İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/138 K.2022/840

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/138 Esas

KARAR NO: 2022/840

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 16/09/2019

KARAR TARİHİ: 13/12/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacı tarafından, dava dışı -----yürüttüğü taşıma işleri kapsamında doğabilecek olası rizikolara karşı ---- başlangıç ve ---- numaralı ----- ile ile teminat altına alındığını, dava dışı ----- dava dışı ----- satmış olduğu ----- adet motorlu----- emtialarının, ----- taşınması işini davacı şirket sigortalısı ----- üstlendiğini, sigortalının işbu taşıma işini bizzat yerine getirmeyip, söz konusu nakliye işini ----firmasına devrettiğini, davalı -----bu işi bizzat yerine getirmemiş olup, nakliye işini dava dışı ----- devrettiğini,

davaya konu emtianın dava dışı sürücü----- plakalı araçlara yüklendiğini, huzurdaki dava konusu emtiaların davalı ----- ait depodan ----taşınmak üzere --- idaresindeki ---- plakalı araca yüklendiğini, ----- araçlardan----- yüklenerek yola çıktığı, diğer araçların ----- ulaştığı ancak -----plakalı aracın gümrüğe ulaşmadığının anlaşıldığını, bunun üzerine emtiaları teslim alan tır sürücüsü--------- şahısa ulaşılmaya çalışıldığını ancak ulaşılamadığını, ------ tarihinde gümrüğe girmiş olması gereken araçtan ve sürücüsünden haber alınamaması sebebiyle, ---- tarafından polise başvurulduğunu, ----- numaralı şikayetçi ifade tutanağı düzenlendiğini,

davacı şirketin sigortalısı -----tarafından da söz konusu hırsızlık olayına ilişkin olarak ----- kanalı ile suç duyurusunda bulunulduğunu, söz konusu hırsızlık olayı neticesinde oluşan zarara ilişkin olarak dava dışı alıcı ---- ithalat yetkilisi olan ---- müvekkil sigortalısı ----tarihli ve ----- yevmiye no'lu ihtarname gönderildiğini, davacı sigortalısı ------ yevmiye no'lu cevab-i ihtarname ile nakliyeyi bizzat kendisinin gerçekleştirmediği ve nakliye işinin devredilmiş olduğunu belirttiğini, Dava dışı satıcı firma olan ---- tarafından müvekkili olan davacı şirket sigortalısı ----- zarar bedelinin talep edildiğini,

söz konusu zarara ilişkin olarak satıcı firma olan ----- sigortacısı -----, sigortalısına ödeme yaptığını ve bu tutarın rücusu için sigortalı şirkete başvurduğunu, Sigortalının davacı şirkete başvurmasına istinaden eksper incelemesi yapıldığını ve hasar hesaplamasında muafiyet de uygulanarak ---- toplam hasar tutarı olarak tespit edildiğini, hırsızlık nedeniyle oluşan zarar sebebiyle davacı tarafından sigortalısına ---- ödeme yapıldığını ve böylece 6102 sayılı TTK md. 1472 ve md. 1473 uyarınca sigortalısının haklarına halef olunduğunu, ayrıca dosyada mübrez devir ve temlik belgesi ile davacının tüm hak,

alacak ve taleplerinin devir ve temlik aldığını, bu yönüyle BK md. 183 anlamında akdi halef sıfatını kazandığını, Davalı---- taşıyan sıfatı ile sorumlu olduğunu, Davalı ------ üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirmediğinden oluşan zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek ---------sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalıların yapmış olduğu itiraz haksız ve mesnetsiz ve tamamen kötü niyetli olup, işbu haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli olarak yapılan itirazların iptali ile takibin devamına, takibin haksız şekilde durmasına neden olan davalılar aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesine,

Davalı -------görüşmesine mazeretsiz katılmadığından, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 25/9 maddesi uyarınca yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin dava reddedilse dahi her halükarda-------- yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı yanın dava dilekçesinde de beyan ve kabul ettiği üzere, sigortalısı olan ---- dava dışı------ şirketine satmış olduğu emtiaların ----- taşınması işini yüklendiğini ancak bu taşımayı kendisi yapmayarak alt taşıyıcısı olan diğer davalı ----- yaptırdığını, Sigorta ödemesine konu emtia davacının sigortalısının ve alt taşıyıcısının sorumluluğunda iken çalınarak zayi olduğunu, -------- arasındaki ilişkinin alt taşıma ilişkisi olduğunu,davacı sigorta şirketi kendi sigortalısının kusuru sebebi ile müvekkili olan davalı şirkete rücu davası açtığını,

davanın yasal dayanaktan yoksun olduğunu,müvekkili olan şirketin davaya konu emtia çalınması olayında hiçbir dahli bulunmadığını, müvekkili olan davalı şirketin , dava dışı ------- yaptığını, bu sözleşmeye göre müvekkili olan davalı şirketin -------nakliye araçlarından boşaltılması, depolanması, sevke hazır hale getirilmesi,

nakliyeye hazır hale getirilmesi ve bu kapsamda bazı hizmetlerin sunulması" işini üstlendiğini, müvekkili olan davalı şirketin sorumluluğunun depodan alınacak emtianın araçlara yüklenilmesi ile sınırlı olduğunu, davaya konu olayda da müvekkili olan davalı şirkete yükleme yapılacak araç olarak ---- plaka sayılı araç bildirildiğini, davacının sigortalısının alt taşıyıcısı olan ------- verdiği ifade de taşımayı yapacak araçların plakasının bu olduğunu beyan ettiğini,

müvekkili olan davalı şirkete yükleme yapılacak araç olarak -------plakalı aracın bildirilmiş olması karşısında müvekkil şirket anılan araca yükleme yapmış ve yüklemeyi yaptığı anda sorumluluğunun sona erdiğini, dava konusu olayda gerçek sorumlu----------- TTK.nun 879/1-b maddesi uyarınca davacının sigortalısı olduğunu, Sigorta poliçesi ile teminat altına alınmamış bir zararın hatır ödemesi olarak ödenmiş olması halinde, davacı şirketin rücu davası açmak imkânı olmayacağından bu yönü ile de davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan ederek müvekkil olan davalı yönünden öncelikle zamanaşımı defiileri gözönüne alınarak reddine,

aksi halde esasten reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı sigorta şirketine yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ------- dava dilekçesi ve duruşma gününün ------ aracılığı ile ilanen tebligat yapılmış, adı geçen davalı tarafından davaya cevap verilmemiş olduğundan iddiayı inkar ettiği varsayılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. -------- Esas sayılı icra dosyası celp edilmiştir. Arabuluculuk son tutanak aslı dosya içerisindedir.

Mahkememizin ------tarihli ön inceleme duruşması ara kararı ile dosya------- alanında uzman bir bilirkişi ile----- bilirkişiden oluşan heyete tevdii edilmiş, ---- alanında uzman bilirkişi -------- Bilirkişi ----- tarafından tanzim edilen-------- tarihli rapor dosyaya sunulmuştur.

Sunulu raporda özetle;---- olayda ------- uygulama alanı bulacağı, davalı-----dava dışı sigortalı ------- anlaşmış, taşımaları üstlenerek -----taşıyıcı sıfatı ile taşıma/navlun faturası--------- düzenlemiş, kayıp (hırsızlık) olayına karışan --------- plakalı tek arçlık taşımayı ise Müteakip taşıyıcı dava dışı ----- Firmasına bıraktığı, emtianın davalı -----işletmesindeki depodan -------- araç yükünü (taşımayı bıraktığı müteakip taşıyıcı vasıtasıyla) tam ve hasarsız aldığı ve fakat depo işletmesi davalı olan ---- ise kendisine yüklemeye yapılacağı önceden bildirilen araçlardan birisi olan ---- plakaya ----- bakarak,

ancak sürücünün kimlik, aracın ruhsat---- belge kontrolünü yapmaksızın araca emtia-eşyayı yüklediği, yükleme sonrası aracın kaybolduğu vaki ------ yapılan şikayet ile ---- yapılan suç duyurusu neticesinde aracın ve sürücünün akıbeti ile ilgili somut bir netice alınamadığı anlaşılmaktadır.

Şu hale göre; davalılaraın müştereken ve müteselsilen sorumlulukları bulunduğu, CMR Madde 25 atfı ile hasar-zıyaı zararında tazminat sınırı CMR 23/3 Maddesi Tazminat hasarlı zıyarı uğrayan ağırlığın kilogram başına -------hesap birimini aşamayacağı, Konvansiyonun ilgili hükmü çerçevesinde, taşımacının hata ve kusurundan kaynaklanan kayıp-hasar durumlarında tazminat brüt beher zayi veya hasarlı emtia için ---- birimi ile sınırlı sorumluluk kapsamına aldığı,

Mevcut -----kararlarına göre ----- hesaplamasının ----- gösterge niteliğindeki kur esas alınarak hesap edilmesi gerektiği, ------ hesaplanmasında asıl olan unsurlar ödemenin istendiği ülke ve parası ile ifade edilmediği zaman söz konusu tazminatın o ülke parasına çevrilmesi, ödemenin yapılacağı gün ve yerde uygulanan kura göre saptanır. hükmünü amir olduğu,

Davalı taşıyıcının zıyaı da hatalı ve kusurlu olduğu husus, Sayın Mahkemece de benimsenmesi durumunda, CMR Madde 23/3 gereği davalı ----- numaralı taşıyıcının sorumluluğunun esası, kasıt ve kasta eşdeğer kusur ----- hükmünde olmadığı ihmalkarlık-araç takipsizliği-kontrolsüzlük vb. yönde olduğu değerlendirildiğinde.

Davalı ---- numaralı taşıyıcının her halde azami kayıp-hasar birim kilogram başına ----- tazminattan sorumlu olacağı, Bu durumda -----hesaplandığı, Tespit etdilen bu -----dosyada mübrez-------- Olarak hesaplandığı, Yine dosyada mübrez, davacı -----sigortalısı dava dışı ---- firmasınn müşterisi ----------- tarihinde ödediği hasar tazminatı tutarı---olduğu görüldüğü,---- tarafından ödenen tazminat miktarı ----- edildiğinde üstünde olduğu, daha açık bir ifade ile zıyaı-hasar tazminatı olarak ödenen meblağın, davalı taşıyıcının sınırlı sorumluluk kapsamında üst sınır olarak hesaplanan meblağın altında olduğu...'' belirtilmiştir.

Davalı ----- dava dilekçesi ve duruşma günü ----aracılığı ile ilanen tebligat yapılmış, adı geçen davalı tarafından davaya cevap verilmemiş olduğundan iddiayı inkar ettiği varsayılmıştır. Davalı ----- tarihinde ------ sistemi üzerinden vekaletname sunulmuştur.

Tanzim edilen bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.

Davaya konu fatura bedelinin dava dışı ----- tarafından yine dava dışı -----firmasına hangi tarihte ve ne miktar olarak ödendiğine ilişkin ödeme belgesi, dava dışı -------- firmasından celp edilmiştir.

------ sayılı dosyası ------ celp edilmiştir.

İcra dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalılar aleyhinde -----rücuen tazminat alacağı istemi ile takip başlatıldığı, davalılar tarafından borca, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz edilerek takibin durdurulduğu, huzurdaki davanın süresi içerisinde ---- üzerinden harçlandırılmak suretiyle açıldığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamından;Davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısı adına ödenen hasar bedelinin rücuen tazmini talebiyle huzurdaki davanın açıldığı,Dosyada mübrez belgelerden;

-Dava dışı ------ tarihli navlun sözleşmesi bulunduğu,

---- firması tarafından ------- faturası keşide edildiği,

-Sevk irsaliyesinde ---- plakalı araç ve ------ tarafından teslim alındığının görüldüğü,--- ceza dosyasındaki ifadesinde---- mail yoluyla sözleşme yapıldığı ve emtianın -----plakalı araç ile ------ şöfor tarafından teslim alınacağının bildirildiği,

----- Sayılı dosyasında Müştekinin ------ olup, dolandırıcılık suçu kapsamında yapılan yargılamada ---- plakalı araç ile sanıklar ---------fikir ve eylem birlikteliği içerisinde hareket ederek müşteki ------- taşınacak aküleri tıra yüklettikleri sonrasında aküleri teslim yerine götürmeyerek depoya kaldırdıkları böylelikle sanıkların basit dolandırıcılık suçlarını işledikleri kanaatine varılarak sanıklar aleyhinde ceza kararı verildiği,

Somut olayda dava dışı ---- firmasına ait emtianın ---- dava dışı ---- satışının yapıldığı, emtianın ---- taşınması işinde; dava dışı --- akdi taşıyıcı, davalı---- taşıyıcı ve dava dışı ---- fiili taşıyıcı olduğu, ----tarihinde, davalı------ ile (dava dışı)-------arasında nakliye anlaşması yapıldığı,Emtianın dava dışı ----- tarihli ---- gereği davalı ----- nezdinde iken sürücü ----- yönetimindeki ------- plaka sayılı araca yüklendiği ve aracın yük ile birlikte kayıp olduğu ve emtianın tam zayi olduğu, Dava dışı alıcı ---- dava dışı ------nezdinde sigortalı olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısı ---- tarihinde hasar bedeli olarak dava dışı------- ödeme yapıldığı, ---- tarihli ---- dekontu ile, alıcı sigortacısı (dava dışı) --- tarafından, alıcısına ---- ----- ödendiği,

---- tarihi poliçe ile, davacı sigorta şirketi ve (dava dışı)-----arasında -------tanzim edildiği, poliçenin -------- tarihleri arasında geçerli olduğu,

Mahkememizce re'sen alınan bilirkişi heyet raporu ile olayda uluslararası taşıma söz konu olup, CMR konvansiyonu, 6102 Sayılı TTK ile 6098 Sayılı TBK Kanun Hükümlerinin uygulama alanı bulacağı, CMR Madde 23/3 gereği davalı 1 numaralı taşıyıcının sorumluluğunun esası kasıt ve kasta eşdeğer kusur (CMR m.29) hükmünde olmadığı ihmalkarlık-araç takipsizliği-kontrolsüzlük vb. yönde olduğu değerlendirildiğinde.

Davalı ----- numaralı taşıyıcının her halde azami kayıp-hasar birim ---------- başına ---- tazminattan sorumlu olacağı, Bu durumda -----hesaplandığı, Tespit etdilen bu ---- rakamı dosyada mübrez ---- tarihli ---- Olarak hesaplandığı, Yine dosyada mübrez, davacı ------ sigortalısı dava dışı ---- sigortacısı----tarihinde ödediği hasar tazminatı tutarı ---- olduğu görüldüğü, ----- tarafından ödenen tazminat miktarı ------ mukayese edildiğinde üstünde olduğu,

daha açık bir ifade ile zıyaı-hasar tazminatı olarak ödenen meblağın, davalı taşıyıcının sınırlı sorumluluk kapsamında üst sınır olarak hesaplanan meblağın altında olduğunun tespit edildiği, alınan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsendiği, Yapılan yargılama ile uluslararası taşımaya konu emtianın kusursuz teslim alındıktan sonra hırsızlandığı ve tam ziya meydana geldiği,

somut olayda alt taşıyıcı -------- ihmalkarlık göstermek suretiyle CMR 23/3 gereği sınırlı sorumluluğu bulunduğu ve sorumluluk üst sınırının kayıp-hasar birim kilogram başına -------- davacı tarafından ödenen tazminat tutarından fazla olduğunun tespit edildiği, tespit edilen sorumluluğun karar tarihi itibariyle ----------- alındığında yine talebin üst sorumluluk sınırı altında kaldığının anlaşıldığı,

Davalı --------- ise yükün araca yüklenerek araç sürücüsüne teslimi aşamasında, basiretli bir tacir gibi hareket etmeyerek, teslimat esnasında sürücünün kimlik / sürücü belgesi / araç ruhsat-trafik tescil belgesi vb. kontrolleri yapmaksızın teslimat yaptığı ve davalının özen borcunu gereği gibi yerine getirmediği anlaşılmakla kusurlu olduğu,

adı geçen davalı tarafından önceki yüklemelere ilişkin yalnızca araç plakasının bildirilmesi ile yetinildiği yönünde savunmada bulunulmuş ise de savunmanın davacıya karşı ileri sürülemeyeceği, meydana gelen zarardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, dosya kapsamında aksi yönde başkaca bir delilin bulunmadığı, uyuşmazlığa konu alacağın likid olmadığı anlaşılmakla icra inkar tazminatının reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.