İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/754 K.2026/254

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/754 Esas

KARAR NO : 2026/254

DAVA

Menfi Tespit (Alım Satım)

DAVA TARİHİ : 16/04/2021

KARAR TARİHİ : 10/03/2026

Mahkememizden verilen --- sayılı kararı---- Karar sayılı kararı ile mahkememize iade edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ---tarihinde Davalı-------- köşebent üretiminde kullanılan makine teçhizat devrini konu alan Satış Sözleşmesini imzaladığını, köşebentin ürünlerin hasar görmesini engellemek üzerine ambalaj olarak kullanılan birden fazla karton katmanın yapıştırılarak bir araya gelmesiyle oluşan bir --- olduğunu, sözleşme ile karton köşebent,

ve yine bu amaçla kullanılan bobin dilimleme ile çift renkli baskı makinesi satın alan müvekkili Şirketin hali hazırda üretim tesisini durdurmamak amacıyla ayrıca makinaları yerinde teslim aldığı gibi söz konusu üretimi yerinde sürdürmek amacıyla aynı sözleşme ile davalı -------makinaların bulunduğu işyerinin 1/4'ünü kiralamış, söz konusu makineleri davalı şirketlerin sahip olduğu işlerinin içerisinde işletmiş;

bu kapsamda kullandığı elektrik, su ve internet bedellerinin iş bu sözleşmenin bir parçası olarak aylık fatura karşılığı müvekkili şirkete davalılar tarafından faturalandırılmış olduğunu, sözleşme uyarınca ifa yükümlülüğü ----- aitken; aynı adreste bulunan, şirket sahipleri arasında baba-oğul ilişkisinin bulunduğu diğer Davalı ----- sözleşmeden doğan bazı ifa yükümlülüklerini kendi yerine getirdiğini;

böylelikle faturalandırma ve sözleşmenin ifasının yanlış yapıldığını, yükümlülüklerin birbirine karıştığını, davalı ----- sözleşmenin tarafı olmamasına rağmen internet ücretini, kira bedelini vb. taraflarına fatura ettiğini, Müvekkil Şirketin kendi tesislerinde kendilerinin hiç yapamadığı şekilde aldığı verimi ve yaptığı satışları görünce Müvekkil Şirketi rahatsız ettiğini en sonunda işletmelerinin ------başka bir adrese taşınmalarına sebebiyet verdiğini, taşınmadan hemen önce Satış Sözleşmesi kapsamında taraflarına ---- son fatura kesildiğini, sözleşmenin asıl tarafı ve ana yükümlüsü ------fatura bedelleri ödenmiş olup,

bunun muhasebe kayıtlarında da görüldüğünü, iş bu son ödeme ile Müvekkil Şirket'in davalı şirketlere hiçbir borcu kalmadığını, müvekkili Şirketin hiçbir borcu kalmamasına rağmen, Müvekkili Şirketin halen davalılar tarafından rahatsız edilmekte ve ayrıca da hakkında haksız bir şekilde davalılardan ----- Sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını beyan ederek, haklı menfi tespit davalarının kabulü ile borçlu olmadıklarının tespitine, delillerin toplanması amacıyla davalı şirketlerin İşyeri kodları ve ----- kayıtlarının celbi için ilgili yerlere müzekkere yazılmasına,

davalı Şirketlerin yetkilileri ------- için ilgili ticaret odasından Davalıların --- içerisinde ortaklık, yetkili ve adres bilgilerinin müzekkere yazılarak temin edilmesine, arabuluculuk ve yargılama giderleri ile AAÜT'ye göre vekalet ücretinin Davalılardan tahsili ile Müvekkil Şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ------- dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket yönünden hak kaybı olmaması sebebi ile. Yetki, hak düşürücü süre, hukuki yarar yokluğu, derdestlik, kesin hüküm, husumet, zamanaşımı ve 6100 sayılı HMK'da düzenlenmiş olan tüm ilk itirazları ve mevzuatımızda yer alan tüm defiler ve Sayın Mahkemenizin resen gözeteceği hususlar yönünden de itirazlarımızı sunuyor ve davanın reddine karar verilmesi beyan ederek,

dava yetkisiz yer mahkemesinde açılmış olup, öncelikle davanın, davaya bakmakla yetkili olan eskişehir asliye ticaret mahkemesine gönderilmesini, dava zamanaşımı yönünden de davanın reddine karar verilmesini, davacının talepleri zamanaşımına uğramış olup, zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacı,---------- makine teçhizat devrini konu alan Satış Sözleşmesini imzaladığını, davacı tarafta bu sözleşmeye dayanarak iş bu davayı açmışsa da dava süresinde açılmadığından,

zamanaşımına uğradığından öncelikle davanın zamanaşımı yönünden usulden reddine karar verilmesini talep ettiğini, davacı tarafın iddia etmiş olduğu şekilde davalı iki şirketin adresleri birinden çok farklıdır. Davacı tarafın iddia etmiş olduğu şekilde davalılar arasında herhangi bir organik bağ yoktur.

Davalı ---- tarafından kurulmuş ve faaliyete başlamıştır. ----- tarihinde ticaret sicil gazetesinde ilan edilmiş ve tarihinden beri ---- adresinde faaliyetlerini sürdürmektedir.Yukarıda sayılan gerekçeler ile suç duyurusunda bulunma, dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla, davacının haksız olarak açtığını işbu davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile AAÜT'ye göre vekalet ücretinin davacıdan tahsiline Karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

----- tarihli ara karar ile dosyanın bir mali müşavir bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve --- tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.

Bilirkişi raporunda özetle.

Davacıya ait Yasal defterlerin Vergi Usul Kanunu 223-224-225 maddeleri ile TTK’nın ilgili hükümlerine uygun olarak noter açılış tasdikleri ile GIB onaylı e-beratların yasal süresi içerisinde alındığı, dolayısıyla ticari defterlerin delil niteliğine haiz olduğu, Talimat bilirkişi raporunda incelenen davalı şirketlerden ------ yılı ticari defterlerinin usulüne uygun açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, kendi lehlerine delil teşkil edecek nitelikte olduğu, davalı şirketlerden -----yılı ticari defterlerinin usulüne uygun açılış tasdiklerinin yapıldığı, kapanış tasdiklerinin olmadığı,

kendi lehlerine delil teşkil edecek nitelikte olmadığının belirtildiği, Takip ile ----davacı adına düzenlediği --- numaralı satış faturalarının ---- kısmının istendiği, davalı-----defterlerinin incelendiği talimat bilirkişi raporuna ilgili faturaların konu edilmemesi ve fatura örneklerinin dosya içeriğinde bulunmaması nedeniyle fatura içeriklerinin bilenemediği, Davacının --- tarafından son düzenlenen ----- bedelin ödenerek cari hesabın sıfırlandığını beyan ettiği, yapılan incelemede davacının--- adına düzenlediği ---- tutarlı iade faturasının bulunduğu, iade faturasının ---- teslim edildiğini gösterir herhangi bir belge sunmadığı,

---takip tarihi itibariyle davacı nezdinde davalı ---- borçlu olarak göründüğü, Davacı nezdinde ---- hareketleri incelemesine göre, ----------- yılında davacının --- firması adına toplamda ---- tutarlı satış faturası düzenlediği, karşılığında çeşitli tarihlerde olmak üzere toplamda --- tutarlı tahsilat gerçekleştirdiği, bu işlemlere göre ------ takip tarihi itibariyle davacı nezdinde davalı ------ alacaklı olarak göründüğü, Yukarıda 4 numaralı maddede yer verilen davacı nezdinde --- cari hesabında görünen ---- borç bakiyesinin diğer davalı----cari hesabına virmanlanarak her iki davalı firma cari hesabının sıfırlandığı,

takiple istenen faturalara istinaden ------- firmasına yapılan nakdi ödeme belgesinin bulunmadığı, Davalı firmaların ortak ve adres bilgilerinin birbiri ile örtüştüğü, buna göre davalılar arasında organik bağ olduğu, bu nedenle------ davacı arasında imzalanan satış sözleşmesine ------- firmasının zımni ortağı olduğu yönündeki davacı iddiası ile ilgili nihai değerlendirmenin Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu, İşbu raporda yer verilen tespitlere göre Sayın Mahkemenizin davalı ------- lehinde hüküm kurması halinde takiple istenebilir tutarın ---- olacağı, Davalının takibinde ------ birikmiş faiz talebi olduğu;

muaccel bir borcun borçlusunun alacaklının ihtarıyla mütemerrit olduğu (TBK.m.117/1): bu yönde temerrüt ihtarına dosyada rastlanılmaması nedeniyle birikmiş faiz talebine mevcut delil durumuna nazaran iştirak edilmediği şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.

Mahkememiz ara karar ile dosyanın bir mali müşavir bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve ----Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır.Bilirkişi raporunda özetle;Davalı -------- ticari defterlerinin noter açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde yapıldığı, ticari defterlerin genel muhasebe uygulama tebliği ile genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun tutuldukları, kayıtlara dayanak oluşturan belgelerin olduğu ve kendi lehine delil olma vasfında oldukları, Davalı --------- yılı ticari defterlerine göre davacı şirket ile ticari ilişkilerin olduğu,----- tutarında satış faturası düzenlediği,

karşılığında --- tutarında tahsilat yaptığı,---- tarihli 1 adet tutkal içerikli alım faturası nedeniyle --- göründüğü, Dava tarihi itibariyle davalının davacıya ------ borçlu göründüğü, dosya içinde davacı ticari defterlerine dayalı yapılan incelemeye dayalı bilirkişi raporundaki davalı şirkete ait muavin hesap hareketleri ile davalı şirketin ticari defterine dayalı davacıya ait muavin hesap hareketlerindeki işlem ve tutarların biri birisini teyit ettiği, fatura ve ödemelerin biri birini teyit etmesi nedeniyle karşılıklı tebliğlerinin yapıldığı ve itirazın olmadığının anlaşıldığı,

Taraflarca alım ve satım faturalarının ----formlarına konu edildiği, davacı yanca iade faturası düzenlenmediği tespit edilmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:Dava; ---- esas sayılı takibinden ötürü davalılara borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.Davacı vekili tarafından; davacı ile davalılardan ----tarihli, --------- üretiminde kullanılan makinelerin satışı amacıyla satış sözleşmesi bağıtlandığı, sözleşmenin dördüncü maddesi ile makinelerin davacı alıcıya, davalı satıcı ------- adresinde teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, yine sözleşmenin 4. Maddesinin 5 inci fıkrası ile,

teslim edilen makinelerin, davalı satıcının halihazırda kiracı olarak bulunduğu yukarıdaki adreste, işyerinin 3/4'ünün alıcı davacıya kiralanması suretiyle,------ mart ayı sonuna kadar davacı tarafından kullanılacağının, kira bedelinin aylık 5.500,00-TL olacağının, davacı alıcının aynı zamanda kira süresi boyunca kullanacağı elekrtik ve su bedelini karşılıklı mutabakat sonucu fatura karşılığında davalı satıcı ----- ödeyeceğinin hüküm altına alındığı; diğer davalı ---- arasında orgaik bağ bulunduğu, zaman içinde ------- olmadığı satış sözleşmesinden doğan bazı yükümlülükleri yerine getirdiği ve sözleşmeye zımnen taraf olduğu,

davalı ---taşınmadan hemen önce davacıya ------ fatura kestiği ve bu faturanın ödendiği, bu ödeme ile davacının davalı şirketlere borcu kalmadığı, buna rağmen ----- esas sayılı takibi ile davacı aleyhine icra takibi başlattığı ileri sürülerek, davacının bu takipten ötürü davalılara borçlu olmadığının tespiti talep edilmiş, dava dilekçesi ekinde davalı----- yapılan satış sözleşmesini ve cari hesap ekstresini sunmuştur.

Davalı------ davalılar arasında organik bağ bulunmadığını, davacı ile------arasında kira sözleşmesi bulunduğunu, dava konusu takip dayanağı faturaların taraflar arasındaki kira sözleşmesine ve ambalaj malzemesine dair faturalar olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını savunmuş, cevap dilekçesi ekinde ---başlangıç,--- bitiş tarihli, ------ adresindeki, kısmi fabrika binasının kiralanmasına ilişkin davacı ile bu davalı arasındaki kira sözleşmesi örneğini sunmuştur. ---- esas sayılı takip dosyası, ------ sistemi üzerinden dosyaya eklenerek dairemizce incelenmiş, davalı ---, davacı aleyhine;

---- nolu faturalardan kaynaklanan cari hesap alacağı açıklaması ile ---, işlemiş faiz alacağı --- olmak üzere toplam---alacağın tahsili talebi ile ilamsız takip başlattığı, takip dayanağı belgeleri, Davalı---- tarafından davacıya kesilen elektik, katkı payı, internet açıklamalı ------ bedelli fatura, fabrika kirası, elektrik, katılım payı, telefon, internet, büro mobilyaları kira bedeli, değişik adetlerde küçük kutu, büyük kutu, gözlük, spatula, eldiven, falçata ucu, keçeli kalem açıklamalı ---- bedelli fatura ve davacı tarafından davalı----- tarihi itibariyle alacak borç durumunu gösterir mutabakat metninin oluşturduğu,

ödeme emrinin davacıya ---- tarihinde tebliğ edildiği, davacı vekilinin --- tarihinde borca, faize ve yetkiye itiraz dilekçesi sunduğu, takibin durduğu anlaşılmıştır.Mahkememizin usulden reddine dair kararın istinaf edilmesi üzerine-------Dava konusu takip dosyası ve takip dayanağı faturalar ile mutabakat metni kapsamından, davalı ----- takip konu ettiği alacağın yalnızca kira sözleşmesinden doğan alacakları kapsamadığı anlaşıldığı gibi, davacının davalılar arasında organik bağ bulunduğunu, satış sözleşmesinden doğduğunu ileri sürerek,

bu nedenlerle davalılara borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olması karşısında, mahkemece, takip dayanağı belgeler incelenmeksizin, takip dayanağı alacağı oluşturan kalemler bakımından gerekirse tefrik hususu da değerlendirilmeksizin, uyuşmazlığın yalnızca kira sözleşmesinden kaynaklandığı ve sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi yerinde olmamış, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüştür.... " şeklinde karar verilerek mahkememizin kararı kaldırılmıştır.

Kaldırma ilamı sonrasında mahkememizde yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde takip konusu alacak, dayanak belgeler, faturaların içeriği, davacının davalılar arasında organik bağ bulunduğunu, satış sözleşmesinden doğduğunu ileri sürmesi gibi hususlar bir arada değerlendirildiğinde dava konusu uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Kaldırma ilamı sonrasında bilirkişi kök ve ek raporları alınmıştır. ------- Karar sayılı kaldırma ilamı sonrasında taraflar arasındaki dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak davalı---- huzurdaki dosyanın davacısına karşı ------ itirazın iptali davasının açılmış olduğu ve yargılamasının yapılarak davanın kabulüne karar verildiği ve kararın kesinleşmiş olduğu görülmüştür. ---- açılan davanın tarihinin ---- tarihi olduğu, huzurdaki menfi tespit davasının ise davalılara yönelik olarak -----tarihinde açılmış olduğu görülmektedir.

Menfi tespit davasına konu yapılan takibe ilişkin olarak itirazın iptali davasında tartışılıp karar verilmiş olduğundan, iş bu dava ile yeniden tartışılamayacağı aşikardır. Dolayısı ile itirazın iptali davasından sonra davacının iş bu menfi tespit davasını açmasında hukuki yararı bulunmamaktadır.

Bu açıklamalar nedeniyle somut olayda davacı tarafından davalılara yönelik açılan menfi tespit davasında itirazın iptali davasının açılmış olması ve yargılama sırasında kesinleşen mahkeme ilamı nedeniyle hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

2-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan peşin yatırılan 228,91 TL harcın düşümü ile geri kalan 503,09 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA ,

3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

4-Davalı tarafından yapılan 50,00 TL posta giderinin davacıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalı -------kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 13.403,80 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6- 1.360,00TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/03/2026