans uçak hizmeti veren firmanın hızlıca aranmış olmasına rağmen uçağın havalandığı bilgisinin taraflarına iletildiğini,

davalı şirket tarafından planlanan tüm sürecin karşı tarafın bilgisi ve onayına sunularak gerçekleştirildiğini, davalı şirket transfere ilişkin tüm süreçleri tamamlamasına rağmen davacı şirketin iptali neticesinde transferin gerçekleşemediğini, uçuş hizmetleri teamüllerine göre uçuş iptal talebi ve bedel iadesi şartları oluşmadığından alınan ücretin iadesinin mümkün olmadığını,

gerek Türk Sivil Havacılık Kanunu gerekse havayolu ile seyahat eden yolcuların haklarına dair yönetmelik hükümlerinde ve konu ile ilgili uluslararası sözleşmelerde uçuşa dakikalar kala uçuşun yolcu tarafından iptali halinde ücret iadesi yapılacağına dair bir hüküm bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında varılan anlaşma gereğince gerçekleşmesi planlanan transferin yolcunun vefat etmesi sebebiyle gerçekleşememesinden kaynaklanan HMK 107/2 maddesi uyarınca tespit edilecek alacak istemine ilişkindir.

Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.Taraflarca delil olarak dayanılan ihtarname kayıtları, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü kayıtları celp edilmiş ve sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.

Belirlenen uyuşmazlık noktalarının teknik değerlendirme gerektirmesi sebebiyle dava dosyası --------, ------ ve ------- oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, anılan bilirkişi heyeti tarafından sunulan 16/11/2025 tarihli rapor içeriğine göre; ödemeyi alan davalı taşıyıcının, aradaki anlaşmaya uygun şekilde sözleşmesel taşıyıcı sıfatıyla hem uçağı kiraladığı hem de doktor- hemşire ekibini hazırlamış olduğu ve de ilgili ödemeleri de yaptığı, taşımanın konusu olan hasta nakli işleminin iptalinde/gerçekleşmemesinde davalı taşıyıcının montreal konvansiyonu madde 19 ve 20 kapsamında herhangi bir kusuru olmadığı,

davacı tarafından mahkemeye aksi yönde bir anlaşma ya da delil sunulmadığı, bu nedenle ödenen ücret iadesi ile indirimi talebinin reddi gerektiği yönünde rapor sunulmuş olup, anılan söz konusu rapor HMK 282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık; taraflar arasında 16-17/01/2024 tarihleri arasında kurulan hasta, refakatçi doktor ve paramedik hemşire ile ilgili ekipmanın ------- --------- taşınmasına ilişkin kurulan ticari ilişkide taşınacak olan hastanın durumunun ağırlaşması ve akabinde ölmesine dayalı olarak taşımanın gerçekleştirilmediği iddiası kapsamında davacının ödediği bedelin iadesini talep edip edemeyeceği, edebilir ise miktarı, davalının yaptığı zorunlu masraf ve gider olup olmadığı,

sözleşme tarihi ve yapılacak taşımanın birbirini takip eden günler olması sebebiyle sivil havacılık kural ve teamülleri gereğince davacı tarafından hastanın durumuna ilişkin yapılan bildirimin makul sürede yapılıp yapılmadığı bu anlamda gerçekleşmemiş sebebe dayalı olarak iade isteminin dava edilen tutar kapsamında yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında,------- kalkış --------- varış, -------- kalkış ---------- varış olacak şekilde, uçak

ambulans niteliğinde bir uçak ile uçuş organize edildiği, davalı tarafından, uçuşun yanı sıra, yer hizmetleri ve uçak --------- dönüşü sonrası, ------- Hastane transferinin de organize edildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasında kurulan taşıma sözleşmesi öncesi, davalıya iletilen talepler doğrultusunda, davalının hazırlık çalışmaları yaptığı, uçuşu gerçekleştirecek şirketi aradığı, uçuş ekibinin ayarlandığı, uçuş planlarının hazırlandığı, hava trafik ile uçuş planı (rota) üzerinde mutabakata varıldığı, kalkış ve iniş alanları ve saatleri, uçuş sürelerinin, yer hizmetlerinin organize edildiği ve tüm ayrıntıların davacıya bildirilmesi sonrası davacının onayı ile sözleşmenin kurulduğu

, sözleşmeye uygun olarak uçuşun başlatıldığı, uçuşa çok kısa bir süre kala davacının nakli gerçekleştirilecek hastanın vefat etmesi nedeniyle uçuşun yapılmaması hususunda davalıyı bilgilendirdiğini beyan ettiği, uçuşun davalıdan kaynaklanmayan nedenle faydasız hale geldiği, davacının makul süre öncesinde davalı tarafı en hızlı şekilde bilgilendirerek uçuşun başlatılmamasını istemediği, davacının sözleşmeden doğan edimin ifası için gerekli tüm hazırlığı yaptığı, dava dışı doktor, hemşire ve hava ambulans şirketi ile anlaşarak uçak kiraladığı,

davacı tarafından uçuşa çok az bir vakit kala bilgi verilmesi üzerine uçağın kalkmaması hususunda davacı iletişim kurmaya çalışmış ancak uçak havalandığı için uçuş durdurulamamış, davalının kusuru bulunmaksızın yapılan uçuş nedeniyle taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacının ödediği bedelin iadesini isteyemeceği anlaşılarak davanın reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.