İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/73 K.2025/61

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/73

KARAR NO : 2025/61

DAVA

Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini

DAVA TARİHİ : 03/04/2024

KARAR TARİHİ : 06/03/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkilinin -----esas unsurlu marka ve tasarımları TPMK nezdinde tescil ettirdiğini, TPMK nezdinde tescilli -- ibareli markası başta olmak üzere, “-----esas unsurlu çok sayıda tescilli ve tanınmış marka ve tasarımın sahibi olduğunu, müvekkilinin ---- markasını 2017 yılından bu yana afişlerinde, reklamlarında sıklıkla kullandığını, “---- ibaresinin müvekkili ile birlikte tanındığını----başvuru numaralı ---- markası, --- başvuru numaralı “----- markası, ---- ve --- başvuru numaralı ----- şekil markası, ---- başvuru numaralı-----şekil markası,

---- başvuru numaralı “-----” markası ve----numaralı ----- tasarımı başta olmak üzere müvekkili şirkete ait ----- esas unsurlu tescilli, tescil süreci devam eden ve tescilsiz çok sayıda marka ve tasarım bulunduğunu, davalı şirket tarafından, müvekkilinin tescilli ve yaygın bir şekilde kullanılan marka ve tasarımlarının müvekkilinin izni, onayı olmadan haksız bir şekilde, marka ve tasarım ihlali oluşturacak şekilde kullanıldığını, 2023 Eylül, Ekim, Kasım,

Aralık ve 2024 Ocak aylarında davalı---- tarafından müvekkilinin gerek tescilli gerekse kullanım sonucu müvekkille özdeşleşen marka ve tasarımlarının esas unsuru olan----ibaresi ve ayrıca -----ibaresi ile aynı anlama gelen "-----" ibaresinin TV, internet ve diğer mecralarda müvekkilinin marka ve tasarımı ile iltibas yaratacak şekilde kullanıldığını, davalı şirkete işbu haksız kullanımlar yönünden 08.09.2023 tarihli ve -----.Noterliği ----- yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini ve kullanımların kaldırılmasının ihtar edildiğini, davalı tarafından gerçekleştirilen söz konusu haksız kullanımların,

müvekkilinin yıllardır yaptığı yüksek bütçeli reklam yatırımlarının da haksız bir şekilde kullanılması ve bu yolla müvekkilinin tanınırlığından haksız bir şekilde faydalanılması anlamına geldiğini, müvekkili tarafından açılan tespit dosyalarında davalı tarafından “----- kullanımlarının marka ve tasarım hakkı ihlali oluşturduğunun tespit edildiğini, bu sebeplerle SMK m.149/1/a uyarınca, davalı ---- tarafından TV, internet ve diğer mecralarda gerçekleştirilen----” kullanımının,

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu uyarınca müvekkilinin TPMK nezdinde tescilli “----- esas unsurlu marka ve tasarımlarından kaynaklanan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, SMK m.149/1/b uyarınca, davalı ----- tarafından TV, internet ve diğer mecralarda gerçekleştirilen-----kullanımının, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu uyarınca müvekkilinin TPMK nezdinde tescilli ----- esas unsurlu marka ve tasarımlarından kaynaklanan haklarına yönelik muhtemel tecavüzlerin önlenmesine,

SMK m.149/1/c uyarınca, davalı----- tarafından TV, internet ve diğer mecralarda gerçekleştirilen “----- kullanımının, müvekkilinin TPMK nezdinde tescilli “-----” esas unsurlu marka ve tasarımlarından kaynaklanan haklarına 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu uyarınca tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden fiillerinin durdurulmasına,

SMK m.149/1/ç uyarınca, davalı ----tarafından TV, internet ve diğer mecralarda gerçekleştirilen ----- kullanımının, müvekkilinin TPMK nezdinde tescilli ----- esas unsurlu marka ve tasarımlarından kaynaklanan haklarına 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu uyarınca tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden fiillerinin kaldırılmasına, SMK m.149/1/g uyarınca, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Davacı tarafa ait ----ibareli ve bu ibareyi içeren yalnızca 3 adet marka tescili bulunduğunu, bu tescilli markalardan 2 tanesinin “----.

1 tanesinin ise “----şeklinde olduğunu, davacıya ait --- tescil numaralı olan marka 35.sınıfta tescilli olmakla, Davacının, davalı üvekkili şirketin----- ibarelerini kullanmaya başladıktan sonra 27.11.2023 tarihinde tescil edildiğini, sözkonusu ibare üzerinde öncelikli hak sahibi olduklarını, ---- ibaresinin zayıf bir marka olduğunu, ayrıca taraflara ait -----markalarının tüketici nezdinde son derece ayırt edici iki marka olduklarını, Müvekkili şirketin sosyal medya hesaplarından yayınladığı ve kaldırdığı herhangi bir paylaşımın iltibasa mahal vermesinin imkânsız olduğunu,

davacıya ait hiçbir ayırt edicilik ve yenilik unsuru taşımayan marka ve tasarımın tescillerinin hukuka uygun olmadığını, TPMK tarafından 2014 yılında müvekkili şirketin “-----” ibaresinin tanınmış olarak-----kodu ile kabul edildiğini, davaya konu edilen “-----ibarelerinin müvekkili şirketin tanınmış “-----” markası ile beraber kullanıldığını, davaya konu edilen ifadelerin müvekkili şirket tarafından markasal olarak kullanılmadığını, tanımlayıcı bir ifade olarak kullanıldığını beyan ederek, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı tarafın ---- şeklindeki ve sosyal medya paylaşımları ve basılı tanıtım broşürlerinin kullanımları dolayısıyla davacı adına tescilli-----ana unsurlu markaları yönünden marka hakkına tecavüz oluşturup oluşturmadığı, haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.Ticaret sicil kaydı yazı cevabında davalı şirketin 01/11/2023 tarihinde, davacı şirketin ise 28/03/2008 tarihinde tescil edildiği bildirilmiştir.

Dosyaya Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ----tescil numaralı-----markasının 35.sınıfta 27/11/2023 tarihinde---- tescil numaralı----markasının 09, 16 ve 41,sınıfta 07/11/2023 tarihinde, ---- markasının 16 ve 35.sınıflarda 24/08/2017 tarihinde davacı adına tescil edildiği, ---- tescil numaralı şekil markasının 14.sınıfta ---- adına 08/11/2018 tarihinde tescil edildiği, ----- tescil numaralı şekil markasının 09, 16 ve 41.sınıfta başvuru aşamasında olduğu, --- tescil numaralı ----- markasının 35.sınıfta davacı adına başvuru kaydının yaptığı bildirilmiştir. -----

.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ----- sayılı dosyası ile yapılan delil tespiti neticesinde---- tarafından düzenlenen 21.12.2023 tarihli raporda özetle;----- ait olduğu, iş bu sosyal medya hesabında gerek 13/11/2023 tarihinde ve gerekse 23/11/2023 tarihinde yapılan incelemelerde, profil sayfasında “13.874” gönderi paylaşıldığı, sayfayı “8,3 Mn” kişinin takip ettiği, sayfa yöneticisinin ise “5” kişiyi takip ettiği görülmüş olup bu bilgilerin hemen altında; ---- Kanalımıza Katıl ----- açıklamasının yazılmış olduğu, Son gönderi tarihinin “23 Kasım 2023” olduğu, profil sayfasının Aralık 2013’te açıldığı,

Yukarıda belirtilen ----- adresine tıklandığında açılan sayfada 23 Ekim 2023 tarihinde paylaşılmış kısa bir videonun bulunduğu, açıklama kısmında ----, 18-24 Ekim 2023 tarihleri arasında geçerli fiyatıyla hem ----- adresinin hemen yukarıda açıklaması yapılan paylaşıma yönlendirdiği, 3----- adresine tıklandığında açılan sayfada 13 Ekim 2023 tarihinde paylaşılmış kısa bir videonun bulunduğu, açıklama kısmında ----- 11-17 Ekim 2023 tarihleri arasında geçerli fiyatıyla -----” yazılı olduğu, ------ adresine tıklandığında açılan sayfada 6 Ekim 2023 tarihinde paylaşılmış kısa bir videonun bulunduğu,

açıklama kısmında -----1-10 Ekim 2023 tarihleri arasında geçerli fiyatıyla -----yazılı olduğu, ----- adresine tıklandığında açılan sayfada 27 Ekim 2023 tarihinde paylaşılmış kısa bir videonun bulunduğu, açıklama kısmında ----- 25-31 Ekim 2023 tarihleri arasında geçerli fiyatıyla ------ yazılı olduğu, ------ adresinin hemen yukarıda açıklaması yapılan paylaşıma yönlendirdiği, Yukarıda belirtilen ve 1, 2, 3, 4, 5, 6. Sırada yazılmış olan videoların tamamında ---- isim ve logosunun en üstte kullanıldığı ve logonun hemen altında “----- ibaresi bulunduğu,

aynı video içerisindeki bir sonraki karede “----- başlığı altında 11’er adet ürünün görsellerinin birlikte kullanıldığı, daha sonra ürünlerin tek tek gösterilerek fiyat bilgilerinin paylaşıldığı, videoların sonunda ----- açıklaması ile videoların son bulduğu, 7----- Adresinin İncelenmesinde: İş bu URL’nin ---- isimli video paylaşım sitesindeki ----” adındaki kanala (------ ait olduğu, bu kanalın incelemenin yapıldığı 24/11/2022 tarihi itibari ile 79,4B (Yetmiş Dokuz Bin Dört Yüz) abonesinin bulunduğu,

davaya konu reklamın ---- kısmında 6 Ekim 2023 tarihinde “----, 1 - 10 Ekim 2023 tarihleri arasında ------ açıklaması ile paylaşıldığı,----Adresinin İncelenmesinde: Açılan sayfada 13 Ekim 2023 tarihinde paylaşılmış kısa bir videonun bulunduğu, açıklama kısmında----- yazılı olduğu,----- Adresinin İncelenmesinde: Açılan sayfada -----başlığı altında 11’er adet ürünün görsellerinin birlikte kullanıldığı, daha sonra ürünlerin tek tek gösterilerek fiyat bilgilerinin paylaşıldığı, videoların sonunda----- açıklaması ile videoların son bulduğu,

----Sosyal Medya ve ----- Video Paylaşım Sitelerinde Resen Yapılan İncelemelerde: ----- isimli sosyal paylaşım sitesindeki “-----” adındaki hesaba dair yapılan incelemelerde verilen URL’ler haricinde 22 Eylül 2023 ve 29 Eylül 2023 tarihlerinde de davaya konu paylaşımların yapılmış olduğu, ---- isimli video paylaşım sitesindeki “-----” adındaki kanala dair yapılan incelemelerde verilen URL’ler haricinde 11 Kasım 2023 tarihinde de davaya konu paylaşımın yapılmış olduğu,

Tespit isteyene ait TPMK nezdinde gerek marka gerek Tasarım tescili ile birden fazla sınıfta korunmakta olan ‘’-----’ markası karşısında karşı tarafça tescilsiz şekilde kullanılan ‘-----’ ibaresi tüketici nezdinde SMK 6/1 maddesinde tadat edildiği üzere karışıklığa sebep olma ve karıştırılma ihtimali yönünde görüş bildirilmiştir.

Marka hakkına tecavüz haksız rekabet talepleri yönünden marka hukuku uzmanı, gıda perakende sektöründe uzman, reklam sektöründe uzman ve bilişim uzmanından oluşan heyet raporunda özetle.

Davacı şirket adına ---- tescil nolu , ---- tescil nolu , ----- tescil nolu markalarının 35. sınıfta yer alan hizmetlerde tescil edilmiş olduğu, Davacı şirket adına ---- tescil nolu , ---- tescil nolu , ----- tescil nolu markalarının 2017 yılından itibaren 35. Sınıfta yer alan hizmetlerde MARKASAL olarak kullanıldığı, söz konusu ibarenin bu hizmetlerde ayırt edici niteliğe sahip olduğu, zayıf marka olarak kabul edilemeyeceği, davalının----- ibaresini davacının kullanımlarından daha önceden markasal olarak kullandığı, tanıttığına ilişkin öncelikli hak sahipliği iddialarının ispatlanamadığı,

davalının kullanımlarının davacının tescilli markaları ile görsel, fonetik ve kavramsal olarak taşıdığı ayniyet taşıdığı ve orta düzeyde tüketici nezdinde karışıklığa mahal verebileceğine dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı SMK'nın SMK 7., 29,149,150 ve 151. Maddeleri ile TTK'nın 54 Vd. Maddeleri,

GEREKÇE

Dava; SMK'nın 7 ve 29. Maddesinden kaynaklı marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ve marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetten kaynaklı maddi ve manevi tazminat tazminat davasıdır.

Davacı taraf, davalıtarafın " -----" markasını ticaret unvanı, olarak ve internet ala adı, sosyal medya hesaplarında url adresi olarak markasal kullanımları dolayısıyla kendisi adına tescilli "-----" ana unsurlu markaları yönünden marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu, bu sebeple marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ile önlenmesi, dururulması, markasal kullanımların yasaklanması, internet alan adlarına ve sosyal medya hesaplarına erişimin engellenmesini, kararın yayınlanmasını ve marka hakkına tecavüzden ve haksız rekabetten kaynaklı maddi, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

Sınai Mülkiyet Kanununun 29. Maddesinin yollamasıyla SMK'nun 7/2-b maddesinde tescilli bir marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması marka hakkına tecavüz olarak tanımlanmıştır.

SMK'nun 7/3-e maddesi uyarınca da işaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması da marka hakkına tecavüz olarak tanımlanmıştır.

Yine Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.TTK'nın 54. Maddesinde haksız rekabet tanımlanmış,

maddenin 2. Fıkrasında "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." denilmek suretiyle haksız rekabet halinin hukuka aykırılık teşkil ettiği belirtilmiş, 55. Maddede haksız rekabet halleri sayılmış ve haksız rekabetin tespiti halinde haksız rekabete maruz kalan tarafın TTK'nın 56. Maddesine göre a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b) Haksız rekabetin men’ini, c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını,

haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini, isteyebileceği hüküm altına alınmıştır.Markaların karıştırılma (iltibas) tehlikesi, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle,

sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir. Diğer bir tanıma göre karıştırılma ihtimali, bir -tescilsiz- işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir.

Yapılacak incelemede karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekir. Bunun için de ilk önce markalar arasında ayniyet veya benzerlik ve daha sonra mal ve/veya hizmetler arasında ayniyet veya benzerlik olup olmadığı araştırılmalıdır.

Burada iltibas tehlikesinin belirlenmesinde, benzerliğin vasat düzeydeki tüketicilerin ilk bakışta ürün veya hizmetin karıştırılmasına sebep olması veya karıştırma tehlikesinin bulunması ölçütü esas alınır.

Ancak özel alıcı grubu olan hedef kitle de somut olayda nazara alınabilir.Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olayda, ---- tescil numaralı "-----" markasının 24.08.2017 tarihinde 16 ve 35. Sınıflarda, ---- tescil numaralı "-----şekil" markasının 35. Sınıfta, --- tescil numaralı "-----şekil" markasının 35. Sınıfta, ----- tescil numaralı "-----şekil" markasının 09,16 ve 41. Sınıfta,---- tescil numaralı " -----" markasının 09,16 ve 41. Sınıfta davacı adına tescilli olduğu, davacının 35. Sınıfta yer alan “perakendecilik hizmetlerinde” söz konusu ibareyi ---- için hazırlamış olduğu haftalık ürün ve tanıtım broşürleri incelendiğinde.

2017 yılından itibaren ---- satışa arz edilen ve bazı ürünlerin "-----" sloganı ve markasal kullanımı ile tüketiciye sunumun yapıldığı, davalı tarafından sunulan belgeler ve -----FSHHM nın ---- sayılı dosyasından hazırlanmış olan bilirkişi raporu ile tarafımızdan yapılmış incelemeler neticesinde “-----” ibaresinin MARKASAL olarak kullanıldığı reklamların 2023 yılının EKİM ayından itibaren davalı tarafından ----- isimli sosyal medya paylaşım sitesindeki----- adındaki hesapta, 2023 yılının EYLÜL ayından itibaren ----- isimli sosyal paylaşım sitesindeki “-----” adındaki hesapta kullanıldığı,

yine basılı haftalık ürün tanıtım broşürlerinde kullanıldığı, davalının bu kullanımlarının 35..

Sınıfta yer alan “perakendecilik hizmetlerinde” olduğu, davalının kullanımlarının ----- kelime unsurundan oluştuğu, ---- kelimesinin Türkçe karşılığının “-----” anlamına gelip, ülkemizde --- - -- ibarelerinin aynı anlama geldiği ve dilimize de aynı anlamda yerleştiği ve toplumun büyük bir kesimi tarafından bilinerek kullanıldığı , söz konusu hizmetlerin orta düzeydeki tüketicilere hitap eden hizmetler olduğu,

davalının kullanımlarında --- çatı markası yanında ikincil kelime olduğu iddiası ve tespiti olsa dahi bu markasal kullanımın görsel, fonetik ve kavramsal olarak davacının tescilli markaları ve tescil kapsamındaki hizmetlerle taşıdığı ayniyet nedeni ile orta düzeyde tüketici nezdinde karışıklığa mahal verebileceği kanaatine varılmış ve davalı kullanımlarının davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğu kabul edilmiştir.Davacı tarafın haksız rekabetten kaynaklı talepleri de değerlendirilmiş, davacı tarafın adına tescilli markları kendisine ait haftalık tanıtım broşürleri üzerinde kullandığı,

davalı tarafın da " -----" markasal kullanımlarını davacı ile aynı iş ürünü olan haftalık tanıtım broşürleri üzerinde ve ---- ve ----- hesaplarında da tanıtım broşürü şeklinde kullandığı dikkate alındığında davalı kullanımlarının TMK'nın 55/a-4 maddesindeki başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak şeklindeki haksız rekabet hükümlerini de ihlal ettiği kabul edilmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.