İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/257 K.2023/358

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/257

KARAR NO: 2023/358

DAVA: TAZMİNAT (HAKSIZ FİİLDEN KAYNAKLANAN)

DAVA TARİHİ: 13/04/2022

KARAR TARİHİ: 05/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 21.11.2020 tarihinde davalı tarafından ----- Sigortalı ----- plakalı araç

----- ili ------ ilçesinde ----- üzerinde davacıya ait ----- plakalı araca kırmızı ışıkta arkadan çarpması sonucu davacıya ait araçta büyük oranda değer kaybı meydana geldiğini, kaza sonrasında sigorta eksperine yaptırılan tespit sonucu müvekkile ait araçta büyük oranda değer kaybı oluştuğundan bedeli tarafımızca davalı sigorta şirketinden talep edilmiş;

davalı şirketçe 03.02.2021 tarihinde kısmi ödeme yapılmış, ancak yapılan ödeme davacı şirkete ait araçtaki değer kaybını karşılamaya yetmediğini, bunun üzerine tarafımızca ----- başvurulmuş, Uyuşmazlık Hakeminin ------ kararıyla HMK 107 hükümlerine aykırı bir şekilde bilirkişi incelemesine gidilmeden ve bu nedenle alacağın miktarı tam ve kesin olarak belirlenemeden ret kararı verildiğini, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107. maddesine göre alacaklı davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde,

asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabildiğini, bu çerçevede talep sonucunun belirlenebilmesi için tazminat bilirkişi incelemesi gereken ve hakemin takdirinin söz konusu olduğu ----- sürecinde araç hasar tazminatı davaları da belirsiz veya kısmi alacak davası olarak açılmakta, bilirkişi incelemesi yapıldıktan sonra talep tam ve kesin olarak belirlenmekte olduğunu,

belirtildiği şekilde bilirkişi incelemesine gidilmemesi nedeniyle talep tam olarak belirlenemediği için dava değeri Sigortacılık Kanununun 30/12 maddesinde belirtilen itiraz sınırlarının altında kaldığından itiraz hakkımız da fiilen ortadan kaldırılmış bulunduğunu, huzurdaki dava açılmadan evvel 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesinin “Bu Kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan,

konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmü ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi uyarınca arabuluculuk yoluna başvurulmuş ancak anlaşamama ile sonuçlandığını, Mahkemece re'sen gözetilip tespit olunacak tüm fiili ve hukuki

hususlar ışığında (Fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik).

Haklı davanın kabulü ile davalı sigorta şirketince ---- ile sigortalı ----- plaka sayılı aracın davacıya ait ------ plaka sayılı araca çarpmak suretiyle kusuruyla sebebiyet verdiği kaza sonucu ------ poliçesi kapsamında, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik (1.000,00-TL değer kaybı bedeli ile 732,53-TL ekspertiz ücreti olmak üzere) toplam 1.732,53-TL bedelin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Aynı konu ve mağdur araçla ilgili daha önce ------ -----sayılı dosyasında aynı kazaya ilişkin aynı konuda karar verildiğini, dava konusuna ilişkin kesin hüküm bulunduğundan davanın usulden reddine karar verilmesini, sigorta şirketi poliçe teminat limiti ile sorumlu olup kaza tarihi itibariyle 41.000 TL teminat limiti bulunduğunu, yapılan ödemelerin bu limitten mahsup edilmesi gerektiğini, dosya kapsamında yapılan ödemeler şöyle olduğunu,03/02/2021 tarihinde başvuran vekiline 5.441,56 TL değer kaybı tazminatı, 22/02/2021 tarihinde başvurana 4.484,00 TL araç hasarı tazminatı,

22/02/2021 tarihinde tedarikçi firmaya 23.528,83 TL araç hasarı tazminatı 01/03/2021 tarihinde anlaşmalı servise 100,30 TL araç hasarı tazminatı, ------- tarihinde verilmiş olmakla; iptal kararlarının geriye yürümeyeceği gözetilerek hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere karar tarihinden önce düzenlenen poliçeler ve meydana gelen kazalar bakımından etkisi bulunmadığı gözetilmesi gerektiğini, bu nedenle davayı kabul anlamına gelmemek üzere,

davacı tarafın aracında meydana gelen “DEĞER KAYBI” miktarının tespit edilebilmesi için uyuşmazlık konusu poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte olan Trafik Sigortası Genel Şartları Ek-1’de yer alan hesaplama yönteminin esas alınması gerektiğini, bu kapsamda öncelikle aracın geçmişte başka bir kazaya karışıp karışmadığının tespiti ile bu kaza nedeniyle değer kaybı tazminatı alıp almadığının tespiti, aracın Km’si, aracın hasar gören parçalarının değer kaybına neden olup olmayacağının tespiti teminat dışında kalan hallerden birinin olup olmadığının tespiti gerektiği,

başvuran tarafından davalı şirketin değer kaybı eksper incelemesi ve ödemesinden sonra keyfi olarak ekspertiz incelemesi yaptırılarak ekspertiz ücreti talep edilmesinin makul gider olarak kabul edilmesi mümkün olmadığı, TTK’nun 1426.

Maddesi uyarınca; rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderlerin karşılanacağı belirtilse de, kanun maddesinin gerekçesinde de açıkça belirtildiği üzere, talep edilebilecek masraflara ilişkin, asıl olan iyi niyet olduğu, sigortacı tarafından karşılanacak olan her türlü masraf değil, yapılması “makul” görülen ve iyi niyet içeren masraflar ödenebileceği, oysa mevcut eksper ataması incelendiğinde, yapılan atamanın yukarıda anılan hususlarla ilişkilendirilmesi mümkün değildir.

Bununla birlikte aksinin kabulü halinde dahi söz konusu harcamanın zararın tespitine ilişkin bir masraf olduğu, dolayısıyla usul mevzuatı ve yerleşik içtihatlar gereğince tespit masrafı olarak değerlendirilmesi ve dolayısıyla yargılama giderlerine eklenmesi gerektiği kabul edilmeli gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini, davalı şirket dava açılmasına keyfi ve haksız olarak sebep olmadığından, yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişiye tevdi edilmiş, teknik bilirkişi ayrıntılı raporunu ibraz etmiştir.Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.Dava, trafik kazasından kaynaklı davacının aracında meydana gelen zarar dolayısıyla ----- poliçesi kapsamında değer kaybı tazminine ilişkindir.Mahkememizce Makine Mühendisi ve Trafik Bilirkişi Heyetinden alınan bilirkişi raporunda özetle;Davalı sigorta şirketince,

davacı adına (eft) 03.02.2021 tarihinde toplam 5.441,56 TL tutarda değer kaybı ödemesinin yapıldığı belirlendiği, davacı tarafın başvurusu üzerine ekspertiz ------ tarafından düzenlenen 22.12.2020 tarihli raporda aracın 275.000TL kasko değerinde olarak değer kaybı bedelinin takdiren 14.500 TL tutarda olacağı belirlenmiş olup bu işleme ait ----- tarih, ----- nolu faturanın KDV dahil 732,53 TL olarak kesildiği anlaşıldığı, ayrıca dosyada mevcut ve taraf vekillerinin dilekçeleri ekinde sunmuş olduğu tüm doküman ve belgeler ayrı ayrı incelenmiş ve değerlendirmeye alındığı,

dava konusu alacağı oluşturan ve davacı tarafın maliki olduğu ----- plakalı araç ile davalı tarafa sigortalı ----- plakalı aracın, 21.11.2020 tarihinde trafik kazasına karışması sonrası davacı tarafa ait aracın hasar görmesi sonucunda oluşan değer kaybı bedelinin tam olarak ödenmesi konusunda uyuşmazlık olduğu belirgin olduğu,

trafik kazası ile araçlarda meydana gelen hasar, yetkili servis tarafından ve orijinal parça ile değişim yapılarak giderilmiş olsa dahi değer kaybı zararı ortaya çıktığı, sebebiyse piyasada araç alınırken geçmişte kaza kaydı olmayan aracı satın edinmeyi tercih nedeni olup bu da geçmişte kazaya karışmış olan aracın piyasadaki değerini düşürdüğü, araçlarda hasarlar sonucu oluşan piyasa değer kaybı tespitinde özellikle aracın modeli, kilometresi, orijinal parçalarla onarımının yapılıp-yapılmadığı,

daha önce bir kazaya uğrayıp-uğramadığı vb. kriterler esas alınmakta olup piyasada genel olarak ağır hasar olarak nitelenen ve değer kaybına neden olan kaynaklı parçalardan orta direk, tavan sacı, havuz sacı, arka panel, şasi, kapı direkleri ve çamurluk hasarları ile boyanacak karoseri parça sayısı artıkça ağır hasarlık derecesi de arttırdığı,

değer kaybı hesaplamalarında esas alınan ----- tarih ve ----- sayılı ------ yayınlanan ------ tebliği ile yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları dikkate alınmakta iken, ------ ilamı ile 2918 sayılı kanun 90.maddesinde yer alan "genel şartlarda ..." ifadesinin Anayasaya aykırılık teşkil etmesi sebebi ile iptaline karar vermiş olup, tazminat hesaplarında TBK’ nun haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini belirttiği,Araç değer kaybı hesaplamalarında;

*Aracın marka ve modeli, *Aracın üretim tarihi, *Aracın trafiğe çıkış tarihi, *Aracın kaza anındaki kilometresi, *Aracın kaza tarihi itibariyle muadillerinin ikinci el piyasasındaki rayiç değeri, *Aracın hasar geçmişi ve niteliği, *Aracın boyanan/değişen parçaları, dikkate alınarak hesaplanmakta olup;Dava konusu alacağı oluşturan ----- plakalı aracın kaza geçirmemiş geçmiş tramer kaydı ile diğer nitelikleri dikkate alındığında, hasarsız serbest piyasa değerinin olay tarihi itibariyle en yüksek 270.000TL, en düşük 250.000TL olmak üzere ortalama 260.000TL olacağı kanaati oluştuğu, aracın kaza nedeniyle özellikle arka tampon, bagaj kapağı,

çamurluk, arka panel vb. aksamların ağır darbe alarak hasarlandığı, bu parçaların neden olduğu değer kaybı hesaplanmasında onarımın orijinal parçalarla ve yetkili serviste yapıldığı dikkate alınması dikkate alınması gerektiği, bu kriterler ışığında, aracın hasarlı parçalarının onarımı sonrası piyasa değerinin azami 250.500 TL olarak (260.000-250.500=) 9.500TL tutarda değer kaybı olacağı, belirlendiği,

davalı tarafın, davacı tarafa 5.441,56TL tutarda değer kaybı ödemesi yaptığı belirgin olup bakiye (9.500-5.441,56=) 4.058,44 TL tutardan daha sorumlu olacağı, (kaza olayındaki %100 kusuru), keza davacı tarafın değer kaybı hesabı için ekspertize ödenen 732,53TL tutarın ilavesiyle toplam 4.790,97 TL tutardan sorumlu olacağı belirlendiği, davalı sigorta şirketinin trafik sigortalısı ------ plakalı çekici sürücüsü ------ asli ve tam kusurlu olarak % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, davacının malik olduğu ------ plakalı otomobil sürücüsü ------ atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı, olayın trafik kazası olduğu,

davalı sigortacının KTK nun 91. Maddesi gereğince üstlendiği, dava dışı araç işleticisinin KTK nun 85. Maddesinin “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi

kusuru gibi sorumludur” hükümlerinden doğan sorumluluğunu KTK nun 86. Maddesinin “İşleten;… kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat

ederse sorumluluktan kurtulur” kapsamında kaldıran veya azaltan mücbir bir sebep veya üçüncü kişinin ağır kusurunun bulunmadığı, ------- plakalı aracın km değeri, geçmiş tramer sorgusu ile hasarlı parçalar ile aksamları dikkate alındığında 9.500 TL tutarda değer kaybı olacağı, ------ plakalı aracın kaza olayındaki %100 oranda kusuru nedeniyle (ödenen 5.441,56 TL düşüldüğünde) bakiye 4.058,44 TL tutarda değer kaybı ile 732,53 TL ekspertiz ücreti ile birlikte toplam 4.790,97 TL tutardan davalı tarafın sorumlu olacağı bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyada bulunan tüm bilgi ve belgeler, alınan rapor incelenmiş olup; davaya konu trafik kazasında davalı sigorta şirketinin trafik sigortalısı ------- plakalı çekici sürücüsü ------ asli ve tam kusurlu olarak % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, davacının malik olduğu ------ plakalı otomobil sürücüsü ------ atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı, ------ plakalı aracın km değeri, geçmiş tramer sorgusu ile hasarlı parçalar ile aksamları dikkate alındığında 9.500 TL tutarda değer kaybı olacağı, ------ plakalı aracın kaza olayındaki %100 oranda kusuru nedeniyle (ödenen 5.441,56 TL düşüldüğünde) bakiye 4.058,44 TL tutarda değer kaybından davalı tarafın sorumlu olacağı tespit edilmekle aşağıdaki şekilde davanın kabulüne ilişkin hüküm kurulmuştur.