İstanbul Anadolu 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2019/23 K.2021/187

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/23 Esas

KARAR NO: 2021/187

DAVA

Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüz Nedeniyle Tazminat

DAVA TARİHİ: 09/06/2018

BİRLEŞEN DAVA

TARİHİ :22/02/2021

KARAR TARİHİ: 04/11/2021

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İSTEM / Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ----- olduğunu , müvekkili şirket tarafından üretilen ----- olduğu gibi ---- çok sayıda kullanıcı tarafından tercih edildiğini,müvekkili şirket tarafından -------- uyarınca korunduğunu, ----- üzerinde telif hakkına sahip olduğunu, davalı şirketin , müvekkil şirkete----- hukuka uygun bir biçimde kullanıp kullanmadığı yönünde ---- dosyası ile tespit yaptırdıklarını, davalı şirketin ---- sağlamakta olduğunu, buna karşılık gerçekleştirilen keşif sonucunda --------- kullanıldığının tespit edildiğini, ancak tespit edilen ---- herhangi bir fatura veya lisans kaydı sunulamadığını ,

tespit edilen sürümlerin -------- yazılımın tespit tarihindeki -------- belirlenmesi gerektiğini, ----olduğunu, tespit edilen yazılımlarla ilgili ---suçuna konu olduğundan dava konusu davalı firma yetkilisi ---- dosyası üzerinden suç duyurusunda bulunduklarını, ---- eser sahibinin izni olmadan çoğaltılmasının bir mali hak tecavüzü teşkil ettiğini beyanla, fazlaya dair her türlü hakları saklı kalmak üzere şimdilik talep ettikleri ---- davalıdan tahsiline, ----iş bu belirsiz alacak davasında istenebilecek bedelin alt ve üst sınırlarının bilirkişi marifetiyle belirlenmesine,

bilirkişi incelemesi sonrasında belirli hale gelecek, belirsiz alacak davası tutarının tespit tarihi olan ----- tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte harç, masraf, vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir

CEVAP ; Davalıya usulune uygun tebligat yapılmış, duruşmaya gelmemiş ve herhangi bir yazılı beyanda bulunmamıştır.

BİRLEŞEN DAVADA İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, ---- üreticisi olduğunu, müvekkili tarafından ----- genelinde olduğu gibi --- sayıda kullanıcı tarafından tercih edildiğini, davalının yetkilisi olduğu iş yerinde --- olmak üzere toplam --- yüklendiğini ve kullanıldığını, bu durumun ---- tespit edildiğini, müvekkilinin eser sahibi olduğu --- olarak izin alınmadan çoğaltılması ve kullanılması yoluyla telif hakkı ihlallerinini gerçekleşmesi neticesinde eser sahibinin zarar ve ziyanını tazmini için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere---haklarından doğan alacağın, ------ sayılı, aynı konu ve alacak talebinin belirli hale getirilmiş olduğu dava ile tahsilide tekerrür olmamak kaydı ile tensiben birleştirilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP / Davalı ----cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; davacı taraf her ne kadar müvekkilin sorumluluğunu ---- da, somut davada dava şartlarının oluşmadığını, ---- tecavüzün ref’i davası açılabilmesi için her şeyden önce eser sahibinin veya diğer ilgili hak sahiplerinin, eser sahipliğinden kaynaklanan manevi ve/veya mali haklarının ihlal edilmiş olması ve ihlalin veya etkilerinin devam etmesinin gerekmekte olduğunu, diğer bir ifade ile taraflar arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmadan da ihlalin söz konusu olabileceğini, davalı şirketin mimari projeler çizen, kalitesi ve güvenilirliği ile bulunduğu ----- olduğunu,

----- işlerini yerine getirirken titizlikle davrandığını ve gerekli donanımını en iyi ve güvenilir yollardan sağladığını, müvekkilinin iş için kullanılması gereken ---- olarak satın ---- kurduğunu, çalışanlarını ise bu --- bilgilendirdiğini, şirketteki tüm --------geçmekte olduğunu, şirket çalışanın tüm bilgilendirme ve uyarılara rağmen müvekkilinin bilgisi dahilinde olmaksızın söz konusu yazılımları indirmiş olduğunu, ancak yazılımlar hiçbir projede kullanılmadan, hiçbir kazanç sağlamaksızın çalışan tarafından silindiğini, nitekim ------- sonra çalışanın bilgisayarında çöp kutusu klasöründe tespit edildiğini,

keşif esnasında her ne kadar bu husus müvekkiline söylense dahi keşif tutanağına yazılmamış olduğunu ve tutanağın da müvekkiline tebliğ edilmediğinden müvekkilinin itiraz hakkını kullanamadığını, --------- olduğunu, zaten bu tespit tutanağının baştan aşağı hatalı olduğunu, müvekkili çalışanın bir-------olduğunu, davacının iddia ettiğinin aksine-----esas alınması gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERVEGEREKÇE / Asıl ve birleşen davalar, davalı şirkete ait işyerinde----- bir adedinin izinsiz olarak kullanıldığı iddiasıyla, FSEK'nun 68 maddesi uyarınca üç katı kadar bedelin tahsili için açılan tazminat davalarıdır.

Davacı tarafından davalı şirket aleyhine Mahkememizin ----davada yapılan yargılama sonucunda.

Mahkememizce ---- sayılı kararla; dava dosyasındaki vakıalar ve deliller incelendiğinde; davaya konu olan ----satışı yapılan bir ürün olup, dava tarihindeki satış bedeli---- olarak hesaplanıp, kesin olarak dava dilekçesinde gösterildiği, --- uyarınca üç katı kadar bedel talep edildiği bildirilmesine rağmen, dava dilekçesinde belirttikleri bedelin ----------için belirsiz alacak davası açıldığı,

davacının, kendisi tarafından üretilen ve satışa sunduğu ----- rayiç bedelini dava dilekçesinde belirttiği, buna rağmen davasını belirsiz alacak davası olarak açma yoluna gittiği, o halde, davacının, dava tarihi itibariyle de söz konusu programların tazminata esas alınacak toplam rayiç bedelini belirleyebilecek durumda olup, ---- belirtilen ve şartları oluşmayan belirsiz alacak davası açamayacağı gerekçesiyle, dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmiş, kararın davacı tarafça İstinaf edilmesi üzerine ---- iletenlerden,

izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir.------ gibi yasa tazminat kriteri olarak sözleşme yapılmış olması halinin yanı sıra ----- dikkate almaktadır. ---- yapma ihtimalinde dahi , ----- bulunmaktadır.-----belirlenecektir.

Bu durumda davanın neticei talep kısmının kesin ve net olarak belirli olduğundan bahsetmek mümkün görülmediğinden davanın belirsiz alacak davası olarak görülmesi noktasında dava şartı noksanlığı bulunmadığından ilk derece mahkemesi kararı yerinde görülmeyip kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. " denilerek kararın kaldırılmasına ve dosyanın yargılama yapılmak üzere Mahkememize iadesine karar verilmiştir.

Dosya Mahkememizin ---- numarasına kaydedilerek, yargılamaya devam edilmiştir.

Davacı tarafından davalı aleyhine Mahkememizin ---sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırılmış, Mahkememizce ---- ---- bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle yaptırılan delil tespiti neticesinde düzenlenen ---- tarihli tespite konu olan işyerinde yapılan incelemede; ---tespit konusu çalışır vaziyette yazılıma rastlandığı,---- rastlanıldığı, aynı programın, aynı anda, aynı ---- kullanılmasının mümkün olmadığı ve hayatın doğal akışına aykırı olduğundan, bu ----- kullanılabileceğinin öngörüldüğü yönünde görüş bildirmiştir.

Dava konusu teknik bilgi gerektirdiğinden, tarafların delilleri toplandıktan sonra Mahkememizce dosya bilişim uzmanı bilirkişi ---- tevdi olunarak --- tarihli raporunda; davalı yan adresinde tespit edilen ------ olduğu yönünde görüş bildirmiştir.

Yine Mahkememizce aynı bilirkişiden ------bedellerinin tespiti, bu tarihte bu programların satışı yapılmıyorsa buna göre satış bedellerinin tespiti için ek rapor istenilmiş, --- tarihli ek raporda;---- altında olduğu, davacının ---- ----üzerinde mali hakları kullanma yetkisine haiz olduğu, davacının izni olmaksızın, davalı tarafından iş yerinde bulunan --- yüklendiği,----yapılan tespit sonucunda------ tarihinde tespit edildiği, davalının söz konusu ---- gösterir herhangi bir geçerli belge sunmadığı,

açıklanan teknik sebeplerden, aynı ----- farklı sürüm aynı yazılımların farklı yazılımlar olarak değerlendirilmesi ve maliyet hesabında yüklü sürüm sayısı kadar ele alınması gerektiğini değerlendirildiği, davacıya ait ---- olduğu, ---- uygulandığında ---uygulandığında --- olduğu, buna göre üç yazılımın toplam rayiç bedelinin ----istinaden davalıdan “bedelin üç katı fazlasına kadar------ talep edebileceği yönünde görüş bildirilmiştir.

Davacı vekili asıl davayla ilgili --- tarihli bedel artırımı ve ıslah dilekçesinde özetle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,--- üç katına kadar tazminat talep etme hakkı olmasına rağmen, davayı dosyada mübrez bilirkişi raporlarında da yer verilen, lisanssız olarak kullanıldığı tespit olunan --- ---- haksız fiil tespit tarihi olan ---tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı tarafça asıl davada davalı olan şirketin yetkilisi hakkında aynı olayla ilgili olarak açılan --- davası ile bu dava arasında fiili ve hukuki irtibat bulunduğundan --- tarihli birleştirme kararı ile her iki davanın birleştirilmesine ve yargılamaya ----sayılı davası üzerinden devam olunmasına karar verilmiştir.

Davalı---- dosya içine getirtilmiş, incelendiğinde birleşen davanın davalısı .-----yetkilisi ve ortağı olduğu tespit edilmiştir.

--- aynı olayla ilgili --- yargılaması sonucunda --- Karar sayılı kararla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın --- tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Birleştirme kararından sonra asıl davada alınan bilirkişi raporları birleşen davalı vekiline tebliğ edilmiş, davalı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, delil tespiti için yapılan işlemde hakimin hazır bulunmaması nedeniyle işlemin geçerli olmadığını------ bulunduğunu, raporda bir yıllık ----- üzerinden hesaplama yapılmasının doğru olmadığını, ---- kiralanabileceğini, ayrıca --- olmasına rağmen -----hesaplama yapıldığını, bedelin ihlal tarihine göre tespit edilmesi gerekirken dava tarihine göre tespit yapıldığını, davalı müvekkilinin olayda kusuru bulunmadığını, davacının üzerine düşen tedbirleri almadığını belirterek itiraz etmiştir.

HMK'nun 278/3. maddesi uyarınca bilirkişinin raporunu hazırlayabilmesi için bir şey üzerinde inceleme yapması zorunluysa, hakim tarafından kendisine inceleme yetkisi verilebilir. Mahkememizin ------ sayılı dosyasında verilen delil tespiti kararı ile bilirkişiye aleyhine tespit istenene ait iş yerindeki bilgisayarlar üzerinde inceleme yetkisi verildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen tespit tutanağının davalı şirket yetkilisi ve birleşen davanın davalısı------- da okunup itiraz şerhi yazılmadan imzalandığı, tutanakta yazılımların------bulunduğuna dair bir tespitin bulunmadığı, bu nedenlerle yapılan delil tespitinin usulüne uygun olduğu, asıl ve birleşen davalı vekilinin bu yöndeki itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Toplanan deliller, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre,----- --- vasfında oldukları, --- hükmü de nazara alındığında, eserle ilgili hakların ve kullanım yetkisinin sahibinin davacı şirket olduğu, ---- tarihinde yapılan delil tespiti ---- birleşen davalı --- yetkilisi ve ortağı olduğu ---ait iş yerinde bulunan----- ---- çalışır durumda olduklarının tespit edildiği, böylece davalılar tarafından, davacıya ait eserden kaynaklanan çoğaltma haklarının ihlâl olunduğu, eylemin davalı şirkete ait iş yerinde kullanılan ------bulunması,

bunların davalı şirketin sorumluluğunda kullanılması karşısında, bunun işle ilgisi bulunmayan herhangi bir personelin münferit eylemi yahut davalı şirketin bilgisi dışında gerçekleşmiş bir vakıa olarak kabul edilemeyeceği, eylemden ---- davalının doğrudan sorumlu bulunduğu, davalının kendisini sorumluluktan kurtarabilecek bir kanıt sunmadığı, birleşen davalı----da şirketin iş ve eylemlerini gerçekleştiren kişi konumunda bulunması sebebiyle haksız fiil niteliğindeki bu eylemden sorumluluğunun bulunduğu,

davacının, sorumluluğu bulunan davalılardan, malî haklarının ihlâli ve uğradığı zarar sebebiyle eylem tarihinde yürürlükte bulunan ---- uyarınca üç katı kadar telif tazminatı isteyebileceği,---- satışa sunulması nedeniyle, eski tarihli dava konusu programların rayiç bedelinin daha ucuz olacağı, ----tarihindeki---- olduğu , --- olduğu,

davalı ve birleşen davalı tarafça yalnızca ---- edilebileceğine dair itirazları doğrultusunda, davacı tarafın her iki davada da yalnızca iki adet yazılımın toplam rayiç bedelinin ----- da daha az olan ----- talep ettiği anlaşılmakla, taleple bağlı kalınarak asıl davanın kabulüne ve birleşen davada kabul edilen tazminatın tahsilinde tekerrür olmamak üzere birleşen davanın da kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

Asıl davanın KABULÜNE,

Davacıya ait ---- yazılımların davalı tarafça ---maddesi uyarınca rayiç bedelin ----tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Birleşen davanın KABULÜNE,

Davacıya ait----yazılımların davalının yetkilisi olduğu şirkete ait--- izinsiz kullanılması nedeniyle asıl davada hükmedilen tazminat ile tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla taleple bağlı kalınarak----- tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Alınması gereken ------ harcın davalı ve birleşen davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı-birleşen davacı vekiline Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 11.590,00 TL vekalet ücretinin davalı ve birleşen davalıdan tahsili ile davacı-birleşen davacıya ödenmesine,

Davacı-birleşen davacı tarafından asıl dava ve birleşen davada yapılan 2.835,30 TL peşin harç (ıslah harcı dahil), 95,20 TL başvurma harcı, 289,33 TL tebligat ve müzekkere masrafları ile 1.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.219,83 TL yargılama giderinin davalı ve birleşen davalıdan tahsili ile davacı-birleşen davacıya ödenmesine,

Davacı tarafından Mahkememizin----gideri olmak üzere toplam ---- masrafın davalı -----tahsili ile davacıya ödenmesine,

Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,

Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.04/11/2021