İstanbul Anadolu 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2018/405 K.2021/189

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/405 Esas

KARAR NO: 2021/189

DAVA

Endüstriyel Tasarıma Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması ve Önlenmesi ile Maddi ve Manevi Tazminat

DAVA TARİHİ: 20/09/2018

KARAR TARİHİ: 04/11/2021

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan endüstriyel tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat davasının yapılan açık yargılama sonucunda;

İSTEM / Davacı vekili ---- sunduğu dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili şirketin ----- faaliyetinde bulunduğunu, davaya konu tasarımın da müvekkili adına--- tarihinden itibaren ---tescil numarası ile tescil edildiğini, davalı tarafından ise müvekkiline ait --- numaralı tasarımın taklit edilmek ----markası adı altında üretilerek piyasaya satıldığını, aynı şekilde söz konusu ürünün davalıya ---- satın alınarak delil tespiti için Mahkemeye sunulduğunu, davalıya ait iş yerinde -----dosyası ile yapılan delil tespitinde alınan bilirkişi raporunda davalıya ait iş yerinde,---- ait iş yerinden alınan ürün üzerinde,

----- yapılan inceleme sonucunda müvekkiline --- benzerlerinin bulunulduğunun tespit edildiğini, davalının söz konusu eylemlerinin müvekkilinin tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu, müvekkilini maddi ve manevi zarara uğrattığını belirterek, bu sebeplerle davalının tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitine, tecavüz ve haksız rekabetin durdurulmasına, önlenmesine, belirsiz alacak davası olarak---- göre ---maddi tazminatın delil tespitinin yapıldığı ---- tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

---manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı ----- tarihinden işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı aleyhine verilecek mahkeme kararının masrafı davalıya ait olmak üzere kamuya duyurulması için ülke çapındaki gazetelerden birer tanesinde yayınlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

-------- sayılı kararı ile dava dilekçesinin -----hitaben hazırlandığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ve Mahkememizin ---- numarasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

DAVAYA CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; davacı tarafa ait ürün ile müvekkili şirkete ait ürünler arasında belirgin farklılıklar mevcut olduğunu, aralarında benzerlik bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından üretilen ürünün müvekkili şirketin modelisti tarafından geliştirildiğini ve başka bir markanın ürünü baz alınarak üretilmediğini, davacı tarafa ait ürün ile müvekkili şirkete ait ürünlerin modellerinin farklı olduğunu, davacının ----- olduğunu, müvekkili şirkete ait ----oluştuğunu, delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporundaki tespitleri kabul etmediklerini,

davacı şirketin bilinen ve ürünleri her yerde dolaşımda olan bir marka olmadığını, davacının ürününün --- koruma altına alındığını, delil tespiti dosyasının ise ----- sürede davacının ürününün piyasada tanınması ve tescilli olduğunun müvekkili tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirketin davacının ürünü ile benzer olduğu iddia edilen üründen sadece ------ tane ürettiğini, böyle bir miktarın ----- faaliyet gösteren herhangi bir firmayı ciddi şekilde zarara uğratmasının mümkün olmadığını, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERVEGEREKÇE / Dava, davacı adına tescilli------ numaralı ---- koruma kapsamında kalan ürünlerin davalıya ---- hesaplarında ve iş yerinde satışa sunmak suretiyle meydana geldiği iddia edilen tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve durdurulması ile maddi ve manevi zararların tazminine ilişkindir.

Davacı tarafın talebi ile---- markasıyla benzer ürünleri satığı iddia edilen -----dava ihbar edilmiş, davayla ilgili beyanda bulunmamıştır.

Dosyaya ----getirtilmiş olup, incelendiğinde; ----- tarihinde davacı şirket adına tescil edildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından davalı şirket ile ihbar olunan----- aleyhine ---- sayılı dosyası ile yaptırılan delil tespitinde alınan bilirkişi raporunda; davacıya ait ---- numaralı ----- davalı ------- ait adreste yer alan iş yerinde bulunan ------ ayrıca ---- ait iş yerinden alınan ------ arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları, davalıya ----bulunduğu, davalıya ----benzerlerinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Dava konusu teknik bilgi gerektirdiğinden, tarafların delilleri toplandıktan sonra dosya üzerinde ve delil olarak sunulan ürün üzerinde Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış, ----- oluşan bilirkişi heyeti ---- havale tarihli raporda; tespit talep eden tarafa ait ---- numaralı endüstriyel tasarım ile aleyhine tespit istenen ------adresinde yer alan iş yerinde bulunan ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

bu sebeple benzer olarak algılandıkları, tespit talep eden tarafa ait ----numaralı-------- iş yerinden alınan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, aleyhine tespit istenene ait------numaralı tasarımın benzerlerinin bulunduğu, aleyhine tespit istenene-----benzerlerinin bulunduğu, davacı lehine marka hakkına tecavüz nedeniyle ------- olduğu, manevi tazminatın Mahkemenin takdirinde olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyanın önceki bilirkişi heyetine verilerek taraf vekillerinin itirazları da incelenmek suretiyle davalının ticari kayıtları üzerinde inceleme yapılarak dava konusu ürünlerden halen stokta mevcut ürün olup olmadığı,

davaya konu tasarımı kapsamında kalan ürünlerden ----- tarihleri arasında kaç adet sattığının tespit edilerek davacının üretim giderleri de dikkate alınmak suretiyle davalının sattığı bu ürünler davacı tarafça satılmış olsaydı elde edeceği gelirin hesaplanması ------ maddesi uyarınca davalının eylemi nedeniyle davacının mahrum kaldığı gelire göre tazminat hesabı yapılması yönünde rapor alınmasına karar verilmiş, aynı bilirkişi heyeti ---- raporda; tasarımın benzerliği yönünde kök rapordaki kanaatlerde bir değişiklik bulunmadığı,

davacı şirketin ---- ilişkin gelir tablosu incelendiğinde davacının faaliyet gelirinde --- karlılıkla çalıştığı, davacı şirketin ----elde ettiği, davalı ---yılına ilişkin --- incelemesi talep edilen -------dönemi üzerinde yapılan incelemede şirketin--- karlılık oranı ile çalıştığı, davalının defter ve belgelerinin üretim yapılacak ve satış miktarının tespit edilebileceği detayda ve düzende tutulmaması sebebi ile resmi satışlarının tamamı üzerinden hesap yapıldığı, davalının sektör bilirkişisince tespit edilen ürünlerin seri üretim mi yoksa tek tek mi üretildiği konusunda tespitte bulunamadığı,

bu çerçevede mali bilirkişi olarak ---- bildirmek zorunda kalındığı, buna göre davalının defter ve belgelerinin dava konusu üründen ne kadar ürettiği ve ne kadar sattığını takibini yapılacak detayda olmaması sebebi ile davalının dava döneminde mahkemenin inceleme yapmak üzere görevlendirdiği ----- ----elde ettiği, hukuki değerlendirme ve takdir Mahkemeye ait olmak üzere davacı lehine marka hakkına tecavüz nedeniyle -----karından mahrum kaldığı, diğer bir görüş olarak ise; davaya konu fiilin devam ediyor olduğu filli gerçeği de gözetilerek,

---- tarihinden önce gerçekleşen ihlaller için davacı lehine ----tarihinden sonra gerçekleşen ihlaller için ise----dönemini kapsadığından hesaplama ---- davalının işyerinde tespit edilen ürün sayısının ---- olması, sektör bilirkişisinin bu ürünlerin seri üretim olarak üretilmiş olabileceği konusunda herhangi bir tespit yapmaması dolayısı ile ---- arası dönemler için davacı lehine maddi tazminat hesabı; davacı lehine ----- elde etiği, elde dava konusu olayda taklit edilen maldan dolayı elde edilen karın davacının cirosu içerisinde ---- bir paya sahip olduğu kabul edildiğinde davacının---- kardan mahrum kaldığı belirtilmiştir.

Mahkememizce ----- davaya konu olan ürünlerin seri olarak üretilmek zorunda olup olmadığı, seri üretim yapılması zorunlu ise asgari kaç adet ürün üretilmesi gerektiği, davacının davaya konu tasarımı ile ürettiği ürünün satış fiyatı, maliyeti dikkate alınarak davalı tarafça üretilen ve halen elinde bulunmayan ürün sayısına göre davacının mahrum kaldığı gelire göre tazminat hesaplaması yönünde rapor alınmasına karar verilmiş olup, aynı bilirkişi heyeti ikinci ek raporda;

üretim yapılan şirketin araç, insan gücü, makine parkurlarına göre seri üretim yapıp yapmadıkları ve seri üretimde bir defada kaç adet üretim yapıldığının değişkenlik gösterebildiği, bu nedenle asgari üretim sayısının kesin olarak belirlenmesinin mümkün olmadığı, ancak bilindiği üzere ---- üretimlerinin çeşitli renk ve bedenlerde üretilerek tüketiciye sunulduğu,

dosya kapsamında dava konusu ürünün üç ----- olduğunun görüldüğü,----- bulunan ortalama bir ---- işletmesi için pastal katı olarak ---öngörüldüğünde, buna göre ---- üretilmiş olduğunun tahmini olarak öngörülebileceği, bu sayının ----- rakamlarına, sipariş adetlerine göre yeni partiler ile yükselebileceği, dava konusu ürünün satış rakamları tam olarak tespit edilemeyeceğinden tazminat hesabında --- normal olarak kabul edilmesi gerektiği, ürünün ---- fiyattan satıldığı kanaatine varıldığı, davacının satış maliyetinin --- olduğu,

buna göre----- davacının dava konusu olayda dava konusu ürün satışından sektör bilirkişisinin yapmış olduğu tespit ve satış fiyatı baz alındığında davalının dava konusu olay ile ilgili davacıya ---- tazminat ödemesi gerektiğine dair görüş belirtilmiştir.

Davacı vekili ---- tarihli talep arttırım dilekçesi ile maddi tazminat talebini ---- arttırdıklarını beyan etmiştir.

--------olarak tanımlanmış, bu kanun uyarınca tescil edilmiş olması halinde tasarımın tescilli------olarak korunacağı düzenlenmiştir.

Yine ---- maddesinde, tasarımın yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı, 58. maddesinde ise tasarım sahibinin, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabileceği düzenlenmiştir. ----- maddesinde de tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için önerilerde bulunmak,

ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak tasarım hakkına tecavüz olarak tanımlanmıştır.

Toplanan deliller, davacıya ait tasarım tescil kaydı, ------- dosyasında yapılan delil tespiti ve alınan bilirkişi raporu, yargılama sırasında alınan raporlar ve tüm dosya kapsamı ile; dava konusu-------- olduğu, her ------- aldığı, ------ şekilde daireyi geçerek ------- farklı olmasına ---------- davalıya ait ürüne göre daha kısa olduğu, ancak bu durumun tasarımları farklılaştırmaya yeterli olmadığı,---- önünde bulunan daire ve şeritlerden oluştuğu, bu nedenle davalının ürünü ile davacının tasarımının bilgilenmiş kullanıcılar üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

benzer olarak algılandıkları, davalının davacıya ait ----- ilgili yasal bir hakkının bulunduğuna dair bir iddiada bulunmadığı, bu tasarımın davacı ve davalı firmalar tarafından birbirlerinden habersiz olarak tesadüfen benzer şekilde tasarlanamayacağı, davalının basiretli bir tacir gibi üretimini yaptığı giysinin tasarımının başkasına ait olup olmadığını araştırması gerektiği, davacı adına tescilli tasarımın koruma kapsamında kalan ürünlerin üretilmesi, iş yerinde ve internet üzerinden satışlarının ve tanıtımlarının yapılmasının davacının ------ kaynaklanan haklarına tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğu,

ürünün maliyetine ve -----olarak üretildiği ve ---üretim yapılması gerektiği dikkate alındığında, ---- uygulandığında davacının mahrum kaldığı gelirin ---- olduğu, tarafların mali durumlarına, davalının kusurunun derecesine, dava konusu ürünün niteliğine ve tecavüz süresine göre----manevi tazminatın da hakkaniyete uygun olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

Davanın KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,

Davalının davacıya ait ---- tescil numaralı tasarımının koruma kapsamında kalan giysi ürünlerini------- kendisine ait işyerinde satışa sunmak suretiyle davalının tasarım tescilinden kaynaklanan haklarına tecavüz ettiğinin ve haksız rekabette bulunduğunun TESPİTİNE,

Tasarım haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin durdurulmasına, önlenmesine,

--- maddi tazminatın ve ---- manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı ------ tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Karar kesinleştiğinde hükmün masrafı davalıya ait olmak üzere ---- çapında yayın yapan bir gazetede 1 kez ilanına,

Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,

Alınması gereken 1.438,20 TL harçtan peşin alınan 444,96 TL harcın mahsubu ile bakiye 993,24 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı vekiline tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve durdurulması davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 5.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Davacı vekiline maddi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 5.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Davacı vekiline manevi tazminat davasının kabul edilen kısmı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Davalı vekiline manevi tazminat davasının reddedilen kısmı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

Davacı tarafından yatırılan 444,96 TL peşin harç ve 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 480,86 TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Davacı tarafından -----sayılı dosyasında yatırılan 35,90 TL başvurma harcı ve 59,10 TL peşin harç olmak üzere toplam 95,00 TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Davacı tarafından yapılan 237,20 TL tebligat ve müzekkere masrafları ile 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.237,20 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve red oranına göre, (%90) 2.913,50 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye (%10) 323,70 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,

Davacı tarafından -------- sayılı dosyasında yapılan 56,00 TL tebligat ve 500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 556,00 TL tespit giderinden davanın kabul ve red oranına göre, (%90) 500,40 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye (%10) 55,60 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,

Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,

Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/11/2021