İstanbul Anadolu 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/10 K.2020/205

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2020/10 Esas

KARAR NO : 2020/205

DAVA

FSEK 68.Madde Gereğince Maddi Tazminat

DAVA TARİHİ : 12/10/2009

KARAR TARİHİ : 19/11/2020

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan FSEK 68.madde gereğince tazminat davasının yapılan açık yargılama sonucunda;

İSTEM / Davacı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; davacıların varisi---------- televizyonunda yayınlandığını, eski --------- kapsamında koruma süresi sona erdiğinden filmin haklarının kendilerine döndüğünü, telif bedeli ödenmesi için ihtarnameler keşide edilmesine rağmen ödeme yapılmadığını, her bir film için ödenmesi gereken 1.667,00 TL'nin -------. 68'e göre üç katı olan 5.000,00 TL'nin her bir gösterim için 30.000,00 TL'nin gösterim tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile ödenmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; davada 1 yıllık haksız fiil zamanaşının dolduğunu, diğer varislerin de davada taraf olması gerektiğini, filmlerin -------ait olduğunu ispatlamaları gerektiğini, ---- tarihinde yayınlandığı iddiasının gerçek dışı olduğunu,---- ------- akdedilen sözleşmeler çerçevesinde yayınlandığını, davacının faize ilişikin talebinin de isabetli olmadığını ileri sürerek, davanın reddini talep etmişlerdir.

DELİLLERVEGEREKÇE / Dava, davacının hak sahibi olduğu filmlerin davalıya ait ----- izinsiz olarak yayınlanması sebebiyle FSEK'nun 68.maddesi gereğince açılan maddi tazminat davasıdır.

Sunulan ---------mirasçıları olduğu , buna göre taraf teşkilinin tamamlandığı görülmüştür.

Dava konusu filmlerin mali haklarını devraldıklarını iddia eden ------------- davalı yanında feri müdahil olarak duruşmaya katılmak istemişler, davanın sonucu bu şirketleri de ilgilendirdiğinden feri müdahale talepleri kabul edilmiştir.

Davacı tarafından davalı aleyhine Mahkememizin -----Karar sayılı dosyası ile yapılan yargılama sonucunda Mahkememizce dava konusu edilen filmlerden "-----------tarihinde yürürlüğe giren 4630 sayılı yasa ile korunma süresi 20 yıl iken,---- yılından önce imal edilen filimler yönünden koruma süresinin 70 yıla çıkartıldığı, uzatılan bu koruma süresinde yapımcının vefat etmiş ise somut olayda olduğu gibi mirasçılarının yararlanması gerektiği, dosyada bulunan bilirkişi raporuna göre herbir gösterim için istenebilecek rayiç bedelin 1.667,00 TL olduğu, ---------- gösteriminin bulunduğu,---- isimli filmin iki kez gösterimin yapılmış olduğu,

rayiç bedellerin toplamının 6.668,00 TL olduğu, FSEK 68/1 maddesi gereğince--- çarpılması sonucunda davacıların isteyebileceği toplam telif tazminatının 20.004,00 TL olduğu hesaplanarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkememizin bu kararı Yargıtay ---.

Hukuk Dairesinin ------- Kararı sayılı ilamı ile "davacı taraf dava konusu --- eserlerinin toplam 6 defa izinsiz olarak yayınlandığını iddia etmiş, buna karşılık davalı taraf --- tarihli gösterimlerin yapılmadığını savunmuş, bu beyan üzerine davacı taraf 09.04.2004 ve 13.03.2009 tarihlerinin zuhulen yazıldığını, dava dilekçesinin 3 numaralı bendinde belirtilen tarihlerin doğru olduğunu belirttiği, buna göre, taraflar arasında dava konusu sinema eserlerinin gösterim sayısının ihtilaflı olduğu anlaşılmakta olup,

mahkemece tarafların bu hususa ilişkin delilleri sorulmak ve bu hususta araştırma yapılmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, gösterim sayısına ilişkin deliller toplanmadan ve araştırma yapılmadan eksik inceleme ile sinema eserlerinin toplam 4 kez izinsiz yayınlandığı kabul edilerek mali haklar tazminatına hükmedilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir." denilerek bozulmuştur.

Mahkememizce bozmaya uyularak ------ Esas numarası alınmak suretiyle yapılan yargılama sonucunda; film gösterimlerine ilişkin olarak, --------yazılan müzekkereye verilen cevapta--------- kez yayınlanmış olduğu bildirilmiş olmakla ve rayiç bedellerin toplamı 6.668,00 TL olduğu tespit olunduğundan FSEK 68/1 maddesi gereğince---- tazminatının 20.004,00 TL olduğu kabul edilerek,

davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, iş bu karar da Yargıtay ----.Hukuk Dairesinin --------- sayılı ilamı ile "dava, dava konusu ---- eserlerinin izinsiz olarak yayınlanması nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, temyize konu ---- tarihinde yayınlandığı ileri sürülen ----- tarihinde yayınlandığı ileri sürülen -----------------eserlerinin belirtilen tarihlerde yayın akışı içerisinde yayınlanacağı gazete nüshalarında ilan edilmiştir. Bu durumda, gazete yoluyla --- yayınlanmadığını ispat külfeti davalıdadır.

Davalı tarafça bu filmlerin anılan tarihlerde yayınlanmadığına dair herhangi bir delil bildirilmediğine göre, mahkemece bozma ilamı doğrultusunda 2 adet -- yayınlandığının kabulü ile buna göre tazminata hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle ispat külfetinin ters çevrilerek, bu iki gösterime dair davanın kısmen reddi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir." denilerek bozulmuştur.

Mahkememizce usul ve yasaya uygun bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.

Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, dava konusu filmlerle ilgili belgeler dosya içine getirtilmiş ve konusunda uzman bir heyetten denetime elverişli bilirkişi raporu alınmıştır.

Bilirkişiler mahkememize sundukları raporlarında özetle; dosya kapsamında dava konusu filmlerin yayınlandığına dair kesin kanaat oluşturmaya yeterli delil bulunmadığı ancak davalı tarafın ------ yayınlandığı iddiası dışında eserlerin yayınlandığını kabul ettiği, dava konusu filmlerin davacıların murisine ait olduğu yönünde kanaat oluştuğu taktirde davacı talebinin kabul edilebileceği, dört yayın bakımından ispatlandığı kabul edildiği taktirde her bir gösterim için talep edilen 1.667,00 TL ücretin rayice uygun olduğunu belirtmişlerdir.

Davacı tarafça "------------- tarihinde yayınlandığını kabul etmemiştir. Ancak bu filmlerin gazetede yayınlanan----- kanalının yayın akışında yer aldığı tespit edilmiş, davalı tarafça ilan edilen bu yayın akışına rağmen filmlerin gösterilmediğine dair hiç bir delil sunulmadığından, davalı tarafın inkar ettiği bu film gösterimlerinin de yapıldığı kanaatine varılmıştır.

FSEK'nun 8/5. maddesinde sinema eserinin sahibi, yönetmen, ------- yazarı olarak belirlenmiştir. 2001 yılında 4630 sayılı yasa ile yapılan değişiklikle FSEK'nun 8/3. maddesinde sinema eserlerinin sahibi, yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazarı, ----- ve ---- olarak ifade edilmiştir. 2001 yılında FSEK'nun 80. maddesinde yapılan değişiklikle film yapımcılarına bağlantılı haklar tanınmıştır. Yürürlükte olan FSEK'nun ek madde 2-son hükmüne göre bu kanunun sinema eseri sahipliği ile ilgili hükümleri 4110 sayılı yasanın yürürlüğe girdiği -- tarihinden sonra yapımına başlanan sinema eserlerine uygulanır hükmünü getirmiştir. Bu kapsamda dava konusu edilen eserin hak sahibi yapımcısıdır.

------ devir senedi ile dava konusu edilen ---- isimli sinema eserlerinin devredildiği tespit edilmiştir.---- tarihinde yürürlükte bulunan 5846 sayılı FSEK'nun 29. maddesinde açıklanan sinema eserlerinin aleniyet tarihinden itibaren 20 yıllık koruma süresi ile sınırlı bulunmasına,

aynı yasanın 59. maddesi uyarınca koruma süresi sona erdikten sonra devralan kişinin sahibi bulunduğu mali hakların sona ereceğinin belirtilmiş olmasına ve 51. maddesine göre de ileride çıkarılacak mevzuatla koruma süresinin uzatılmasıdan doğacak yetkilerden eser sahibi veya ölmüş ise 63. madde gereğince mirasçıları yararlanacağından, muris eser sahibiyle yapılan ve ---- tarihinde aleniyet kazanan sinema eseri üzerindeki mali hakların devrine ilişkin ---- tarih ve 4630/16 sayılı yasa ile değişik 5846 sayılı yasanın 27. maddesi ile uzatılan koruma süresinden davalı tarafın faydalanması mümkün bulunmamaktadır.

Bir filmin televizyonda yayınlanması FSEK'nun 25. maddesinde düzenlenen umuma iletim hakkı kapsamına girer. Dolayısıyla bu hakkın kullanılması için eser ya da haksahiplerinden hukuka uygun bir izin alınmadan filmin yayınlanması haksız fiil niteliğinde olup, hak sahiplerine tazminat yahut FSEK'nun 68. maddesi uyarınca bir bedel talep etme imkanı tanır. Belirlenen kullanım için ödenmesi gereken rayiç --- popülerliği , yayınlandığı kanalın kapsadığı coğrafi alan, sektörel koşullar vb kıriterlere göre belirlenmesi gerekir. Bilirkişilerce bu kriterler gözetilmek suretiyle herbir gösterim için 1.667,00 TL nin rayice uygun olduğunu belirtmişlerdir. Mahkememizce de bu miktara itibar edilmiştir.

Mahkememizce usul ve yasaya uygun Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonrasında; toplanan deliller, bilirkişi raporu, filmlerle ilgili hak sahipliği belgeleri ve tüm dosya kapsamı ile, davaya konu olan ----------toplam altı kez izinsiz olarak yayınlanmış olduğu, bu şekilde davacıların umuma iletim haklarının ihlal edildiği ve filmlerin rayiç bedellerinin toplamının 6.668,00 TL olduğu tespit olunduğundan , davacıların FSEK 68/1. maddesi gereğince 3 katı telif tazminatı talep edebilecekleri anlaşılmakla, davanın kabulüne, taleple bağlı kalınarak 30.000,00 TL'nin11/08/2008 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

Davanın KABULÜNE,

"------------- ----- izinsiz gösterimi nedeniyle------ tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Alınması gereken 2.049,30 TL harçtan peşin alınan 512,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.536,70 TL harçtan bozmadan önce davalı adına vergi dairesine harç tahsil müzekkeresi olarak yazılan 854,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 682,70 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı vekiline davanın kabul edilen kısmı üzerinden --------gereğince takdir olunan 4.910,00 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Davacı tarafından yapılan harç, tebligat ve müzekkere masrafları ile bilirkişi ücretine esas olmak üzere toplam 2.826,95 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Davalı ve fer'i müdahiller tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,

Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin ve feri müdahil ------ yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 GÜNLÜK süre içersinde Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.