İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2025/154 K.2025/299

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/154

KARAR NO : 2025/299

DAVA

Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini

DAVA TARİHİ : 23/07/2025

KARAR TARİHİ : 20/11/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı ...

(Sanatçı Adı: -----) Türk rap müziği sanatçısı ve söz yazarı olduğunu, 1980'lerin sonlarından itibaren ----- Türkçe rap müziği sahnesinin öncülerinden biri olarak kabul edilen -----, özellikle ----- Türk gençliği için önemli bir fenomen olduğunu, Türk Rap müziği ve kültürünü ------ tanıtan sanatçılar arasında yer aldığını, Türkiye'de de geniş bir dinleyici kitlesine sahip olduğunu, müvekkilinin, ulusal ve uluslararası alanda tanınan bir sanatçı olup hip-hop ve rap müzik camiasında tanınan ve ------ arasında önemli kültürel temsil niteliğine sahip bir kişi olduğunu, davalı şirket,

18 Haziran 2024 tarihinde ----- platformunda resmi sosyal medya hesabı olan ------ şarkısı eşliğinde,---- semtinde geçtiği açıkça anlaşılan, ------temalı bir dijital illüstrasyon paylaştığını, aynı paylaşım 18 haziran 2024 tarihinde yine karşı tarafın --- ve ----- platformlarında olan ''-----' hesapları üzerinden de paylaşıldığını, söz konusu paylaşımda, başvurucunun (------) yüzü, duruşu, imajı ve kamuya mal olmuş kişiliği, açık ve doğrudan biçimde tanınabilecek şekilde görselleştirildiğini, bu görselde, başvurucu kasten öne çıkarılmış, öne doğru konumlandırılmış ve illüstrasyonun dikkat çekici bir öğesi haline getirildiğini, paylaşım,

------ temalı olup, bir yandan milli birlik vurgusu yaparken, bir yandan da ------- markasının sosyal medya etkileşimini artırmaya yönelik hazırlanmış ticari nitelikte bir içerik niteliğinde olduğunu, görselin altında,------ adlı eseri eşliğinde, Türkiye’yi destekleyen taraftarların tasviri yapıldığını, Görselde,-----tabelası ve dönerci standı gib----- Türk toplumuna yönelik göndermeler bulunduğunu, müvekkiline özgü ------ sosyal dokusuna gönderme yapan detaylar, aynen çizilerek, izinsiz ve tanınabilir biçimde kullanıldığını, özellikle dövme gibi kişisel ve özgün detayların dahi birebir görsele aktarılması, bu figürün anonim bir çizim değil;

doğrudan ----- ait bir temsil olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, bu kullanım, 5846 sayılı FSEK 86. maddesi uyarınca portre hakkının açık ve ağır ihlali niteliğinde olduğunu, davalı taraf söz konusu paylaşımı her ne kadar millî maç coşkusunu destekleme bahanesiyle sunmuş görünse de, gerçekte bu görselin temel amacı; ----- markasına ait sosyal medya hesaplarının erişim, etkileşim, beğeni ve takipçi sayılarını artırarak doğrudan ve dolaylı yoldan ticari kazanç elde ettiğini, nitekim günümüzde sosyal medya platformları, yalnızca bireysel iletişim aracı olmaktan çıkmış, firmaların dijital pazarlama faaliyetlerini sürdürdüğü,

marka bilinirliği inşa ettiği mecralar haline geldiğini, bu çerçevede, yüksek takipçili sayfalarda yapılan görsel paylaşımlar, reklam değeri taşıyan içerikler olarak değerlendirilmekte ve bu içeriklerde kullanılan tanınmış kişiliklere ait görseller, ciddi bir telif bedeli karşılığı ticari maksatla kullanıldığını, müvekkilin portresi üzerinden elde edilen bu kazanç, onun izni olmaksızın sağlanmış ve marka değeri haksız şekilde sömürüldüğünü, davalı taraf müvekkilin tanınırlığından yararlanarak haksız ticari kazanç elde etmiş olup, bu durum müvekkilin mali haklarını zedelendiğini, müvekkilin kamuya mal olmuş portresi,

özgün imajı ve sanatsal kimliğinin, davalı şirket tarafından izinsiz ve ticari amaçla sosyal medya platformlarında kullanılması nedeniyle.

FSEK m. 70/2, m. 86 ve TBK m. 49 hükümleri uyarınca, bilirkişi raporu neticesinde tam ve kesin miktar belirlendiğinde artırılmak üzere ŞİMDİLİK 1.000,00 TL'sinin söz konusu ihlalin gerçekleştiği 18/06/2024 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkile verilmesi, FSEK m.70, TMK 24 vd. ve TBK m.58 hükümleri uyarınca müvekkilin manevi haklarının haleldar olması sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminatın söz konusu ihlalin gerçekleştiği 18/06/2024 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile davalıdan alınarak davacı müvekkile verilmesi,

davalı tarafın söz konusu illüstrasyonu sosyal medya hesaplarında ve sair her türlü platformda paylaşımının kaldırılması, ve fazlaya ilişkin haklarımıza dayanan taleplerimizi mahfuz tutmak suretiyle, haklı davamızın kabulüne, yargılama giderleri, e-tespit ücretleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili -----; web sitesi ve sosyal medya hesapları üzerinden başta futbol olmak üzere spor haberleri ve içerikleri üreten ve paylaşan, sporseverlere hitap eden bir platformu olduğunu, davaya konu maddi tazminat talebi, belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davacı, dayandığı mevzuat uyarınca uğradığı zararı peşinen göstermek durumunda olduğunu, maddi tazminata yönelik talep, belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, görselde onlarca kişi mevcuttur. doğrudan davacıya yönelik bir içerik söz konusu olmadığını,

söz konusu içerikteki kişinin davacı olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte, görsel, doğrudan davacının tasvir edildiği bir görsel olmadığını, ----- Takımını desteklemek için orada bulunan onlarca kişi mevcut olduğunu, gençlerin ağırlıklı olduğu,

birkaç Türk geleneksel motifine yer verilen, döner kesilen bir kompozisyon söz konusu olduğunu, tasvir edilen kişinin davacı olduğunu kabul etsek dahi davacı, ana tema değil, kalabalığın bir parçası konumunda olduğunu, dolayısıyla herhangi bir hukuka aykırılık olmadığını, diğer bir konu olarak müvekkili, ticari şirket olsa da söz konusu içerik bakımından ticari saikle hareket edilmemiş olduğunu, söz konusu içerik özelinde sponsor, reklam, iş birliği, ürün yerleştirme vb. gelir elde etme yöntemleri bu içerik için mevcut olmadığını, ---- Takımı’nın içinde bulunduğu turnuva gereği toplumsal bir misyon söz konusu olduğunu, konu,

sanatsal anlatım ve ifade özgürlüğü kapsamında olduğunu beyan ederek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının resminin reklam filminde rızası dışında kullanılıp kullanılmadığı, kullanılmış ise FSEK ten kaynaklı haklarının ihlal edilip edilmediği, ihlalin varlığı halinde tazminatın gerekip gerekmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava konusu FSEK ten kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır.Bu tespitten sonra, Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenmiş olup, görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınır.

5846 sayılı Yasa'nın 76.maddesinde, bu kanunun düzenlediği hukuki ilişkilerden kaynaklı uyuşmazlıklara ihtisas mahkemesi niteliğindeki Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerince bakılacağının düzenlendiği, somut olayda davacının fotoğrafının tanıtım filminde izinsiz kullanımından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, bu eylem sabit olsa bile buradaki uyuşmazlığın TBK'nın 49 vd. Düzenlenen haksız fiilden kaynaklı uyuşmazlık olduğu,

bu haliyle FSEK'den kaynaklanan bir uyuşmazlık söz konusu bulunmadığı ve TBK hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği dikkat alındığında uyuşmazlığın mahiyeti itibari ile genel görevli Mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemelerinde çözümlenmesi gerektiği dikkate alınarak Mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.