İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/307 K.2024/795

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/307

KARAR NO : 2024/795

DAVA

Eser Sözleşmesi

DAVA TARİHİ : 19/08/2020

KARAR TARİHİ : 28/11/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

DAVA

Davacı vekili 19/08/2020 harç tarihli dava dilekçesinde özetle. "Davalı ile müvekkil arasında ----Parselde kayıtlı bulunan taşınmazlar üzerinde yapılacak olunan --- - ve ---- adında iki projenin ince işleri (alçı, alçıpan, sıva, mantolama, boya, seramik vb.) için anlaşmış olup kendi aralarında 10.15.2015 tarihli bir sözleşme imzalamışlardır.

İşbu sözleşmeye göre ölçü birimi m² ve metre tül olarak belirlenmiş ve kapı-pencere boşluklarının metrajdan düşüleceği ancak dış cephede mantolama dahil boşlukların düşülmeyeceği konusunda anlaşma sağlanmıştır. Yine bu sözleşmeye ekli listede yapılacak iş ve birim fiyatı (malzeme+işçilik olarak) belirlenmiştir.---- projesinde ; işe başlama tarihi 10.15.2015iş bitirme tarihi 30.03.201---- projesinde ; işe başlama tarihi 01.07.2016iş bitirme tarihi 31.12.2016'dır.

Sözleşmenin ÖDEME başlıklı 9.maddesine göre yapılacak iş karşılığında ---- projesinde B Blokta bulunan bir adet villa 2.200.000 TL karşılığında taşeron firmaya verilecektir. İşin sonunda hesaplamalar yapılarak çıkan sonuca göre işveren firma ile taşeron firmanın bakiyeyi hesaplayıp gerekli işlemleri yapacağı belirlenmiştir. Müvekkile yaptığı işe karşılık --- -- projesinde yer alan ve B Blokta bulunan bir adet villa 2.200.000 TL karşılığında verilmiştir.

Ancak söz konusu villada önemli eksiklikler bulunmakta ve halen dahi davalı tarafından bu eksiklikler de giderilmiş değildir. Müvekkilin yaptığı işin karşılığı villanın bedelinden fazla olup bakiye alacak noktasında henüz kendisine de bir ödeme yapılmamıştır. Zorunlu arabuluculuk kapsamında yapılan başvurudan da herhangi bir netice alınamamıştır.

Müvekkil sözleşmeden kaynaklı olarak kendi üzerine düşen edimleri mahkemenizce yapılacak keşif ile görüleceği üzre eksiksiz olarak yerine getirmiş ancak işin bitiminden bu yana yaklaşık olarak dört yıl geçmiş olmasına rağmen işveren karşı edimini yerine getirmemiştir. Bu nedenle müvekkilin yaptığı işlerin tespiti ile sözleşmeye ekli birim fiyat listesine göre alacağının hesaplanması gerekmektedir.

Müvekkil tüm çabalarına rağmen davalı işverenden alacağını alamamış ve bu nedenle eldeki davayı açmak gerekmiştir." denmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının usule aykırı olduğunu, davacı ile yapılan anlaşma gereği müvekkilinin tüm edinimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacıya hem banka hem elden birçok ödeme yapıldığını, yapılan ödemeler ile davacının müvekkiline karşı borç yükü altında kaldığının görüleceğini, müvekkili ile davacı arasında ticari ilişkilerinin devam ettiğini, davanın açılmasında hukuk ve hakkaniyete aykırı olduğunu, iş bu davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava taraflar arasında imzalanmış olan-----isimli projelere ilişkin dış cephe ısı izolasyonu ve alçı uygulama sözleşmesinden kaynaklı bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ile aralarında ki sözleşme uyarınca edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini ancak villa bedelinden daha fazla iş yapmasına rağmen davalının edimini yerine getirmediğini bu sebeple alacağının hesaplanarak tahsilini talep etmiştir.

Davalı asıl, davacı ile yapılan anlaşma gereği edimleri eksiksiz yerine getirdiklerini villanın davacıya teslim edildiğini ayrıca hem banka hem elden birçok ödeme yapıldığını bu sebeple davalının alacağı bulunmadığını ileri sürmüş ve davanın reddini talep etmiştir.

----- Parselde bulunan taşınmazların tapu kayıtlarının celp edildiği görüldü.

---- Bankasından, ----IBAN numaralı hesaba ait Davacı , ... İle Davalı , ... arasındaki 2016 yılından günümüze dek tüm hesap hareketlerinin celp edildiği görüldü. ---- adlı projelerin DXF veya DWG uzantılı dosya formatında, Ayrıca projelerin onaylı suretlerinin de PDF veya TIFF uzantılı dosya biçiminde bir CD veya hafıza kartı içerisinde celp edildiği görüldü.

----- Ticaret Sicil Müdürlüğünden, Davacı şirketin 2015-2017 yılları ortak ve yetkililerini gösterir ticaret sicil kayıtlarını celp edildiği görüldü.

Taraflar arasında yapılan sözleşme hukuki mahiyeti itibariyle eser sözleşmesidir. Eser sözleşmesi, Türk Borçlar Kanunu 470. ve 486. maddeleri arasında düzenlenip md.470’de, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme olarak tanımlanmıştır. Sözleşmenin her iki tarafının da bu borçları üstlenmesi sebebiyle tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir.

Sözleşmenin meydana gelmesi için tarafların, yüklenicinin meydana getirmeyi üstlendiği eser ve bunun karşılığında ödenecek bedel hususunda anlaşması gereklidir.Eser sözleşmelerinde ana kural öncelikli ifa yükleniciye ait olduğundan yüklenici tarafından tamamlanıp teslim edilmedikçe iş sahibi ödemezlik defini ileri sürerek ödemeden kaçınabileceği gibi eksik ve kusurlu teslim ve ifa halinde de iş bedelinin bunların giderim bedeli kadarlık kısmını ya da tamamını ödemekten kaçınma hakkına haiz olacaktır.Eser sözleşmesinde teslim,

yüklenicinin tamamladığı eseri sözleşmeyi ifa etmek niyeti ile iş sahibinin fiili hakimiyetine geçirmesi olarak tanımlanmıştır. ( -----Sayılı ilamı.) Teslim yapılması bir hukuki işlem olmayıp maddi vakıadır. Teslimin yapıldığı ve bedele hak kazanıldığını kural olarak yüklenici ispat etmek zorundadır.

Teslim olgusu eser sözleşmelerinde önemli sonuçlar doğuran bir vakıadır.01/02/2024 tarihli ara karar ile dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan son ek raporunda özetle;

"Takdir Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere 03.11.2020 tarihli celsede Sayın Mahkemece

belirlenen uyuşmazlık noktaları, bilirkişi görevlendirilmesi kapsamında değerlendirilmiş olup

I.Taraflar arasında akdedilen 10.10.2015 tarihli dış cephe ısı izolasyonu ve alçı uygulama sözleşmesi kapsamında sözleşmenin 9. maddesine göre davacıya devredildiği üzerinde uyuşmazlık bulunmayan villanın değeri olarak belirtilen 2.200.000TL. bakımından davacının alacaklı olup olmadığı hususunda:

A. Mali inceleme neticesinde kök raporda beyan edildiği üzere

a.Davacının kayıtlarına göre davacının davalıdan 20.06.2017 tarihinden beri 144.200TL alacaklı olduğu, dava tarihi olan 19.08.2020 itibari ile de 144.200TL alacaklı bulunduğu;

b.Davalının defterlerini dosyaya ibraz etmediği, dava dosyasında ticari defter ve kayıtlarının bulunduğu yer ile inceleme sırasında muhatap alınacak yetkili kişi bildiriminde de bulunmadığı;

II.Sözleşmede birim bedel fiyat üzerinde bedel bildirilmekle davacının ne miktarda iş yaptığı, davalının sunduğu ödeme belgeleri göz önüne alındığında borcun ifa edilip edilmediği hususunda: Kök raporda teknik ve mali açıdan bu hususun değerlendirildiği,

III.Alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususunda: Borçlar mevzuatı bakımından yapılan inceleme neticesinde

A.uyuşmazlıkta eser sözleşmesine dayalı eser bedeli alacağının talep edildiğinden ve TBK m. 147, b. 6 hükmünde "Yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi dışında, eser sözleşmesinden doğan alacaklar" için beş yıllık zamanaşımının uygulanacağı düzenlendiğinden uyuşmazlıkta da beş yıllık zamanaşımı süresinin uygulama alanı bulabileceği,

B.TBK m. 479/I hükmünde "İşsahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur." şeklinde bir düzenleme olduğu,

C.Sözleşmenin 3. maddesinde -- -- projesi bakımından davacının işi bitirme tarihinin 30.03.2016; ---- projesi bakımından davacının işi bitirme tarihinin ise 31.12.2016 olduğunun kararlaştırıldığı,

D.sözleşmenin 9. maddesinde davacı yükleniciye "yapılacak iş karşılığında" anılan villanın ve bakiye bedelin verileceği kararlaştırıldığından, sözleşmenin 3. maddesinde ----- projesi bakımından davacının üstlendiği edimi ifa ederek işi bitirme tarihi olarak belirlenen 31.12.2016 tarihinde davacının tüm edimlerini ifa ettiği eğer Sayın Mahkemece kabul edilirse bile TBK m. 479/I hükmünce dava tarihi (19.08.2020) de göz önüne alındığında alacağın zamanaşımına uğramadığının kabul edilebileceği,

E.Davacının, davalıdan alacak hakkına sahip olduğuna yönelik iddiası yönünden kök raporda ve işbu ek raporda yer alan mali ve teknik inceleme neticesinde borcun ifa edilip edilmediği, meydana getirilen eserin varlığı açısından yapılan tespitlerin takdirinin, münhasıran Sayın Mahkeme'ye ait olduğu," şeklinde tespitte bulundukları görülmüştür.

Somut olayda davacı tarafından işler yapılıp teslim edilmiş, teslime dair taraflar arasında ihtilaf bulunmamakta olup davacının tüm edimlerini ifa ettiği görülmüştür.

Karşı edimin kaynağı olarak sözleşmenin 9. maddesinde davacı yükleniciye "yapılacak iş karşılığında" anılan villanın barter olarak verileceği ve hesaplamalar sonucunda tespit edilen bakiye bedelin verileceği kararlaştırıldığı sözleşme gereği devri taahhüt edilen bağımsız bölüm tapusunun ise davalı yanca davacıya verildiği hususu da ihtilafsızdır.

Uyuşmazlık konusu olan bakiye alacak bulunup bulunmadığına yönelik safahatta bilirkişi raporları alınmış olup davalının mahsup defii mahiyetinde ki yapılan ödemeler de dikkate alındığında sözleşme kapsamında bulunmadığı anlaşılan ve HMK 141.

Madde kapsamında dava dilekçesinde ilave iş olarak yapıldığına yönelik bir iddia bulunmayan alçıpan havuz ve ışık bandı, grenli boya ve fuga imalat kalemleri hesaplamaya dahil edilmeyerek davalının cevap dilekçesi ekinde beyan ettiği ve 04.04.2024 tarihli bilirkişi raporu ekinde ki liste halinde verilen ancak davacının kabul etmediği ödeme makbuzlarına ilişkin davalı şirkete ait ilgili tarihlerde ki çalışanlarını gösterir SGK müzekkere cevabı sonrası tespit edilen davalı şirket çalışanlarına düzenlenen makbuzlar haricinde ki ----- ve ---- isimli şahısların ödeme alan olarak göründüğü para makbuzları toplamı olan 65.000 TL 04.04.2024 tarihli

son bilirkişi raporu ile tespit edilen ve mahkememizce itibar edilen 20.11.2022 tarihli raporda belirtilen imalat tutarlarına göre hesap edilen 87.821,59 TLye eklendiğinde davacının davalıdan sözleşme kapsamında yapılan işler karşılığı bakiye alacak toplamı olarak 152.821,59 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile davacının 02.10.2024 tarihli ıslah talebine konu 88.325,59 TL üzerinden (10.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren, 78.825,59 TL'nin ıslah tarihi 02/10/2024 tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte taleple bağlı kalınarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.

Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın Kabulüne; 88.325,59 TL’nin (10.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren, 78.825,59 TL'nin ıslah tarihi 02/10/2024 tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 6.033,52 TL harçtan, peşin yatırılan 170,78 TL harç ile 1.338,00 TL ıslah harcının toplamı olan 1.508,78 TL'den düşümü ile geri kalan 4.524,74 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,

4-Davacı tarafından yapılan 170,78 TL Peşin harç, 1.338,00 TL ıslah harcı ve 54,40 TL başvurma harcı, 991,80 TL keşif harcı, 5.950,00 TL bilirkişi ücreti, 700,00 TL keşif araç ücreti ve 951,35 TL posta gideri olmak üzere toplam 10.156,33 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

7- 1.320,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,Dair, Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.