İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/15 K.2022/77

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/15 Esas

KARAR NO : 2022/77

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/01/2020

KARAR TARİHİ: 17/02/2022

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilin ticari bir iş karşılığında ---- çekin davacı müvekkiline ciro edildiğini, Keşide yeri -------seri numaralı çekin zilyedi iken ve zilyedi olduğu sırada ve vadesi gelmeden çekin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını, Müvekkilin şirket lehine ciro edilen çekin kaybolduğunu belirterek --- tarihinde ----- Mahkemesinde ödeme yasağı talepli çek iptal davası açıldığını, Mahkemece verilen ara karar gereğince talep edilen çek tutarın----- veznesine yatırıldığını,açılan çek iptal davası ile Mahkemeden ödemeden men yasağı kararı alınarak ilgili banka şubesine ulaştırıldığını,

---- tarafından gelen yazıda söz konusu çekin ---- tarafından ---- teminata verilmiş olduğunun beyan edildiği, Çekin tacir çeki olduğunu,müvekkili ile keşideci arasında ticari bağ bulunmakla beraber davalı şirket ile herhangi bir şekilde ticari ilişkinin olmadığını,dolayısıyla müvekkil şirket lehine ciro edilen çekin davalı şirkete nasıl ulaştığı konusunda haberleri olmadığını gibi çekin rızası ve bilgisi dışında elinden çıktığını,davalıya da bir borcu bulunmadığını, teminata konulan çekin kaybolmasından sonra ciro silsilesinin de bilinmediğini belirterek,

------ çekin davalıdan istirdadına ve çek bedelinin müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Taraf teşkilinin usulüne uygun sağlandığı görüldü.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Müvekkilinin bu davada iyiniyetli 3. Kişi konumunda olduğunu,çek'in kendilerine ciro yolu ile geçmiş olduğunu ve müvekkilin çekin durumunu bilmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, Çek'in bankaya verildiğinde ödeme yasağı olduğunun tespit edilmesi sebebi ile müvekkilce kendisinden önceki ciro eden diğer şirkete iade edildiğini, Karşılıksız çıkan çek için icra takibine geçilmediğini zira çekin aslı icra dairesinde olup, müvekkiline karşı dava açılmasının da davacının hukuki bir yararı olmadığını, Müvekkilin ortada hiçbir kusuru olmadığı gibi çekin durumunu da bilmesinin gerekmediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep beyan etmiştir.

Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.

Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, teknik bilirkişiler ayrıntılı raporunda;

1.Davalı tarafın dosya ekinde bulunan --- yılına ait defterin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde yaptırıldığı, 6102 sayılı T.T.K 64-65-66 Maddeleri hükümlerine göre gerekse HMK 222/3 Maddesine göre sahibi lehine delil teşkil edebileceği değerlendirilmesinde bulunulmuştur.

2.Dava konusu olan çek'in davacıdan sonra ciro silsilesinden de görüleceği üzere, önce ---- oradan ciro yolu ile ---oradan da ciro yolu ile Davalı ----oradan da davalı şirket'e intikal ettiği ve çek'in yetkili hamil olduğu,

3.Ödeme yasağı konan çek'in davalı tarafından kendisinden önceki ciro eden diğer şirketeiade edildiğini ticari defter kayıtları ile belgelendiği,

4.----- kararlarına göre çek ve senet davalarının hemen hemen tümünde yazılı bir belge ile ispat zorunluluğu getirildiğinden dolayı,Davacı tarafın elindeki çek'in rızası dışında çıktığını ispata yarar yazılı bir belgenin olmadığı,

5.Davalının çeki edinme nedenini ispatlama yükümlülüğünün olmadığı, çekin rıza dışı elden çıkması ile ispat yükünün,çekin yetkili hamili olduğunu ileri süren davacıya ait olduğu, hususlarında rapor takdim edildiği görüldü.

DELİLLER

*Bilirkişi raporu,

*Tüm dosya kapsamı

İnceleme ve Gerekçesi:

Dava, 6102 sayılı TTK 792. Maddesi uyarınca açılan çek istirdat-iade davası olduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu uyuşmazlığın tespiti; Davacı lehine ciro edilen keşideci ------------ ait olan çek’in davalıdan iadesi ve çek bedelinin davalıdan iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkin uyuşmazlık olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı iyiniyetli 3. Kişi olduğunu iddia etmiştir.

Davacının çek iptali davası açtığı anlaşılmış, çek iptali dosyası dosya arasına alınarak incelenmiştir.

Davacı ve davalıların ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin taraflara kesin süre verilmiş , verilen kesin sürede taraflar defterlerini ibraz etmiştir.

Dava konusu olan çek'in davacıdan sonra ciro silsilesinden de görüleceği üzere, önce -----oradan ciro yolu ile ----oradan da ciro yolu ile Davalı ----- ---davalı şirket'e intikal ettiği ve çek'in yetkili hamil olduğu, ciro silsilesinde bi kopukluk olmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı davaya konu çekin rızası dışında elinden çıktığını iddia etmektedir. Dava konusu çekin davacı ticari defter ve kayıtlarında bulunması bu çekin rıza dışında elden çıktığını ispat için yeterli değildir.

Davacının öncelikle usulüne uygun delillerle çekin rızası dışında elinden çıktığını kanıtlaması gerekir.Davacının bu iddiasını ispatlaması sonrasında davaya konu çeki elinde bulunduran davalının 6102 sayılı TTK 792 maddesi uyarınca çeki kötüniyetli şekilde iktisap ettiğini ispatlama yükümlülüğü bulunmaktadır.

Çek incelendiğinde ciro silsilesinde bir kopukluğun bulunmadığı, davacının cirosu çekte yer aldığı , çeki davalıların iktisapta kötüniyetli ve ağırkusurlu olduğu yönünde davacının iddialarının soyut kaldığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.