İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/928 K.2024/834

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/928

KARAR NO : 2024/834

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 10/12/2024

KARAR TARİHİ : 10/12/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

DAVA

Davacı vekili 10/12/2024 harç tarihli dava dilekçesinde özetle. "Müvekkil---Şirketi'nin yetkilisi ----, 05.12.2024 tarihinde müvekkil şirketin ticari ilişkisinde kullanmak amacıyla --- --.'den tacir çeki basılmasını talep etmiştir. Banka tarafından ----- Şirketi adına daha önce basılan tacir çeklerinin bilgileri verilmiş ve yoğunluk sebebiyle çek veremedikleri belirtilmiştir.

Bankanın verdiği bilgiler nezdinde elindeki çekleri kontrol eden müvekkil şirket yetkilisi ----- seri no'lu çekin kendisinde bulunmadığını tespit etmiştir. Çeki nerede ve ne zaman kaybettiğini bilmeyen müvekkilimin şirket adresinde, kendi ikamet adresinde ve diğer bulunabilecek tüm adreslerde çeke ilişkin araştırma yapmış olmasına rağmen çeki bulamamıştır. Çek sadece imzalanmış olup tedavüle çıkarılması mümkündür.

Bu sebeple müvekkil şirket yetkilisi 05.12.2024 tarihinde ivedi olarak polis karakoluna müracaat ederek ----- seri no'lu çekin kaybolduğunu, tüm aramalarına rağmen çeki bulamadığını, çekin bulunması halinde kendisine teslim edilmesini aksi halde çek üzerinde tasarrufta bulunacak kişilerden şikayetçi olduğunu bildirmiştir. İfade tutanağı dilekçemiz ekinde sunulmuştur.

Söz konusu tacir çekinin imzalı olması sebebiyle tedavüle çıkarılmasının mümkün olduğu, kötü niyetli şahısların eline geçmesi halinde paraya çevrilebileceği, icra takibine konu edilebileceği ve müvekkil şirket haksız olarak zarara uğrayabileceğinden çekin ödemeden men'i ile iptaline, icra takibi başlatılması halinde takibin durdurulmasına karar verilmesini sağlamak amacı ile mahkemenize başvurulması zorunluluğu hâsıl olmuştur. " denmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Rızası olmaksızın elinden kıymetli evrakı çıkan lehdar iptal davası açabilir. Davacı vekilinin dava dilekçesindeki açıklamalara göre, zayi nedeniyle iptali istenen çekin, imzalı olduğu ve keşidecinin uhdesindeki iken kaybolduğunun iddia edildiği anlaşılmaktadır.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651.ve 652. maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil, hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir.

Somut olayda, davacı çekin yetkili hamili olmayıp, senede bağlı bir hakkı bulunmadığı dava dilekçesindeki anlatımlarla sabittir. Bu tür bir talep, ancak senede bağlı bir hakkı bulunan, ancak senedin zayi olması nedeniyle bu hakkını ileri süremeyen yetkili hamil tarafından ileri sürülebilir. (----. BAM ---.

HD. ---- )Nitekim, zayi nedeniyle açılan iptal davasında, öncelikle zayi edildiği bildirilen evrakın kıymetli evrak niteliğini taşıması, kıymetli evrakın davacının kendi iradesi dışında elinden çıkması ve zayi edilen kıymetli evrakın kimin elinde olduğunun bilinmemesi ve zayi edildiği bildirilen kıymetli evrakta hak hamili olması gerekmektedir.Davacı vekili tarafından zayi edildiğini bildirdiği çekte müvekkilinin keşideci sıfatıyla yer aldığı, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının olmadığı, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, 2-Alınması gerekli 427,60 TL harcın peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının ve var ise teminatın davacı tarafa İADESİNE, Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı asilin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.