İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/657 K.2024/484

. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/657

KARAR NO : 2024/484

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))

DAVA TARİHİ : 13/09/2024

KARAR TARİHİ : 13/09/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

DAVA

Davacı vekili 13/09/2024 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; " Müvekkilim ... ile dava dışı ----- arasında 05/11/2023 tarihinde yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olup bu kazanın oluşumunda müvekkilin kusur oranına ilişkin herhangi bir uzman bilirkişi raporu ya da adli tıp raporu söz konusu olmadığı halde dün, yani 12/09/2024 günü davalı ... müvekkilimi telefon ile arayarak 05/11/2023 tarihli kaza nedeniyle dava dışı ----- 1.067.000,00 TL ödeme yaptıklarını, bu miktarı kendilerine ödemesi gerektiğini beyan etmişlerdir.

Sonrasında davalı ... ile vekil olarak yaptığımız görüşmede ----- hasar dosya numarası üzerinden dava dışı ----- %13 maluliyetinin bulunduğu, kazının oluşumunda müvekkilimin asli ve tam kusurlu olduğu ve arabuluculuk genel merkezi----- dosyası üzerinden dava dışı ----- ödeme yapıldığı belirtilmiş ise de müvekkilin kaza nedeniyle yargılaması ----- Asliye Ceza Mahkemesinin -----esas sayılı dosyası üzerinden devam etmekte olup henüz kusur ve maluliyet raporları dosyaya içerisine girmemiştir.

Bu nedenle sırf dava dışı ----- davalı ... tarafından ödeme yapıldığı gerekçesiyle müvekkilim icra takibiyle karşı karşıya kalacaktır. Öncelikle takip öncesi dava açmamız nedeniyle gerekirse %15 teminat karşılığında açılan takibin durdurulmasına ve yargılama sonunda haklı davamızın kabulüne karar verilmesi için eldeki davayı açma zarureti hasıl olmuştur." denmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibari ile İİK 72 mad gereğince menfi tespit istemine ilişkindir.

Borçlunun bir alacaklının kendisinden bir hak veya alacak talep etmesi üzerine ileri sürülen hak veya alacağın doğmadığını ve doğduktan sonra sona erdiğini tespit ettirmek amacıyla açtığı tespit davasına menfi tespit davası denir.

6100 sayılı HMK'nın 114/1-h madde ve fıkrası uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının olması dava şartıdır. Aynı kanunun 115. Maddesi gereği dava şartları davanın her aşamasında resen dikkate alınması gerekmektedir. 115/2 madde ve fıkrası gereği dava şartı noksanlığı durumunda davanın usulden reddine karar verilmelidir.

Menfi tespit davası icra takibinden önce açılabildiği gibi icra takibinden sonra da açılabilir.

Takipten önce menfi tespit davası açılabilmesi için borçlunun borcu olmadığının hemen tespitinde korunmaya değer bir hukuki yararı bulunmalıdır. -----) Borçlu maddi hukuk bakımından ödemekle yükümlü olmadığı bir alacak talebiyle karşılaşmışsa menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunduğu kabul edilmelidir.

Takipten önce açılan menfi tespit davasında borçlunun hukuki durumu tehlikede ise veya taraflar arasındaki hukuki ilişki belirsizlik içeriyorsa ve açılacak dava sonucunda verilecek kararla belirsizlik ortadan kalkacaksa hukuki yararın mevcut olduğu kabul edilmelidir. -----Alacaklının ihtarname keşide ederek alacağını talep etmesi halinde sadece alacağını talep etmesi bu ihtarın talebin ciddiliğini ortaya koyduğu kabul edilemez.

Bu durumda davacı borçlunun menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunup bulunmadığının tespiti için alacaklının elinde bulunan belgenin niteliğinin tespit edilmesi gerekir.Örneğin alacaklı ihtarında hiçbir belgeye dayanmadan alacak talebinde bulunmuşsa bu ihtar üzerine menfi tespit davası açmakta borçlunun hukuki yararı bulunmamaktadır.Zira borçlu alacaklının hiçbir belgeye dayanmadan başlattığı ilamsız takibe itiraz etmek suretiyle takibi durdurmak olanağına sahiptir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olayda davacı hakkında iddia edilen alacaktan kaynaklı herhangi bir dava veya icra takibi bulunmadığı salt telefon yoluyla talep edilen bir ödeme üzerine elde ki davanın açıldığı oysa ki davacının hukuki durumunun tehlikede olduğuna ilişkin somut bir işlem veya değerlendirmeye konu edilebilecek bir ihtar dahi bulunmadığı dava açılması ihtimalinde davacının öne sürdüğü iddiaların cevap mahiyetinde ileri sürülebileceği gibi icra takibinde bulunulması halinde takibe itiraz etmek suretiyle takibi durdurma imkanlarına sahip olduğu bu haliyle davacının elde ki menfi tespit davasını açmakta hukuki yararı

bulunduğunun söylenemeyeceği anlaşılmakla davanın usulden reddine dair aşağıda ki şekilde karar verilmiştir.