İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/398 K.2024/319

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/398 Esas

KARAR NO:2024/319

DAVA

İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 03/06/2024

KARAR TARİHİ: 04/06/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

DAVA

Davacı vekili 03/06/2024 harç tarihli dava dilekçesinde özetle. "Davacı müvekkilim -----------ünvanlı ticari işletmesi olan biridir. Ticari faaliyetleri kapsamında satmış olduğu ürünler için ödeme olarak müşterilerinden çekler almaktadır. Davacı müvekkilimin müşterilerinden almış olduğu --------- ait 9 adet çekin vade tarihinde takas yöntemi ile bankalara ibraz edildiğinde karşılıklarının olmadığı görülmüş ve bu durum çek arkalarına kaşe vurularak belirtilmiştir.

Davacı müvekkilim çeklerin her birini ciro ederek kendisinden sonra gelen cirontaya teslim etmiş olup , çek üzerinde meşru ve yetkili hamildir. Davacı müvekkilim çeklerin karşılığının olmaması sebebi ile kendisinin ciro ile devir ve teslim ettiği cirontaların kendisine başvurmaları neticesinde çek üzerlerindeki miktarları ödeyerek çekleri kendisi teslim almıştır.

Davacı müvekkilim çeklerin üzerindeki miktarları ödeyip çekleri teslim aldıktan sonra ise bankanın ödemekle yükümlü olduğu çek bedellerini tahsil etmek için --------şubesine başvurmuş , ancak banka şubesi çeki ibraz eden hamile ödeme yapabileceklerini bu sebeple de meşru hamil müvekkilime ödeme yapamayacaklarını belirterek ödeme yapmamışlardır.

Davacı müvekkilim ------ şubesinden almış olduğu olumsuz cevap üzerine bu kez ------ Esas sayılı dosya ile icra takibi başalatmış ve icra takibine davalı banka itiraz etmiş ve takip durdurulmuştur. İcra takibine yapılan itirazın iptali ve takibin devamı için dava şartı arabulucluk başvurusu yapılmış ve ------- arabulculuk numaralı dosya ile yapılan arabuluculuk müzakerelerinde de anlaşama sağlanamamış ve son tutanak anlaşamama şeklinde düzenlenmiştir.

Davalı taraf icra takibine itiraz dilekçesinde.

Çek Kanunu 3 / 3. maddesi gereğince yasal sorumluluk bedellerini ödeme yükümlülüğü, çeki yasal ibraz süresi içinde ibraz edip karşılksız işlemi yaptıran hamile karşıdır.Nitekim Çek Kanunu'nun 3/3 maddesinde ;"Muhatap banka ,ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile ,süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için 6.000 - 9.270 Türk Lirasi ödemekle yükümlüdür.ifadelerine yer verdiğini ve bu sebeple de bankanın ödeme yükümlüğünün çeki yasal süresi içinde ibraz eden yetkili hamile karşı olduğunu söylemiştir.

Davalı tarafın dayandığı Çek Kanunu 3/ 3 maddesinde, davalının da beyan ettiği gibi bankanın sorumluluk bedeli çeki yasal süresi içinde ibraz eden yetkili hamile ödenmelidir. Davalı taraf çek sorumluluk bedeli ödeme süresi ile çek hakkında karşılısızdır işlemi yapma süresini birbirine karıştırmakta ve yetkili hamil ibaresini de yanlış yorumlamaktadır.

Bankanın Santral şubesi çekleri incelemeye almış ve çek tahsil için bankaya ibraz edildiğinde davacı müvekklimin ciro silsilesi içinde meşru ve yetkili hamil olduğunu tespit etmiştir. Banka tarafından karşılıksız çek hamiline ödenen bu tutarın ise Kanun’un m. 3/3 hükmü son paragrafı uyarınca hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan, dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmünde olduğu belirtilmiştir.

Bu asgari tutar ---------tarafından Kanun m. 3/3 hükmü son cümlesi uyarınca, her yıl Ocak ayında ------ tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişmeler göz önünde tutularak belirlenmektedir. 2-Bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarlar.

(Karşılıksız çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili bankaya ibraz edilmesi hâlinde) Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde (baskı tarihinden itibaren 5yıl) ibraz edilen her çek yaprağı için; a) Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde, Çek bedeli Bin Türk Lirası veya üzerinde ise. Bin Türk Lirası, Çek bedeli BinTürk Lirasının altında ise.

Çek bedelinin tamamını (Ör: 980TL ödenecek) b) Karşılığının kısmen bulunması hâlinde, Çek bedeli BinTürk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığı bin Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı ödemekle yükümlüdür. ---------Çek bedeli BinTürk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığa ilave olarak binTürk Lirasını ödemekle yükümlüdür. ( Ör: Çek 5000TL- Hesapta 3000TL var, banka 1000TL ekleyecek toplam 4000TL ödeyecek) veya (Hesapta 4200TL var, banka 800TL ekleyecek toplam 5000TL ödeyecek) Çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde,

muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona erer. Çek üzerindeki basım tarihinden 5 yıl içinde bankaya ibraz edilmezse bankanın yükümlülüğü ortadan kalkacaktır. Kanun uyarınca çekin karşılığının banka tarafından ödenebilmesi için kanuni ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilmesi gerekmektedir.

Çekin karşılığı mevcut değil ise banka görevlileri çeki ibraz eden hamilin talepte bulunması hâlinde bu çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapmakla yükümlüdürler. Ancak karşılıksızdır işleminin yapılabilmesi için çekin süresinde ibraz edilmesi gerekmektedir.

Kanundan da anlaşılacağı üzere bankanın sorumluluk bedelinin alınabilmesi için çekin süresi içinde karşılısızdır işlemi yapılması gerekmekte ve bu işlemden sonra da çek basım tarihinden itibaren 5 yıl içinde yetkili hamilin başvuru yapması gerekmektedir.

Dava konusu çekler incelendiğinde her bir yaprak çek basım tarihi üzerinden 5 yıl geçmediği, yasal süre içinde de karşılıksızdır işlemi yapılmış olduğu ve ciro silsilesinde davacı müvekkilimin meşru yetkili hamil olduğu görülecektir.

Yukarıda açıklandığı üzere kanuni süresi içerisinde, düzenleyen dışındaki hamili tarafından ibraz edilen ancak hesapta karşılığı bulunmayan veya kısmen bulunan çekler için bankalar çek yaprak bedeli ödemekle yükümlüdür.Sonuç olarak, davalı borçlunun kötü niyetli, haksız ve hukuka aykırı itirazının iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, alacağın likit olması sebebiyle HMK uyarınca borçlu aleyhine borcun %20’sinden az olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesini talep etme zarureti doğmuştur.." denmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceği düzenlenmiştir.

Bu kapsamda Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 25.11.2021 tarih ve 1232 Karar sayılı kararı ile;

"1)13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,

2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. Maddelerinden,

3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. Maddesinde düzenlenenler hariç),

4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,

5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,

6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan, 7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere; ...On veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 ve 7 numaralı...asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına" ve "15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine" karar verilmiştir.

Buna göre, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelen ve ticaret mahkemesinin görev alanına giren işlere bakma görevi yüksek --------- anılan kararı ile------ Ticaret Mahkemelerine verildiğinden iş bu kıymetli evraktan kaynaklı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali dosyasının bu mahkemelere tevzi edilmek üzere Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na iadesine karar vermek gerekmiştir.