İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/445 K.2024/569

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/445

KARAR NO : 2024/569

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 17/06/2022

KARAR TARİHİ : 03/10/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle. “31.12.2019 tarihinde davalı ---- sevk ve idaresinde bulunan davalı ---- sahibi bulunduğu ---- zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı ----plakalı araç, ---- Merkez istikameti yönünde bulunan kavşak üzerinde, müvekkil şirkette ---- sayılı kasko sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan (EK1) ----- sevk ve idaresindeki --- plakalı araç ile çarpışarak trafik kazası meydana gelmiştir.

Kaza tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağına göre davalı şirkete ait aracın kazada %50 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu hasar nedeniyle sigortalı araçta yaptırılan ekspertiz sonucunda 58.358,58-TL hasar tespit edilmiş, ve söz konusu hasar bedeli poliçe limitleri dahilinde olması sebebiyle işbu hasar bedeli müvekkil şirket tarafından sigortalıya 20.04.2020 tarihinde ödenmiştir.

Davalı sevk ve idaresinde bulunan aracın kaza tespit tutanağında da %50 kusurlu olduğunun tespiti üzerine davalıya kusur oranına göre 29.179,29-TL'nin rücuen tazminat talebiyle rücu mektubu gönderilmişse de davalı bugüne kadar herhangi bir ödeme yapmamıştır.

Müvekkil şirketin sigortalısına ödemiş olduğu 58.358,58-TL hasar tutarından kusuru oranında 29.179,29-TL'nin davalı şirket sürücüsünün kusuru sebebiyle ve davalı şirket ise işleten olarak kusursuz sorumluluğu bulunması sebebiyle ve davalı sigortacısı da sigorta poliçesi gereğince müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunmaktadır.” talep ve iddia edilmektedir.

CEVAP

Davalı----- vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı müvekkilİ, hakkında böyle bir dava açıldığını haricen 02.08.2022 tarihinde öğrenmiş olup öğrenme tarihinin 02.08.2022 olarak kabulü ile yasal süresi içerisinde verilmiş olan davaya cevap ve delillerimizin kabulünü dileriz. Anayasal savunma hakkı, silahların eşitliği ilkesi gereğince açıklama ve ispat hakkından taraflar eşit şekilde faydalanabilmesi adil yargılama ve savunma hakkı gereğidir.

Davacı taraf dilekçesinde özetle, davalı müvekkil ---- sevk ve idaresindeki, davalı ----. mülkiyetindeki, ---- ait zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesiyle sigortalı ---- plakalı araç ile davacı şirkette kasko sigorta poliçesi ile sigortalı --- sevk ve idaresindeki ---- plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında kazanın oluşumunda davalı müvekkil ---- %50 kusurlu olduğu iddiasıyla ----- plakalı araçta oluşan hasarın kusur oranına göre tespit edilen 29.179,29 TL tutarındaki tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davacının haksız dava ve taleplerinin reddi gerekmekte olup dava dilekçesinin müvekkile tebliği üzerine yasal süresi içerinde davaya cevap ve delillerimizi sunduklarını, Yukarıda açıklanan ve mahkemenizce resen gözetilecek nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla;

• Usulsüz yapılan tebligat nedeniyle tebliğ tarihinin 02.08.2022 olarak kabulüyle, davaya cevap ve delillerimizin kabulüne,

Öncelikle zamanaşımı nedeniyle davanın usulden reddine,

• Haksız ve dayanaksız davanın esastan reddine,

Yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı -----Cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkil şirketin ktk m.3 gereğince işleten sıfatı mevcut olmayıp huzurdaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekmektedir.haksız ve mesnetsiz olan davanın öncelikle zamanaşımı, kabul görmemesi halinde pasif husumet yokluğu nedeniyle, kabul görmemesi halinde esastan reddine,yargılama giderleri ile yasal vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Poliçe ve hasar dosyası, Trafik Tescil ve Plaka bilgileri, sigorta bilgi ve gözetim merkezinden gelen yazı cevabı, ---- CBS'nin ----- soruşturma sayılı dosya sureti, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.17.01.2023 tarihli ara karar ile dosyanın hasar ve konusunda uzman bilirkişi ile sigortacı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 03.05.2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.

Kusur Bilirkişi---- ile Sigortacı ---- Bilirkişi heyet raporunda özetle. Kusur durumları ile ilgili değerlendirme.

31.12.2019 tarihli Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı’ na göre değerlendirme,---- plakalı araç sürücüsü ----- (davacı sigorta şirketine kasko sigortalı aracın sürücüsü), kazanın meydana gelişinde %50 (Yüzde elli) oranında KUSURLU olduğu, ---- plaka numaralı araç sürücüsü ----- (davalının aracının sürücüsü), kazanın meydana gelişinde %50 (Yüzde elli) oranında KUSURLU olduğu, ----- Cumhuriyet Başsavcılığı ---- nolu Soruşturma dosyasındaki bilgi ve ifadelere göre değerlendirme,---- plaka no’lu aracın sürücüsü ----- (davacı sigorta şirketine kasko sigortalı aracın sürücüsü) %100 (yüzde yüz) oranında KUSURLU olduğu,

---plaka no’lu aracın sürücüsü ----(davalının aracının sürücüsü) KUSURSUZ olduğu, Davacı ----- Şirketi tarafından sigortacı sıfatı ile dava dışı ---- mülkiyetinde bulunan ------ plaka sayılı aracının kasko muhataraları neticesinde gerçekleşecek rizikoları temin etmek maksadıyla 27.09.2019 başlangıç 27.09.2020 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde ----- numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinin tanzim edildiği.

Dava dışı ---- mülkiyetinde bulunan ----- plaka sayılı aracın 31.12.2019 tarihinde geçirdiği kaza sonucunda meydana gelen zararın, poliçe vadesi içerisinde oluştuğu.

Dava dışı ---- mülkiyetinde bulunan ------ plaka sayılı araçta 31.12.2019 tarihinde meydana gelen hasarın, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının Madde A1/a-b fıkralarında açıklanan şartlar kapsamında aracın hareketli bir cisme çarpması(Çarpışma) sonucu gerçekleştiği, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları kapsamında düzenlenen Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi şartları gereği teminat kapsamında olduğu.

Dosya münderecatında bulunan tüm belgelerin incelenmesi neticesinde, dava konusu araçta meydana gelen hasarların hasar resimleri dikkate alındığında, değiştirilmesi planlanan parçaların hasar ile uyumlu olduğu, yedek parça ve işçilik olarak toplamda KDV dâhil 58.358,58-TL onarım bedelinin piyasa şartlarına göre kadri maruf olduğu; ----- plaka sayılı araçta gerçekleşen zararın sigortacı sıfatı ile davacı -----Sigorta Şirketi tarafından Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi teminat ve klozları kapsamında ödenmesine engel teşkil edecek bir hususun bulunmadığı.

Mezkûr olay sebebi ile gerçekleşen zarar kapsamında davacı ---- Sigorta Şirketi tarafından dosyada mübrez ödeme dekontları ile KDV dâhil 58.358,58-TL maddi hasar tazminat tutarının, ---- plaka sayılı aracın onarımını gerçekleştiren anlaşmalı servislere ödendiği. Dava konusu ----- plaka sayılı araçta gerçekleşen 58.358,58-TL tutarındaki maddi zararı davacı ----- Sigorta Şirketi ‘nin dosyada mübrez ödeme dekontları ile ödemek suretiyle tazminat yükümlülüğünü yerine getirdiği.

Kusur oranlarına göre rücu hakkı şartlarının değerlendirilmesi. Dava konusu kazanın meydana gelmesinde ---- plaka sayılı araç sürücüsü ----’ın %50(Yüzde elli) oranında, ---- plaka sayılı araç sürücüsü ---- ’in %50(Yüzde elli) oranında KUSURLU olduğunun Sayın Mahkeme tarafından takdir edilmesi durumunda;

------ plaka sayılı aracın sürücüsü davalı ---- kazanın oluşumunda %50 oranında KUSURLU olması sebebiyle, araç maliki davalı ---- 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve bağlı yönetmelikler gereği dava dışı ---- mülkiyetinde bulunan ------ plaka sayılı araçta kaza sonucunda meydana gelen maddi zarardan sürücünün kusuru nispetinde %50 oranındaki kısmından araç işleticisi olarak müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında, ----- plaka sayılı araç maliki davalı ----yüklenen hukuki sorumlulukların teminat altına alınması maksadıyla davalı ---. tarafından ----- numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin tanzim edildiği.

Gerçekleşen zararın, davalı ---- tarafından sigortacı sıfatı ile ----- plaka sayılı aracın maliki davalı ----- yüklenen hukuki sorumlulukların teminat altına alınması maksadıyla 28.09.2019 başlangıç 28.09.2020 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları kapsamında tanzim edilen ------ numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hükümleri gereğince, poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla teminat kapsamında olduğu.

Davacı ---- Şirketi ‘nin halefiyet hakkına dayanarak, zararın meydana gelmesine sebep olan ----- plaka sayılı aracın maliki davalı ----- kusuru %50 oranındaki (58.358,58-TLx50/100)=29.179,29-TL(KDV Dâhil) tutarındaki kısmını, kaza tarihinde 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamındaki hukuki sorumluluklarını teminat altına alan, davalı---- rücuen tazminat talep şartlarının gerçekleşeceği, görüş ve kanaatine varılmıştır. b) Dava konusu kazanın meydana gelmesinde ----- plaka sayılı araç sürücüsü ---- %100(Yüzde yüz) oranında KUSURLU, ------ plaka sayılı araç sürücü-----KUSURSUZ olduğunun Sayın Mahkeme tarafından takdir edilmesi durumunda.

Mezkûr kazanın gerçekleşmesinde ----- plaka sayılı aracın sürücüsü davalı ------ kusurunun bulunmaması sebebi ile davacı ----- Sigorta Şirketi ‘nin halefiyet hakkına dayanarak, rücuen tazminat talep etme şartlarının gerçekleşmeyeceği, Davacının masraf, vekâlet ücreti, faiz ve benzeri diğer istemleri ile ilgili taleplerinin değerlendirilmesine ilişkin takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu; şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:

Dava, kasko sigortacısının trafik kazasından kazasından kaynaklı olarak yapmış olduğu ödemenin rücuen tahsili istemine ilişkindir. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.Zarar bir eksilmeyi ifade eder. Haksız fiilin borç doğurmasının sebebi doğan zararı giderme yükümlülüğünden kaynaklanır.

Haksız fiil faili bu fiili ile yaratmış olduğu eksilmeyi gidermek, zarar gören kişiyi fiilden önceki durumuna getirme borcu altına girmiştir. Haksız fiil failinin borcu doğan bu zararı tazmin etmeye dayanır. Buna göre haksız fiilden doğan tazminat borcunun üst sınırını doğan zarar oluşturur. (-----) Zarar belirlenirken, uğranılan gerçek zararın dışına taşılamaz. Zarar görenin zararla ilgisi saptanamayan giderleri zarar kapsamının dışında tutulmalıdır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder. Araçta meydana gelen hasar bedeli gibi bu hasardan kaynaklanan değer kaybı zararı da ZMSS teminatı kapsamındadır.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi vd, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1, 85/1ile ilgili madde düzenlemeleri gözetildiğinde; davalı sigorta şirketinin sigortalısına ait aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği, diğer davalıların malik ve işleten olarak, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.Davalı tarafların zamanaşımı itirazlarının değerlendirilmesine, ödeme tarihinin 20/04/2020 tarihi olarak beyan edildiği,

pandemi sürecindeki 13/03/2020 ile 15/06/2020 tarihleri arasındaki sürenin durmasına ilişkin kararlar ve arabuluculuğa başvuru tarihi gözetildiğinde bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir.Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlığın davaya konu trafik kazasının oluşumu, kazanın meydana geliş şekli ve kusurun belirlenmesi noktalarında toplandığı görülmüştür.Savcılık dosyası ve hasar dosyası temin edilmiş, davalı ---- tanığı ----- dinlenilmiş ve dosya bir bütün halinde bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Somut olayda. 31.12.2019 tarihinde saat 19:30 sıralarında ---- ili ----- ilçesinde, ----

Caddesi istikametinden gelerek --- istikametine sola dönüş yapmak isteyen

Davacının sigortaladığı aracın sürücüsü olan dava dışı ---- yönetimindeki ---- plakalı araç, ---- Caddesi istikametinden gelerek ----- Caddesi istikametine devam etmek üzere seyir halinde olan sürücü --- sevk ve idaresindeki ----- plaka numaralı araçla

çarpışarak yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza mahalli bölünmüş yönlü yol, asfalt, yerleşim yeri dışı, vakit gece, zemin kuru, hava

açık, yatayda ve düşeyde düz yoldur, azami, hız limiti 110 km/saat olarak işaretlendiği, tutanakta herhangi bir fren izi tespiti bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davalı tanığı ----- soruşturma dosyasında da tanık olarak dinlenmiş, tanık ifadesinde davacının sigortalısı araç bakımından kırımızı ışıkta geçtiğine ilişkin görgüsünü beyan etmiş, rapor alınmış, takipsizlik kararında soruşturma evrakı içerisinde bulunan bilirkişi raporuna

atıfta bulunularak ---- plakalı araç sürücüsü ----- “kırmızı ışıklı

trafik işaretinde geçmek” kuralını ihlal ettiğinden asli ve tam kusurlu olduğu, ----’ in ise kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir.

Talimat yoluyla dinlenen tanık ----- beyanlarında "Ben davaya konu kazayı gördüm, kaza tarihinde hatırladığım kadarıyla saat 18,00 - 19,00 civarı idi, araçların plakalarını hatırlayamıyorum, ----- istikametine doğru gelen yolda ---- kavşağı olarak bildiğim kavşakta kırmızı ışıkta beklerken ----- marka araç U dönüşü yaparak yine o da kırmızı ışıkta beklemesi gerekirken durmadan yoluna devam ettiği için ---- tarafından gelen ----- markalı aracın geldiği istikamette yeşil ışık yandığı için trafik akar vaziyette idi, iki araç karşılıklı çarpıştı, transporter marka aracın sağ ön tarafının lastik ve ön kapı tarafı hasar görmüştü,

--- marka aracın ise ön kısmı tamamen hasar görmüştü, ----- marka araç dönüş yaptığı için hız yapma ihtimali yoktur, 10 yada 20 km'lik hızdadır" şeklinde beyanda bulunmuştur.Dosyada alınan kusur raporunda; terditli olarak alternatifli hazırlanmış, birinci olarak Trafik Kazası Tespit Tutanağı’ na göre değerlendirmeda ---- plakalı araç sürücüsü ----- (davacı sigorta şirketine kasko sigortalı aracın sürücüsü), kazanın meydana gelişinde %50 (Yüzde elli) oranında KUSURLU olduğu, ----- plaka numaralı araç sürücüsü ----- (davalının aracının sürücüsü), kazanın meydana gelişinde %50 (Yüzde elli) oranında KUSURLU olduğu,

tanık beyanına göre ise ---- plaka no’lu aracın sürücüsü ---- (davacı sigorta şirketine ait kasko sigortalı aracın sürücüsü) %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ---- plaka no’lu aracın sürücüsü davalı ----- kusursuz olduğunun bildirildiği,İddia, savunma, kaza tespit tutanağı, soruşturma dosyaları, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde kazanın oluşu ve meydana geliş biçimi hususunda her iki araç sürücüsünün kendisine yeşil ışık yandığının beyan edilmesi karşısında, kazanın oluşumuna ilişkin görgüsü bulunan ve savcılık dosyasında ifadesine başvurulmuş olan tanık ----- beyanı değerlendirildiğinde yarar sağlama ihtimali bulunmadığı ve beyanlarına objektif olarak değerlendirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle, tanığın beyanı esas alınarak, davalı sürücünün kusursuz olduğu sonuç ve kanaatine varılarak,

davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.Davalı araç maliki şirket aracı uzun süreli kiraladığını savunduğu görülmüş ise de; kira sözleşmesinin uzun süreli ve üçüncü kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerindeki fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı,

kira sözleşmesinin ve kira bedellerinin Maliye ve Vergi Dairelerine bildirilip bildirilmediği hususlarının araştırılmasına yönelik davalı işleten ve dava dışı kiracının ticari defter ve kayıtlar üzerinde mali müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yapılması gerektiği anlaşılmış ise de davalı sürücünün kusursuz olduğu kanaatine varılmakla bu yönde araştırma yapılmadan aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2- Peşin alınan 498,31 TL harçtan alınması gerekli 427,60 TL peşin harcın düşümü ile Hazineye irat kaydına, bakiye kalan 70,71 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA ,

4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

5-Davalılar -----.. Şirketi vekili kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 29.179,29 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,

6-1.600,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair tarafların yüzüne karşı, davalı sigorta şirketinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.