İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/1163 K.2021/498

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2019/1163

KARAR NO: 2021/498

KARAR TARİHİ : 11/06/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; ---- sayılı dosyası ile davalı aleyhine ----hesap alacağına ilişkin takibe geçtiklerini, davalının --- tarihinde ilamsız icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğu, ----- Arabuluculuk dosyası ile yapılan görüşmede anlaşmaya varılamadığı, davalının başlatılan icra takibine yönelik itirazlarının haksız ve mesnetsiz olduğu, davacının ----- biri olduğu, tüzel kişilik olarak ----- faaliyet gösterdiği, davalı şirkete ----- ürettiği ve ticaretini yaptığı makine ve teçhizatların satışının yaptığı ve davacı şirketin aralarındaki bu ticaretten dolayı davalıdan alacağı olduğu,

davacı şirketin borçlu şirkete masraf ve yatırımlar için vermiş olduğu paraların yıl sonu faizleri ile birlikte toplam bedeline ilişkin cari hesap ekstresi ile davacı şirketin davalıya kesilen faturalardan kaynaklı alacaklara ilişkin kayıtların delil listesinde sunulduğu, davalının borçlarını ödeme niyetinde olmadığı, itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Huzurdaki dava, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı alacağının tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur.

------ sayılı dosyası celp edilmiştir.

6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU/TİCARİ DEFTERLERİN İBRAZI VE DELİL OLMASI - Madde 222 - (1):"Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir."

(2):"Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır."

(3):"İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz."

(4):"Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur."

(5):"Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır."

TÜRK TİCARET KANUNU madde 64- (1): ------ Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."

(2):"Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür."

Madde 83- (1): "Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir."

Ticari defterler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.

Ticari defterlere anılan Kanun'larda delil olarak hüküm ve sonuç bağlanmıştır.

Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.

Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK. m. 222/1).

Yine Türk Ticaret Kanunu madde 83/1'de ticari uyuşmazlıklarda Mahkemenin ticari defterlerin re'sen ibrazına karar verebileceği, Mahkeme re'sen ticari defterlerin ibrazına karar vermese dahi taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına Mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Ticari defterler, bazı şartların varlığı durumunda sahibi lehine delil olarak kullanılabilir. Şöyle ki: Uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanmalıdır. Bu iş, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmelidir. Taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıklarda, arada sözleşme olsa bile defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir sıfatını haiz olmalıdır.

Taraflardan birinin ya da her ikisinin tacir olmaması halinde ticari defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Öte yandan ticari defterler Kanun’a uygun tutulmuş olmalıdır. Tutulması zorunlu defterler eksiksiz, usulüne uygun tutulmalı, açılış kapanış onayları yapılmış olmalıdır.

(TTK. m. 64) Ayrıca, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (HMK. m. 222/3)

Davacı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Davalı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden ve ticari bir işten kaynaklanmaktadır. Tacirler arasındaki huzurdaki ticari davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir. Bu açıklamalar ekseninde değerlendirme yapıldığında; davacı ile davalı tarafın birer ticaret şirketi olduğu, tacir sıfatını taşıdıkları, uyuşmazlığın iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklandığı, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır. Her iki taraf da tacir olduğundan ticari defter içerikleri delil vasfı taşımaktadır.

Mahkememizce işbu dosyada, tarafların ----- yılına ait ticari defterleri üzerinde ----- bilirkişisi marifeti ile inceleme yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır. ---- tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafın ----- yerleşik tüzel kişi olması sebebiyle defterlerinin incelenemediği, davalının defterlerini sunmamış olduğu, davalının ------- tarafından davacı vekiline e-posta ile gönderildiği, davalı şirketin--- tarihleri arası mizanının da ------ cari hesabından dolayı davalıdan --- alacaklı olduğu, --- nolu ortaklara borçlara hesabından dolayı --- alacaklı olduğu,

davacının ----- tutarı dava ettiği, davacının dava konusu tutara denk gelen faturaların muhteviyatı emtiaları davalıya teslim ettiğine dair bir belgenin gümrük giriş beyannamelerinin olmadığı, dolayısı ile dava dosyası içeriğinde mevcut deliller ve davacının sunduğu deliller ile dava konusu -----tutarın talep etmesine yeterli olmadığı nihai hukuki değerlendirmenin mahkeme takdirinde olduğu, -----davalı ile ilgili ithalat dosyalarını istenmesinin ve ---davalı ile ilgili ----- formlarının istenmesinin mahkeme takdirinde olduğu,

davacının delillerinin alacağını ispata yeterli olduğu kanaati oluşması halinde davacının alacağının------- olacağı ve ------- dosyasında talep edilen asıl alacak ile örtüştüğü belirtilmiştir.

Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler, dosyada alınan rapor, ticari defter kayıtları sonucunda; Davacı taraf kendi defterlerini sunmayacağını belirterek, karşı tarafın ticari defterlerine dayandıklarını, karşı tarafın kayıtlarını kabul ettiklerini beyan etmiştir. Bu doğrultuda Mahkememizce ---- tarihli celsenin ara kararı gereğince davalıya defterlerini sunması veya yerinde inceleme talebinde bulunması için ihtarlı kesin süre verildiği, davalı tarafından herhangi bir bilgi, belge ve beyanda bulunulmadığı, davacının 6100 sayılı HMK'nın 222/5. maddesi gereğince iddiasını ispat etmiş sayılacağı görülmekle, davacının ---- alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Yapılan tetkik neticesinde davacının alacağı olduğu, işbu alacağın likit (bilinebilir) mahiyette bulunduğu gözetilerek İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi kararlaştırılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.