İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/85 K.2020/291

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/85 Esas

KARAR NO: 2020/291

DAVA

Alacak (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 18/12/2018

KARAR TARİHİ: 24/06/2020

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı tarafa davaya konu deponun sigortalandığı yerin -------yılında depo da yangın çıktığı, depoda meydana gelen yangın nedeniyle müvekkilinin depoda bulunan ----------- malzemenin hasar gördüğünü, hasar görmesi sebebiyle davalı sigorta şirketine ihbarda bulunulduğunu ancak davalı sigorta şirketin poliçede yer alan iki adresinde doğru düzgün bir adres olmadığından bahisle zararı ödememek için her türlü çareye başvurduğunu, bu sebeple -------- tarih ve -------- ihtarname ile davalı sigorta şirketine bildirimde bulunulduğunu,

davaya konu sigorta poliçesi kapsamında alınan emtia hasarına karşılık -------------- davalı sigorta şirketi tarafından müvekkili şirkete TBK. 99. maddesi gereğince fiili ödeme günündeki kur üzerinden dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yangın olayının gerçekleştiği depo için poliçe düzenlenmediğini ve müvekkili şirket tarafından teminat verilmediğini, yangın olayının meydan geldiği yerin ----------------- adresinde meydana geldiğini, ilgili döneme ait -------- nolu abonman poliçe ile riziko adresinin ise------------------------- adresi olduğunu, davacıya ait hiç bir poliçede yangın hadisesinin meydana geldiği adresin riziko adresi olarak belirtilmediğini, aynı şekilde--- günlük sürede itiraz edilmediğini, davanın bina malikine, kiraya verene ve ----------------------- ihbar edilmesini, poliçede emtia teminatı bulunmadığını ayrıca değerlerin örtüşmediğini, eksik sigorta söz konusu olduğunu bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında akdedilen sigorta sözleşmesi (poliçesi) gereğince meydana gelen yangından dolayı oluşan rizikodan kaynaklanan sigorta zararının ödenmesinin gerekip gerekmediğine dair alacak davasıdır.

Davacıya ait ---------------- getirilip incelenmiş olup davacının yerleşim adresinin-----------------olduğu anlaşılmıştır.

-----------------günlü cevabi yazısı ile davcının iş yeri adresinin --------------- olduğu anlaşılmıştır.

--------------- günlü cevabi yazısı ile yazıda belirtilen adreslerin adres niteliği taşımadığı beyan edilmiştir.

--------------tarihli cevabi yazısında --------------- tarihinde --------------------------- adresinde meydana gelen yangına ilişkin herhangi bir ihbar ve kayda rastlanılmadığı beyan edilmiştir.

---------------tarihli cevabi yazısında ekli tutanak gereğince davacı şirketin ----------------------adresinde tanınmadığının beyan edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

---------------------- adresinde----------------- olup kiracı ve kullanan olarak ----------------------talaş deposundaki ------------ gelen elektrik kablolarının kısa devre yaparak kereste talaşlarını tutuşturması sonucu çıktığı anlaşıldığı yönünde bilgi verildiği görülmüştür.

----------------tarihli --------------- üzerinde------------------ adı altında faaliyet gösteren işyerinde meydana geldiği yönünde bilgi verildiği görülmüştür.

Dava konusu---------- vadeli -------- nolu----------- hasar dosyası getirilip incelenmiş olup, davalı --------tarafından görevlendirilen---------- tarafından tanzim edilen ekspertiz raporunda ----------- hasar tespiti yapıldığı hasarın teminat dışı olarak değerlendirildiği poliçede belirtilen adresin farklı olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Davacı ---------- sayılı vergi mükellefi olup ----------------adresinde faaliyette bulunduğu imza sirküleri, -------------- kayıtlarından anlaşılmıştır.

Tarafların delilleri toplanmıştır.

Davacı, sigorta tazminatının davcıya ödenmesine karar verilmesi halinde yangının meydana geldiği binanın maliki ------- (mirasçılarının), binayı davcıya kiraya veren ---------- ile binayı sigorta eden--------- ihbar edilmesi edilmesi talebi kabul edilerek, bu kişilere dava ihbar edilmiştr. Bina maliki ------- vefat etmiş olması sebebiyle murise ait--------- Noterliğine ait ----------------- yevmiye nolu mirasçılık belgesi getirilip incelenmiş bu belgeye murisin mirasçılarına dava ihbar edilerek davetiye tebliğ edilmiştir.

İhbar edilen ----------dava konusu --------- tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle davacıya -----------hasar ödemesi yapıldığını beyan etmiştir.

--------- yazılan yazıya verilen -------- günlü cevabi yazıda ------- tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle davacıya ------- tarihinde --------- hasar ödemesi yapıldığı beyan edilerek buna dair dekont sureti sunulmuştur.

Dosya üzerinden, yangının meydana geldiği yerin sigorta poliçesi kapsamında olup olmadığı, davacının sigorta alacağının olup olmadığının değerlendirilmesi hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Sigorta uzmanı bilirkişi ---------- tarafından düzenlenen------ tarihli raporda özetle; ----------Yukarıda özetlenmeye çalışılan hususlar Dava Dosyası Tetkikinden anlaşılıp taraflar arasındaki esas anlaşmazlığın riziko mahallinin poliçede belirtilip belirtilmediği hususlarında toplandığını, Yangın Sigortası Genel Şartlarının neler olduğunun raporda geniş bir şekilde açıklandığını,---------- Sigortanın.

Poliçede belirtilen sigorta bedeli, sigorta edilen menfaatin, hasara uğradığı andaki değerinden düşük olduğu takdirde, menfaatin bir kısmının zarara uğraması halinde sigortacı, aksine sözleşme bulunmadıkça sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranı neden ibaretse zararın o kadarından sorumludur.

Sigorta ettiren, sigorta sözleşmesini, yukarıdaki oran göz önüne alınmaksızın sigorta bedelini aşmayan zararın tamamının sigortacı tarafından ödeneceği şeklinde değiştirebilir. Sigorta ettiren sözleşmeyi bu şekilde değiştirdiğini, rizikonun gerçekleşmesinden önce, noter protestosu ile sigortacıya bildirdiği takdirde, bildirim gününden sonra gelen günden itibaren sözleşme hükümleri, kendiliğinden, sigortacının sigorta bedelini aşmayan zararın tamamından sorumlu olacağı şeklinde değiştirilmiş olur. Sigorta ettiren tarifede belirtilen prim farkını esas primin ödenmesine ilişkin hükümler uyarınca ödeyeceğini,--------------

C.3- Sigorta Ettirenin Sigorta Süresi İçinde İhbar Yükümlülüğü ve Sonuçları

Sözleşmenin yapılmasından sonra sigortalı şeylerin teklifnamede, teklifname yoksa poliçe ve eklerinde belirtilen yeri veya hali sigortacının muvafakati olmadan sigorta ettiren tarafından değiştirildiği takdirde, sigorta ettiren sekiz gün içinde durumu sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Durumun Sigortacı Tarafından Öğrenilmesinden Sonra:

3.1- Değişiklik, sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektiren hallerden ise;

Sigortacı, sekiz gün içinde sözleşmeyi fesheder veya prim farkını talep etmek suretiyle sözleşmeyi yürürlükte tutar.

Sigorta ettiren, talep edilen prim farkını kabul etmediğini sekiz gün içinde bildirdiği takdirde sözleşme feshedilmiş olur.

Feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçen sürenin primi, gün esası üzerinden hesap edilir ve fazlası geri verilir.

Süresinde kullanılmayan fesih veya prim farkını talep etme hakkı düşer.

Sigortalı şeylerin teklifnamede, teklifname yoksa poliçe ve eklerinde bildirilen yerinin veya halinin değiştiğini öğrenen sigortacı, sigorta hükmünün devamına razı olduğunu gösteren bir harekette bulunursa fesih hakkı düşer.

3.2- Değişiklik, rizikoyu hafifletici nitelikte ve daha az prim uygulamasını gerektiren hallerden ise:

Sigortacı, bu değişikliğin yapıldığı tarihten sözleşmenin sona ermesine kadar geçecek süre için gün esasına göre hesap edilecek prim farkını sigorta ettirene geri verir.

3.3- Sigortacının sözleşmeyi bu değişikliklere göre yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektiren hallerde:

a) Sigortacı durumu öğrenmeden önce,

b) Sigortacının fesih ihbarında bulunabileceği süre içinde,

c) Fesih ihbarının hüküm ifade etmesi için geçecek süre içinde riziko gerçekleşirse, sigortacı, tazminatı tahakkuk ettirilen prim ile tahakkuk ettirilmesi gereken prim arasındaki orana göre öder.

C.6- Sigorta Yeri ve Değişmesi Hali

Sigorta teminatı, sigorta sözleşmesinde belirtilen yer veya yerler için geçerlidir.

Sigortalı şeylerin bulunduğu yerin değiştirilmesi halinde madde C.3 hükümlerinin uygulanması gerektiğini,---------

Poliçe ile ilgili genel ve özel şartlar/bilgiler yukarıdaki gibi sıralanıp poliçede bulunması gereken hususlar belirtilmekte burada belirtilmeyen hususlar içinde Türk Ticaret Kanunu ve Borçlar Kanunu hükümleri geçerli olduğunu, ---------

Yukarıdaki hususların özetlenmesi ile bilinmeyen bir zarar durumunda prim karşılığı sigortacının zararı karşılaması esas olup burada sigortacının poliçe tanzim aşamasında bilmesi gereken hususların başında riziko adresi olup sigortacı buna göre rizikoyu üstlenip üstlenmeyeceği üstlenecek ise hangi koşullarda poliçenin akdedileceği önem arz etmekle poliçe taraflar arasında görüşülen hususların yazılı metne dönüştürülmesi ancak poliçe içinde yazılması gerekli olan bilgilere ait yazılı bir metin bulunmayıp uygulamada üst kısımda belirtilen hususlar ve yine ek olarak genel ve özel şartlar--------- edildiği sigorta şirketleri bu esas bilgilere dayalı olarak poliçeyi yazılı hale dönüştürdükleri;

Dava konusu akdedilen abonman poliçeleri tetkikinden davacının -------------olarak yazılı olduğu -------olarak ---------- olarak yazılı olduğu oysaki yangın hadisesinin ise ----------------- adresinde meydana geldiği anlaşılıp hadisenin meydana geldiği bu adresin poliçede yazılı olmadığı;

----------------sigortalının sahip olduğu mal veya emteanın poliçe dönemi içinde değişkenlik gösterdiği durumlarda olası hasar anında sahip olduğu stok durumu nedeni ile eksik / aşkın sigorta değerlendirmesi riskinden korunmak üzere hazırlanan poliçe türüdür.

Uygulamada poliçe ekinde bilgilendirme formu bulunması ve tarafların bilhassa sigortalının poliçede yazılı hususlarda çıkartılması veya ilave edilmesi gerekli gördüğü hususları sigortacıya bildirimde bulunması , ancak dava dosyasında davacının bildirim formunu almadığı davalının ise bildirim formunu ibraz ettiği yönünde yazılı belge bulunmadığı;

------------------Meydana gelen zarar miktarı hususunda ----------- tarafından yaptırılan tespitte -----hasar tespiti bulunduğu Davacı Tarafın ise --- emteanın -------- karşılığı ----------- zarar talebi olduğu dolayısı ile iki rakam arasında önemli fark bulunup rakamların tam tespiti için zarar gören emteaların cins miktar maliyet hesabı bilanço mizan defter kayıtlarından hasar anında mevcut emtea ve poliçedeki sigorta değeri hesaplaması sonucu gerçek zarar miktarının hesaplanabileceği ancak davalı ve davacı tarafca bu yönde bir çalışma bulunmadığı bu çalışmanın maliyet muhasebesine vakıf (ithal girdiler olması) uzman bilirkişi marifeti ile tespitinin uygun olacağı;

Meydana gelen yangın hadisesinde resmi kurumlarca tanzim edilen belgelere dayalı olarak yangının davacının kiralama yaptığı yerin sahibi/kullanıcısı durumundaki----------- Kaynaklı olduğu;

Sonuç olarak tarafların ticari işletme oldukları, akdedilen poliçede riziko adresi olarak-------- olarak yazılı olduğu ----------------------adresi olduğu;

-------- tarihinde yangın hadisesin vukuu bulduğu ------------ olarak kullanılan hasar gören emteaların bulunduğu mahalin poliçeye eklenmesi yönünde yangın hadisesinden önce zeyil talebi bulunmayıp yangın hadisesinden sonra -------- tarihinde poliçeye ek yapıldığı hususunun dava dosyasında belirtildiği, (------------- tarihli Davacı Vekilinin Mahkeminize sunmuş olduğu beyandan) bu durumda meydana gelen zararın taraflar arasında akdedilen ----- numaralı -----------kapsamında değerledirilmesinin (Yangın Sigorta Genel Şartları ile ilgili Kanun hükümleri ve yine ------------- yılları arasında yapmış olduğu fiili sigorta eksperliği mesleki bilgi ve birikimine dayalı olarak) uygun olmayacağını, nihai ve hukuki değerlendirme mahkemenin takdirinde olduğunu'' beyan etmiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere, alınan ve hükme yeterli görülen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında iş yeri -------------olduğu hususunda ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın --------- tarihinde meydana gelen yangın yerinin sigorta poliçesi kapsamında olup olmadığı hususunda olduğu, davacı şirket adresinin ticaret sicil kaydına, vergi kaydına ve iş yeri açma ruhsatına göre ---------------- olduğu, yangının -------- meydana geldiği yerin ise-------------------adresi olduğu, yangının meydana geldiği adresin sigorta poliçesi kapsamında olmadığı,

davacının iddialarının aksine yangının meydana gelen yerin sigorta poliçesi kapsamında olduğunun kanıtlanamadığı, yangın olayından önce hasar gören emtianın bulunduğu yerin poliçeye eklenmesi hususunda davacının zeyil talebinde bulunmamış olduğu, bu hususta ek prim ödemesi yapılmamış olduğu anlaşıldığından, davacının davalıdan aralarındaki sigorta poliçesi gereğince oluşan hasar bedelini talep etmesinin hukuken mümkün bulunmadığı kanaat ve sonucuna varıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Her ne kadar davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ise de alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli görüldüğünden yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına hukuken gerek duyulmamıştır. Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerin değerlendirilmesine göre, davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.