İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/252 K.2023/567

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/252

KARAR NO: 2023/567

DAVA

Kooperatif Üyeliğinin sonlanması ve üyeliğin tasfiyesi kararının İptali

DAVA TARİHİ: 06/04/2023

KARAR TARİHİ:14/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin sonlanması ve üyeliğin tasfiyesi kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi merhum ------ davalı -------- üyesi iken vefat ettiği, vefat öncesinde, aidatları eksik ödediği gerekçesiyle davalı kooperatif tarafından hakkında bir ihraç kararı verildiği,

kendisinin de bu ihraç kararına karşı, -----nezdinde ---- sayılı davayı açtığı, dava yerel mahkeme aşamasındayken vefat ettiğinden, müvekkillerinin mirasçı olduğunu gösterir veraset ilamının ibraz edildiği ve kendilerinin mirasçı sıfatıyla davaya devam ettiklerini, dava neticesinde ihraç kararının usulsüz ve haksız olduğunun tespit edilerek------- sayısı tahtında iptaline karar verildiği ve verilen kararın kesinleştiği, kesinleşme sonrasında ----- yapılan görüşmede, mirasçıların başvuru yapmadığı ve vefatın -------bilinmediği gerekçesiyle üyelik kaydının silindiği ve ortaklıktan çıkartıldığının öğrenildiği,

bunun üzerine --------- sayılı ihtarnamesinin keşide edilerek, davalı ------- vefattan ve mirasçılardan haberdar olmasına rağmen bildirim yapılmadan gerçekleştirilen ortaklıktan çıkartma işleminin kanuna aykırı olduğunun belirtildiği, 30 günlük sürede ihraç kararının kaldırılması/rücu edilmesi ve müvekkillerinden----- tereke temsilcisi sıfatıyla kaydedilmesinin istenildiği,

davalı kooperatifin ise cevaben keşide ettiği ---------yevmiye sayılı ihtarnamesiyle “vefattan haberleri olmadığı” ve “ihraç kararının kanuna ve ana sözleşmeye uygun olduğu” şeklinde açıkça gerçeğe ve kanuna aykırı bir cevap vererek talepleri reddettiklerini, kooperatifin cevabı ve iddiasının haksız ve gerçek dışı olduğu ve ihraç kararının kanuna ve içtihatlara aykırı olduğundan sebeple bu kere de işbu davanın ikamesinin zaruretinin hasıl olduğu,

müvekkillerinin mirasçı sıfatıyla ortak kaydının ve müvekkillerinden------ tereke temsilcisi sıfatıyla kaydının yapılmasını, teminine yönelik olarak davalı ------- usûlsüz şekilde mirasçılara bildirim yapmadan gerçekleştirdiği ortaklıktan çıkarma işlemlerinin ve varsa buna mesnet kararın iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili -------- davacılar hakkında aldığı bir çıkarma kararının mevcut olmadığı, ---- maddesine göre ---- denildiği, ------ vefat ettiği, kooperatife hiçbir mirasçının başvurmadığı, buna mukabil ölen ortağın üyeliğinin kanunen sona erdiği, davacıların yasal olarak davalı --------- ile yapmaları gereken işlemleri, mahkemeden talep ettiği, hukuki dayanağı olmayan davanın reddini, vekalet ücreti ile mahkeme masraflarının davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilemesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davaya konu uyuşmazlığın, davacıların dava dilekçesinde dile getirdiği nedenlerden ötürü davalı --- muris ------- tarihli ölümü nedeni ile davalı ------ kurulunun ------ sayılı kararının iptaline karar verilmesinin hukuken mümkün olup olmadığına ilişkindir.

Bahsi geçen şirket yönetim kurulu kararı incelenmiş, içeriğinde muhatap-------- tarihinde vefat ettiği, ----- sayılı dosyasında mirasçılarının davaya dahil oldukları, -----------tarihli kararı olmasına rağmen yasal mirasçıları ----- ortaklığından haberdar olmalarına rağmen üyeliğin devamı için 11 ay içerisinde kooperatife başvuru yapmadıkları gerekçesi ile ----- Maddesi ve ana sözleşmenin ---- gereğince --------üyeliğinin tasfiyesine karar verildiği görülmüştür.

Davacı yanca dava öncesi ---- yevmiye numaralı ihtar ile davalı----başvuruda bulunulmuş davalı ----- vefattan ve yasal mirasçılardan haberdar olduğu halde davacı mirasçılara herhangi bir bildirimde bulunmadığı, harici görüşmede ortaklıktan ihraç kararı verildiğinin öğrenildiğini, durumun düzeltilerek kararın kaldırılmasını ve üyelik kaydının yeniden ihdasını talep etmişler davalı -------vekili bu ihtara verdiği ---- yevmiye numaralı ihtarda vefat eden ----vefatından haberdar olmadıklarını, davacının bu iddiasının soyut olduğunu cevaben bildirmiştir.

Davalı ------ yukarıda bahsi geçen ve iptali istenen ------ sayılı yönetim kurulu kararı içeriğinde davalı----- üyenin ölümünden haberdar olduğu açık bir şekilde belirtilmiş olup üyenin mirasçılarının ------- dahili davacı olarak davaya katıldıkları da açıkça yazılmıştır.

Keza -------- dosyası celp edilerek incelendiğinde davacısının davacıların murisi -------olduğu, davanın konusunun ------- ihraç kararının iptaline ilişkin olduğu, yargılama sırasında üyenin vefat ettiği, davacıların dahili davacı olarak davaya katıldıkları, mahkemenin davalı ------- --------- tarihli ihraca dair yönetim kurulu kararının iptaline karar verdiği,kararın -------- kararı ile onanmak sureti ile kesinleştiği, bu davada huzurdaki dahili davacıların vefat üzerine yargılamaya dahili davacı olarak iştirak ettikleri görülmüştür.

Kısacası davalı -------- gerek davaya konu yönetim kurulu karar içeriğinde ve gerekse de taraflar arasında eskiden görülmüş dava nedeni ile üyenin vefatını ve mirasçıların varlığını ve dahası davayı ve üyeliği devam ettirme arzularını bilmesine rağmen mirasçıların kooperatife başvuru yapmamaları nedeni ile üyeliğin düşürülmesine ve tasfiyesine karar vermiştir.

Davalı vekilinin dava öncesi davacıların ihtarına verdiği yanıt iyi niyetten uzak olup ölüm bilinmesine rağmen üyenin vefat ettiğinin bilindiği iddiasını soyut olarak nitelemiş, vefattan haberi olmadığını ileri sürmüştür. 1163 sayılı Kooperatifler kanunun 14. Maddesi "Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer.Ana sözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir.------- Ortaklık devredilebilir.

Yönetim kurulu, ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde, bu kişiyi ortaklığa kabul eder." hükmüne haizdir. Davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 16. Maddesi " Ferdi münasebete geçilmeden önce ölen ortağın kanuni mirasçıları üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde ortaklık hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçıları lehine devam eder.

Mirasçıların temsilci tayin ettirmemeleri yada ortaklığa devam etmek istememeleri halinde ölen ortağın alacak ve borçları 15. Madde hükümlerine göre tasfiye edilir. " hükmüne haizdir. Kooperatifin ölen ortağın yasal mirasçılarının üyelik talepleriyle ilgili harekete geçmelerini beklemeden ortaklığa devam etmek isteyip istemedikleri ve temsilci tayin edip etmeyecekleri hususunda uyarı yapması gerekir.

Dolayısı ile mirasçıların kooperatife başvuru yapmadıkları gerekçesi ile ortaklık sıfatlarının sona erdiğine karar verilmesi mümkün değildir.----------------

----------ortağın ölümü ile ortaklık sıfatının sona ereceği ana sözleşmede gösterilecek şartlarda ölen ortağın mirasçılarının kooperatife ortak olarak kalmalarının sağlanabileceği hükme bağlanmıştır.

Davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 16. Maddesi uyarınca ferdi münasebete geçilmeden önce ölen ortağın kanuni mirasçıları üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde ortaklık hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçıları lehine devam edeceği, temsilci tayin ettirmemeleri yada ortaklığa devam etmek istememeleri halinde ölen ortağın alacak ve borçlarının tasfiye edileceği hususu düzenlenmiştir.

Somut olayda ölenin mirasçılarının kayyımın yada lehine vasiyet edilen vakfın ana sözleşmeden ve ------- Madde gereğince yapılması gereken işlemlerden haberdar olmaları gerektiği ileri sürülemez.

Bu durumda mahkemece yasal mirasçıların ortaklığa devam etmek isteyip istemedikleri ve temsilci tayin etmeyecekleri hususunda kooperatifçe uyarılmadan bu hususta kendiliğinden harekete geçmedikleri için ortaklık sıfatının düşmesine ve alacak ve borçlarının tasfiyesine dair yönetim kurulu kararının iptali için açılan davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir." belirtmiştir.

Görüldüğü üzere somut olayda da davalı kooperatifin ana sözleşmesindeki hüküm emsal olarak aynen alıntılanan ------ kararındaki gibi olup yüksek mahkeme ölen ortağın mirasçılarına bildirim yapılmadan kendiliğinden harekete geçmedikleri gerekçesi verilen üyeliğin düşmesine ve üyeliğinin tasfiyesine dair kararı doğru bulmamıştır.

Somut olayda davalılar ölen ortağın yasal mirasçıları olup davalı yanca ------ ortağı üyenin ölümünden davalı haberdardır. Davacı mirasçıların kendiliğinden harekete geçmedikleri, davalı kooperatife başvurmadıkları gerekçesi ile iptali istenen kararı almış olup alınan bu kararın usul ve yasaya uygun olmadığı hususu yukarıda gerekçesi ile izah edilmiştir. Neticede davacıların haklı davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.