İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/540 K.2023/1025

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/540

KARAR NO : 2023/1025

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/08/2023

KARAR TARİHİ : 14/12/2023

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ile davalı ----arasında ----.Noterliğinin 23.09.2008 tarih ve ---- yevmiye numarası ile imzalanan "----" isimli sözleşme uyarınca , kendilerine ait olan "---- ilçesi,-----Mahallesi, 175 Pafta, 639 Ada, 32 Parsel, 1000m2 Arsa" ve "-----ili,----- ilçesi, ---- Mahallesi, 175 Pafta, 639 Ada, 38 Parsel, 931 m2 bahçe kargir ev" cinsli taşınmazlar için intifa bedeli ve kiralama bedeli karşılığında -----yararına 09.10.2008 gününde 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edilmiş ve kiralama yapılmıştır.

Sözkonusu kiralama bedeli aylık 11.000.$ + stopajdır. Bu ödemeler ödeme günündeki kur üzerinden sadece kira bedeli yatırılarak stopaj bedeli yatırılmadan yapılmıştır.

Davalı tarafından Cumhurbaşkanlığının ---- nolu Kararnamesi dayanak gösterilerek " Türkiye’de yerleşik kişiler, menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve finansal kiralama dahil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayacak.Kararname 13.09.2018 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, değişiklikten itibaren 30 gün içerisinde de (12.10.2018 tarihine kadar), daha önce akdedilmiş yürürlükteki sözleşmelerdeki döviz cinsinden kararlaştırılmış bulunan bedellerin, Türk Parası olarak taraflarca yeniden belirleneceği düzenlenmiştir.

Yukarıda arz ve izah edildiği üzere davalının eksik yatırdığı kira bedelleri, stopaj ve eksik yatırılan bedeller nedeniyle uğranılan zararın tespiti ve tazmini ( USD cinsi ticari temerrüd fazizi ile birlikte)----ilçesi,---- Mahallesi, 175 Pafta, 639 Ada, 41 Parsel' e davalı tarafından yapılan tecavüzün önlenmesi ile vaki tecavüzden kaynaklanan USD cinsinden yıllar itibarı ile tazmini,( USD cinsi ticari temerrüd fazizi ile birlikte),

Davalı tarafından istasyonun geç inşaatının gecikmesi nedeniyle uğranılan USD cinsinden kira kaybı ( USD cinsi ticari temerrüd fazizi ile birlikte),

Yapılacak yargılama ile tespit edilerek ortaya çıkacak tazminatın dosya için yatırılan ve yatırılacak olan yargılama giderleri ve ücreti vekalet de göz önüne alınarak karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı taraf ikame ettiği davada bir takım gerçek dışı iddialar ileri sürerek eksik yatırdığı kira bedelleri, stopaj ve eksik yatırılan bedeller nedeniyle uğranılan zararın tespiti ve tazmini (USD cinsi ticari temerrüt faizi ile birlikte),-----İlçesi, -----Mahallesi, 175 Pafta, 639 Ada, 41 Parsel'e davalı tarafından yapılan tecavüzün önlenmesi ile vaki tecavüzden kaynaklanan USD cinsinden yıllar itibarı ile tazmini (USD cinsi ticari temerrüt faizi ile birlikte), davalı tarafından istasyonun inşaatının gecikmesi nedeniyle uğranılan USD cinsinden kira kaybı (USD cinsi ticari temerrüt faizi ile birlikte) talebinde bulunmuş olup,

davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine karar verilmesini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine,Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmaısna karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacılar adına kayıtlı taşınmazda davalı lehine kurulan intifa hakkından kaynaklı alacak, uğranılan zarar, müdahalenin önlenmesi ve maddi zarar ile kira kaybı tazminatına istemine ilişkindir6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1. maddesinde. "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır.

HMK 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK 138 maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır.

TTK'nun 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır.

Anılan maddenin 1.fıkrasında "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu Kanunda ..." sayılan davaların ticari dava olduğu öngörülmüştür.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 12. maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir" hükmünü içermektedir.6102 sayılı TTK 16/1.maddesinde: "Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi,

belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar." ve TTK'nun 19. maddesinde "Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır.

Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır" hükmü bulunmaktadır.Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinde “Birinci Sınıf Tüccarlar” sayılmış olup bu maddedeki birinci sınıf tacirlerle ilgili şartları taşımayanlar ise ikinci sınıf tacir sayılırlar. İkinci sınıf tacirler ise ticari işletme hesabına göre defter tutarlar.

Bir hukukî işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlar ile bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukukî işlemin veya fiilin olması gerekir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacıların tacir olup olmadığının araştırıldığında gelen yazı cevaplarından davacıların tacir olmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın intifa hakkından kaynaklandığı, uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde bulunmadığı anlaşılmakla, huzurdaki uyuşmazlığın çözümünde genel mahkeme asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla; dava şartı yokluğu nedeniyle usuldan reddi ile mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ NEDENİYLE USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

2-HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşme tarihinden, İstinaf yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren taraflardan birinin 2 hafta içerisinde mahkememize başvurması halinde dosyanın görevli ------ Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, aksi taktirde mahkememizce Resen davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,

3-HMK 331/2. Maddesi uyarınca yargılama giderleri hakkında görevli mahkemece KARAR VERİLMESİNE,

4-Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflardan biri tarafından başvuruda bulunulmadığı takdirde, mahkememizce dosyanın re'sen ele alınarak, 6100 Sayılı HMK'nın 20/1. maddesi gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesine, harç, yargılama gideri, vekalet ücreti, gider avansı vd hususların talep halinde, 6100 Sayılı HMK'nın 331/2. ve 331/2. maddesi gereğince mahkememizce hüküm altına ALINMASINA,

Dair;gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.