İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/141 K.2026/225

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2026/141 Esas

KARAR NO : 2026/225

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/02/2026

KARAR TARİHİ : 26/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (kambiyo senetlerinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; davalının --------İcra Müdürlüğü'nün -------- esas sayılı dosyası ile aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, söz konusu bononun bağımsız bir borcun senedi olmayıp, --------Ş Tarafından kullandırılan araç kredisine ilişkin olarak teminat amacıyla alınmış bir belge olduğunu, araç kredisine konu borç, araç satışı yoluyla tahsil edilmiş olup asıl borcun tamamen sona erdiğini, borç sona erdiğinden icra takibi başlatılmasının hukuken mümkün olmadığını, teminat bonoları, asıl borçtan bağımsız olarak talep edilemeyeceğini,

asıl borcu ifası ile birlikte teminat senedinin de hukuki dayanağının ortadan kalktığını, aksi yönde uygulama mükerrer tahsil anlamına geldiğinden hukuka açıkça aykırı olduğunu, bu nedenle ---------İcra Dairesi'nin --------- esas sayılı dosyasında takibe konu edilen bono nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile dava sonuçlanıncaya kadar icra dosyasında yürütülen tüm haciz ve takip işlemlerinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, dava konusu çekten dolayı davacının davalıya borcu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu 138. maddesinde. "Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir." hükmü yer almakla.

19.12.2018 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak, yürürlüğüne giren 7155 Sayılı Kanunun 20. maddesi ile 6102 Sayılı TTK. 'nın (5) maddesine eklenen 5/A maddesi gereğince ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmasından önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak düzenlenmiş olması ve 7155 Sayılı Kanunun (23) maddesi ile 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununa eklenen 18/A (2) maddesi ile.

"Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmakszın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir'' hükmü getirilmiştir. 05 Nisan 2023 tarih ve -------- sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 31, 34, 36, 37, 38 ve 41. maddeleri 01 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması 01 Eylül 2023 tarihinden itibaren dava şartı olarak kabul edilmiştir.6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 115. maddesi gereğince. Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.Tüm dosya kapsamına göre; davanın 09/02/2026 tarihinde açıldığı, Mahkememiz 11/02/2026 tarihli tensip tutanağının (14) nolu ara kararı uyarınca davacıya arabuluculuk tutanağının aslını veya onaylanmış bir örneğini Mahkememize sunması için 1 hafta kesin süre verildiği,

belirlenen kesin süre içinde davacı tarafından 17/02/2026 tarihli dilekçesi 12/02/2026 tarihinde arabuluculuk bürosuna başvuru yapıldığına ilişkin belgeyi dosyaya sunmuş ise de arabuluculuk dava şartı sonradan tamamlanabilen dava şartlarından olmadığından yukarıda yazılı yasa hükümleri kapsamında arabuluculuğa başvurmanın HMK'nun 114/2 maddesine göre özel dava şartı niteliğinde bulunduğu, söz konusu dava şartının mahkemece, re'sen gözetilmesi gereken ve sonradan tamamlanabilir nitelikte olmayan dava şartı niteliğinde olduğu,

emsal içtihatlarında bu yönde olduğu anlaşılmakla davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..