İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/634 K.2020/343

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2018/634

KARAR NO : 2020/343

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 26/12/2018

KARAR TARİHİ : 07/07/2020

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı ---- gerçekleştireceği taşma işlerinde emtianın uğrayabileceği zarar, ziyan ve hasarlara ve ----konvansiyonundan kaynaklanan sorumluluklarına karşı ---- numaralı ----- ile teminat altına aldığını, dava dışı satıcı------. şirketi tarafından---- bulunan dava dışı----muhtelif tekstil ürünü emtia satıldığını, taşıma işini ---- --- tarafından üstlenildiğini, sürücü----- sevk ve idaresindeki aracı ----- işlemlerin ardından --- giriş yaparak buraya park ettiğini,

sürücünün daha sonra aracı teslim almak için gittiğinde araç mührünün ve halatların koparıldığını ve araçta hırsızlık olduğunu gördüğünü, jandarma tarafından olay tutanağı tutulduğunu, incelemede 68 kolinin eksik olduğunun tespit edildiğini ve ----düşüldüğünü, yapılan ekspertiz incelemesi sonrasında----- hasar bedeli tespit edildiğini ve 27.11.2017 tarihinde sigortalıya ödeme yapılarak sigortalısının haklarına halefiyet kazandığını, yapılan hasar ödemesinin tahsili amacıyla İstanbul Anadolu ------ İcra Müdürlüğünün ---- Esas sayılı dosya ile başlatılan takibe borçlunun itirazının iptalline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili hakkında yapılan icra takibinin usule ve yasaya aykırı olduğunu, alacaklı ile halefi olduğu---- arasında herhangi bir ticaret ilişkisi bulunmadığını, davacı tarafından alınan ekspertiz raporunun denetime açık bir rapor olarak düzenlenmediğini, davacı tarafından talep edilen bedelin fahiş olduğunu, garaj ve otopark gibi yerleri işletenlerin kendilerine ve çalışanlarına bir kusur yüklenmediği sürece oluşan zararlardan dolayı sınırlı olarak sorumlu tutulacaklarını, dosyaya konu olayla ilgili soruşturmanın devam etliğini, bu nedenle de soruşturmanın bekletici mesele yapılması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul Anadolu ---.İcra Dairesinin ---- Esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu,

----------- uzmanı, Tekstil Uzmanı ve Nitelikli Hesap Uzmanı tarafından düzenlenen ---------- tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle.

Dava konusu çalınan ürünlerin faturada yazılı olan satış fiyatlarında herhangi bir olumsuzluk görülmediği, fiyatların kadri maruf olduğu, taşıyıcının ---- olarak tabelandırılan tek bir girişi ve etrafı tellerle çevrili alanın ilk bakışta gerekli güvenlik önlemelerinin alındığı izlenimini veren yere aracını park etmesi ile gerekli önlemleri almış olduğundan, kaçınamayacağı bir hırsızlık durumunun ortaya çıktığı, bu durumda taşıyıcının kusuru söz konusu olmaksızın----- meydana gelen zararı, ---- Konvansiyonun 23'ncü maddesinin 3.Paragrafı gereği, belirlenecek üst sorumluluk sınırı içinde tazmin etmesi gerektiği,

hasar tarihi olan 12.12.2016 tarihindeki kurlar dikkate alınarak hesaplama yapıldığında sorumluluk üst sınırının 8.692,31 EURO olacağı, davacı ... şirketinin de 27.11.2017 tarihinde, malların göndericisi konumunda olan dava dışı------. firmasına----aracılığı ile göndermiş olduğu, davalı otopark işletmecisinin, zarar gören ile arasında kurulan saklama sözleşmesi uyarınca özenle saklama ve koruma yükümlülüğünü yaşanan hırsızlık olayı neticesinde gereği gibi yerine getiremediği anlaşıldığından, Türk Borçlar Kanununun genel hükümlerine göre, sözleşmeye aykırılık çerçevesinde meydana gelen maddi zarardan sorumlu olduğu,

zarar görenin uğradığı maddi zararı ödeyerek sigortalısının haklarına halef olan davacı ... şirketinin davalıya rücu etme imkânı bulunduğu beyan edilmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:

Dava, sigorta poliçesi uyarınca sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Takip ve davaya konu alacak,--- göre taşınan emtianın çalınmış olmasından kaynaklanmış olup bu nev’i talepler bakımından CMR hükümlerinin nazara alınması gerekmektedir.

CMR Konvansiyonunun "Taşımacının Sorumluluğu" başlıklı 17. Maddesi;

"1. Taşımacı, yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.

2. Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değilde, istek sahibinin verdiği talimattan yüke has bir kusurdan yahutta taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri geliyorsa, taşımacı sorumlu tutulamaz.

3. Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıttan, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahutta çalışanlarının hata veya ihmallerinden dolayı sorumludur.

4. Madde 18 paragraf 2 ila 5'e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları aşağıda belirtilen koşullardan bir veya bir kaçının doğal sonucu olan özel risklerden doğmuş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.

a) Kullanılmasında anlaşmaya varılmış ve sevk mektubunda açıkca belirtmiş olduğu üzere, madeni levha ile kaplanmamış açık taşıtlar kullanılması,

b) Ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajllanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması,

c) Yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması taşınası, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması,

d) Özellikle kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, normal fire yahutta güve haşerattan kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliği,

e) Sandık veya paketlerin üzerindeki marka veya numaraların yetersiz veya hatalı oluşu,

f) Canlı hayvan nakli,

5. Kayıp, hasar ve gecikmeye neden olan faktörlerden bazıları bakımından bu maddeye göre taşımacının sorumlu olmadığı hallerde, yine maddeye göre sorumlu olduğu faktörlerin kayıp, hasar ve gecikmeye yaptıkları katkı oranında sorumlu olacaktır." şekllindedir.

Somut olayda; davacı ... ile dava dışı sigortalısı ------- arasında sigortalının gerçekleştireceği taşıma işlerinde emtianın uğrayabileceği zarar, ziyan ve hasarlar ile sigortalının CMR konvansiyonundan kaynaklanan sorumluluklarına karşı sigortalıyı teminat altına almak üzere 04/l1/2016 -01/01/2017 tarihleri arasında geçerli 46724100042 numaralı ------akdedildiği, dava dışı satıcı ------- şirketi tarafından ---- bulunan dava dışı alıcı ----- muhtelif tekstil ürünü emtia satıldığı,

taşıma işinin ----- plakalı araçla------ tarafından üstlenildiğini, sürücü ---- sevk ve idaresindeki aracın ------ işlemlerin ardından ---- giriş yaparak park edildiği, ancak park halinde iken araç mührünün ve halatların koparılarak araçta hırsızlık gerçekleştirildiği, jandarma tarafından tutanak tutulduğu, yapılan incelemede 68 kolinin eksik olduğunun tespit edildiği ve------şerh düşüldüğü, sigorta şirketi tarafından yapılan ekspertiz incelemesi sonrasında ---- hasar bedeli tespit edildiği ve 27.11.2017 tarihinde sigortalıya ödeme yapıldığı, yapılan hasar ödemesinin tahsili amacıyla İstanbul Anadolu ---.

İcra Müdürlüğünün ---- Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı görülmüştür.

CMR Konvansiyonunun 23. Maddesine göre;

"1. Bu anlaşmanın hükümleri gereğince bir taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğundan, bu tazminatın yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır.

2. Malın kıymeti, ticaret borsası fiatına göre saptanır. Eğerböyle bir fiat yoksa, geçerli piyasa fiatlarına göre bir tesbit yapılır. Eğerne ticaret borsası fiatı nede geçerli piyasa fiatı mevcut değilse, tesbit aynı cins ve kalitedeki malların normal kıymetine göre yapılır.

3. Tazminat, noksan olan brüt ağırlığın----geçemez.------ ağırlığında safiyeti binde ---

4. Yükün taşınması dolayısıyla, ödenen taşıma ücreti, gümrük resimleri ve diğer ödemelerde, malın tamamen kaybedilmesi halinde tamamen ödenir. Kısmen kaybolma halinde ise karşılaşılan zarar oranında ödeme yapılır. Bunlar dışında başka tazminat ödenmez.

Geçikme halinde, hak sahibi zarar ve ziyanın bundan ileri geldiğini kanıtlarsa, taşımacı bu zarar ve ziyan için taşıma ücretini geçmemek üzere tazminat öder.

5. Madde 24 ve 26 gereğince malın değeri veya teslim süresi için ödenecek özel faiz söz konusu olduğu edilmiş ise daha yüksek tazminat istenebilir.

Mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınmaya elverişli bulunan bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere; dava konusu olayda sürücü tarafından emtianın yüklü bulunduğu araç güvenli olduğu izlenimi uyandıran,----- olarak tabelalandırılan, tek bir girişi olan, etrafı tellerle çevrili ve davalıya ait---- parkına geçici olarak park edildiği, bu haliyle taşıyıcının gerekli önlemleri almış olduğu,

bu durumda ağır kusur söz konusu olmadığından CMR KOnvansiyonunun 23/3 maddesi gereği sigortacının meydana gelen zararı belirlenecek üst sorumluluk sınırı içerisinde tazmin etmesi gerekeceği---------- tarafından tutulan tutanaklarda ----belgesi üzerinde eksik emtiayaya ilişkin tespit yapılarak şerh düşüldüğü, ekspertiz raporu ile eksik emtiaya ilişkin belirlenen bedelin kadri maruf olduğu ve zararın 26.723,40 Euro olarak hesap edildiği, ancak CMR 23/3 maddesi gereği yapılan hesaplamada sigortacının sorumu olduğu üst sorumluluk sınırının 8.692,31 Euro olduğu, iş bu miktarın sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödendiği görülmüştür.

------- işletenin sorumluluğunun şartları TBK 579.madesinde yer almaktadır. Buna göre; garaj ve otopark işleten motorlu taşıta ve eklentilerineverilen zarardan sorumludur. Eklenti, asıl şey malikinin anlaşılabilen arzusuna veya yerel adetlere göre işletilmesi, korunması veya yarar sağlaması için asıl şeye sürekli olarak özgülenen ve kullanılmasında birleştirme, takma veya başka bir biçimde asıl şeye bağlı kılınan taşınır maldır (TMK m. 686/2).

Davacının sigortalısı tarafından aracın davalının işlettiği otoparka bırakılması ile sigortalı ile otopark işletmecisi arasında 6098 sayılı TBK'nun 561 vd. maddelerinde düzenlenmiş olan vedia (saklama) sözleşmesi ilişkisi kurulmuştur. TBK'nun 561 vd. maddelerinde düzenlenen vedia akti gereği, menkul bir malı saklamak üzere alan malı aldığı şekliyle teslim etmekle yükümlüdür, kanunun kendine yüklediği yükümlülüğe uymayan saklayan bu nedenle oluşacak zararlardan sorumludur. T.B.K. 579 md.(B.K. 481 md.)uyarınca da sorumluluğu vardır. ---

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı şirket sigortalısına ait araç içerisinde bulunan emtianın davalının otoparkında iken çalındığının sabit olduğu, taraflar arasında vedia sözleşmesinin kurulmuş olduğu, ceza soruşturma dosyasının huzurdaki dava bakımından bekletici mesele yapılmasının davanın esasına etkili olmayacağı, somut olay bakımından aracın park yerine teslimi ile birlikte davalının güvenle saklama ve özen borcu altına girdiği ve bunun sonucu olarak zararın giderilmesi hususunda TBK 579. maddesi gereği sorumluluğunun bulunduğu,

zararın meydana gelmesinde CMR hükümlerine göre yapılan değerlendirmede taşıyıcının herhangi bir kusurunun ve ağır ihmalinin bulunmadığı, çalınan mallara ilişkin ekspertiz raporu ile belirlenen bedelin kadri maruf olduğu.

CMR 23. maddesi gereği yapılan hesaplamada davacı ... şirketinin üst sorumluluk sınırının 8.692,31 Euro olduğu ve bu miktarda ödemenin zarar görene yapıldığı, bu haliyle davacı ... şirketinin sigortalısının haklarına halef olduğu ve huzurdaki davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu,

davalının itirazında haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile takiin kaldığı yerden devamı ile asıl alacak olan 8.917,30 Euro nun icra takip tarihindeki TL karşılığı olan 59,032,52 TL üzerinden % 20 oranında olmak üzere 11.806,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜNE; davalı tarafından İstanbul Anadolu ----. İcra Dairesinin -----sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE, takibin bu şekilde DEVAMINA, fazlaya dair istemin REDDİNE,

-Davalının itirazında haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşıldığından asıl alacak olan 8.917,30 Euro nun icra takip tarihindeki TL karşılığı olan 59,032,52 TL üzerinden % 20 oranında olmak üzere 11.806,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiliyle davacıya VERİLMESİNE,

2-Alınması gereken karar ve ilam harcı 4.032,51 TL olmakla baştan alınan 623,33 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 3.409,18 TL'nin davalı taraftan tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA,

3-Davacı tarafından yatırılan 664,43 TL harç, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti , 71,70 TL posta gideri olmak üzere toplam 3.736,13 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,

4-Davacı taraf yargılamada kendisini vekil marifetiyle temsil ettirmiş olmakla ----- gereği 8.474,23 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,

5-Kararın kesinleşmesi ve talep halinde HMK 333. maddesi gereği artan gider avansının ilgili tarafa İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı